M. Arcta Słownik Staropolski/P (całość)

Z Wikiźródeł, wolnej biblioteki
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
<<< Dane tekstu >>>
Autor Antoni Krasnowolski
Władysław Niedźwiedzki
Tytuł Słownik Staropolski
Data wydania ok. 1920
Wydawnictwo M. Arcta
Miejsce wyd. Warszawa
Źródło Skany na Commons
Inne Pobierz jako: Pobierz jako ePub (z zewnętrznego serwera) Pobierz jako PDF (z zewnętrznego serwera) Pobierz jako MOBI (testowo) (z zewnętrznego serwera)
Indeks stron
P.

Pacepić, trapić, dręczyć, męczyć.

Pacer, zuchwalec.

Pach, zapach, woń.

Pacha, w znacz. 1) wybrzeże, zatoka; 2) dziura, dołek, fuga; 3) skrzydło boczne budynku; 4) miejsce w lesie, gdzie wyrąbują drzewa.

Pachać, 1) orać; 2) broić, wyprawiać, dokazywać, dopuszczać się czego; P. się o co, kusić się o co.

Pacharzyna, 1) pęcherz; 2) mieszek na pieniądze.

Pachmie, pchnięciem, sztychem.

Pachniątszy, bardziej pachnący, wonniejszy.

Pachnidlarstwo, perfumiarstwo.

Pacholarz, pacholec, pachoł, pachołek.

Pacholczno, z wielkim orszakiem pachołków, dworno.

Pacholczyć, pachołkować, służyć za pachołka.

Pacholstwo, 1) gromada sług, orszak; 2) służebnictwo.

Pachołek, 1) chłopiec, wyrostek; młodzieniec, kawaler; 2) sługa, parobek, czeladnik; 3) najemnik; 4) terminator; 5) giermek, który nosił kopję rycerza i prowadził konie pana na zmianę; szeregowiec w d. wojsku polskim; 6) opryszek, zbój; 7) przyrząd do zdejmowanią butów.

Pachołka, dziewka dworska, służąca.

Pachołkowanie, posługiwanie.

Pachronić, jeść.

Pachutnica, tanecznica, tancerka.

Paciara, zupa z klusek, z trochą mleka, brajka.

Paciep, jama, jaskinia ciemna.

Paciepić, pogrążać w ciemności, mroczyć , ćmić.

Paciepno, pochmurno, dżdżysto.

Paciepny, ciepławy; posępny, mroczny; słotny.

Pacierz, paciorek, różaniec.

Paciuk, prosię, podświnek, wieprz tuczony.

Pacwa, licho, kaduk, zły duch; grzech, pokusa.

Pacyna, pecyna, paczyna, pieczyna, 1) paca, cegła niewypalana; 2) rumowisko z gliny piecowej, gruz z muru; 3) kawał cegły, gruda gliny lub wapna; 4) sadze rozmiękczone parą, zlane w jedną masę.

Pad, 1) padnięcie, upadek; 2) mór, pomór; 3) spad wody; 4) dolina głęboka; 5) ślad, trop.

Padać, powiada.

Padaliczny, 1) sam się wysiewający; 2) nieprawy.

Padło, padlina.

Padolina, padół, głęboka dolina.

Padoł, dolina, nizina, wąwóz.

Paduch, 1) padaczka, epilepsja; 2) zbrodniarz, nikczemnik.

Paducznik, cierpiący na padaczkę, epileptyk.

Padwan (od miasta Padwy) 1) piosnka miłosna, śpiew romansowy; erotyk; 2) padwan albo padwona, rodzaj tańca.

Padzienie, upadek.

Paga, zapłata.

Pagament (łac.), kawałki srebra.

Pagować, uwziąć się na kogo.

Pagór, pagóra, pagórek.

Paik, p. Pajuk.

Paiż, paiża, krótka tarcza metalowa rycerzy konnych.

Paj, część, dział, porcja.

Pającznik, listopad.

Pajedza, wiklina.

Pajma, pajmatka, pani matka.

Pajok, p. Pajuk.

Pajować, wymyślać, krzyczeć.

Pajować się, dzielić się zdobyczą.

Pajuk, pokojowiec sułtana; pokojowiec magnata ubrany zwykle z turecka; żołnierz konny w przybocznym orszaku.

Pak, zaś, znów.

Paklepie, pakuły, kłaki, włókna, otłoczyny ze lnu lub konopi.

Pakli, jeśli, jeżeli.

Pakliby, jeśliby, gdyby.

Pakłak, grube proste sukno; gruba tkanina z pakuł.

Paknię, zaś.

Paknięli, paknięźli, jeśli zaś.

Paknięliby, jeśliby zaś.

Pakość, psota, przykrość, złość.

Pakośnie, na opak, na przekór.

Pakośnik, psotnik, przekora.

Pal, 1) palenie, żar, płomień; 2) paliwo, drzewo opałowe.

Paladyn, sławny rycerz; błędny rycerz.

Palamęter, przebiegły; włóczęga, rozpustnik.

Palanica, placek, podpłomyk.

Palantować, bić, policzkować.

Palatyna, futerko na szyję, kołnierz futrzany.

Palcat, pręt, laska, pałeczka; laska lub różdżka czarnoksięska.

Palec, w wyr. nie mam tego palca: ani krzty, ani odrobiny.

Paleczny, palcowy.

Paledra, palendra, rodzaj sutanny bez guzików; zwierzchnia suknia kobieca podbita drogim futrem, bogato ozdobiona.

Paleotyp, zabytek pierwszych druków.

Palestrada, palisada, częstokół.

Palet (franc.), 1) pokwitowanie z opłaty myta; 2) kartka, wyznaczająca żołnierzowi kwaterę.

Paletki, ozdoby metalowe a. jedwabne, któremi dawniej przystrajano kapelusze, suknie i obuwie.

Palety, otwory w d. sukni na ręce.

Palice, palce.

Palicz, palacz, podpalacz.

Palikopa, 1) święto św. Piotra w okowach; 2) św. Pantelejmona; 3) burza z piorunami.

Palimpsest, stary rękopis na pergaminie, z którego usunięto dawne pismo dla napisania nowego.

Paliwoda, blagier, kłamca; trzpiot, narwaniec; zawadjaka.

Palja, długi, szeroki płaszcz bez kołnierza, opończa, toga.

Palmatka, łapka z grubej skóry, oprawiona na kiju, służąca dawniej do bicia w łapy w szkole.

Paludament, płaszcz cesarski purpurowy; takiż płaszcz wodza rzymskiego.

Pał, upał, skwar.

Pałamar, posługacz cerkiewny, dzwonnik.

Pałanka, domostwo, zagroda; rodzaj fortyfikacji; siedziba i obwód starszyzny kozackiej.

Pałatać, mówić prawdę w oczy.

Pałędać się, wałęsać się.

Pałki, palny.

Pałkierz, bębnista, dobosz.

Pałkuć, mający ogoloną głowę (pałkę).

Pałogłowiec, zapaleniec, postrzeleniec, szalona pałka.

Pałub, pałuba, pień, kadłub, otok, tok.

Pałuba, buda na wozie, na saniach (wóz z pałubą); wiecheć do zatykania komina; lalka niezgrabna z gałganów; stara, brzydka rozczochrana kobieta, wiedźma; niezdara.

Pałyga, kawałek lichego gruntu; wzgórze.

Pamfil, 1) gra w karty; walet treflowy; 2) zalotnik, galant.

Pamiątny, pamięcien, pamiętliwy, godny pamięci, niezapomniany; sławny, pamiętny, pomny.

Pamiętać się, opamiętać się, oprzytomnieć, poczuwać się do czego.

Pamiętliwość, zapamiętałość.

Pamiętne, 1) pamiątka; 2) notatka; 3) zadatek; 4) zapłata sędziemu za osądzenie sprawy, czesne; 5) opłata sądowi za słuchanie przysięgi.

Pamiętnik, ten, co pamięta; świadek tego, co było; człowiek współczesny temu, co było.

Pamłoda, odrośl, pęd drzewa.

Pampuch, pępuch, pańpuch, raczuch, rodzaj pączków smażonych na smalcu lub oleju.

Pamroczyć, zmierzchnąć się.

Pamroka, p. Pomrok.

Pamrowie, p. Pandrów.

Pan, nazwa dawana kasztelanowi; poseł.

Panać, panować.

Panata (włos.), polewka, wodzianka, famuła, gramatka.

Pancerola (włos.), szóstka winna (pikowa) w d. kartach.

Pandemonjum, piekło.

Pandrów (owla) poczwarki chrząszczów.

Panękać, p. Ponukać.

Paniać, panować.

Paniarz, wielbiciel kobiet.

Panictwo, niewinność, czystość; młodzież.

Panie, paniątko.

Paniować, udawać panią.

Panna, 1) oblubienica, kasztelanka; 2) pęta na ręce i szyję.

Panostwo, państwo.

Panosz, drobny szlachcic, szlachetka.

Panosza (r. m) 1) p. Panosz; 2) pachołek, dworak, giermek; 3) spanoszony bogacz. Panosza, (r. ż.) buta pańska.

Panownik, panujący, władca, mocarz.

Panowny, panujący, monarszy, królewski.

Pantaleon, pantaljon, rodzaj dawnego fortepianu.

Pantówka, pętówka, kartofel, ziemniak.

Pańkać, tytułować panem.

Pańmatka, pani matka.

Pańskie, 1) po pańsku; 2) pańszczyzna; grunty dworskie.

Pańskie dni, pańszczyzna.

Państwo, prowincja, obwód, okrąg; mająt. ziem.

Pańszczarz, wyrobnik, najemnik.

Pańtuch, pańkuk (niem.), pączek.

Papa, papież.

Papęzić, robić niedbale.

Papieżnik, papista, katolik.

Papry, parpie, łupież.

Papulaty, tłusty na twarzy.

Papuszy, papuzi; przen. zielony.

Parachja, parafja.

Parachwiejny, parafjalny.

Paracik, chodzący w parze; towarzysz.

Parać, 1) parować; 2) popisywać się.

Parać się, 1) zajmować się, trudnić się; 2) wdawać się w co; 3) bratać się, ocierać się między ludźmi, trzymać się razem.

Paradzić, stroić się, pysznić się.

Paradyski, rajski.

Parafanały, parafarnały, parafernalja (łac.), wyprawa panny młodej.

Paragon (greck.), współubieganię się, wyrównywanie komu, konkurencja, wyścigi.

Paragonizować, iść w zawody, współubiegać się.

Parangon, kamień drogi, djament.

Parat (łac.), 1) gotowość, pogotowie, odwód; 2) przegląd, rew ja, parada; P.-y, sztuki, wybiegi.

Parazyt (grec.), pasorzyt, pieczeniarz, wyjadacz, pochlebca.

Parchawica, 1) purchawka; 2) nikły, słaby.

Parciany, kwarciany (żołnierz).

Parcinka, spódnica, kaftan parciany.

Parczowy, ze złotogłowia.

Pardalis, pard, gatunek rysia.

Parentela, ród, rodzeństwo, familja, plemię, pokolenie.

Parepa, wierzchowiec, mierzyn, kucyk; P.-ka, hetka.

Parętyzmy, szramy,blizny.

Parja, 1) parów, wąwóz; przepaść; 2) topielisko, moczary.

Parka, prażucha, lemieszka; osypka z mąki i kartofli dla bydła; krew ludzka.

Parkannik, zagrodnik.

Parkot, woń koźla.

Parlić, siać, sadzić, uprawiać rolę niedbale; gotować źle.

Parnąć, przejść, przestąpić.

Parnisty, parzysty.

Parochjan, proboszcz.

Parochjanin, parafjanin.

Parokrąg, atmosfera.

Parostnik, młody las, zagajnik.

Parość, parota, parność.

Parość, gałązka, odrostek, latorośl.

Parowa, parów; błoto.

Parować, 1) orać wcześnie pod oziminy, ażeby ziemia parowała; 2) liczyć po dwa; łączyć w pary, kojarzyć; 3) odpierać, odpędzać.

Parowik, maszyna parowa.

Parówka, wóz parokonny.

Parsiuk, prosiak, wieprzak.

Parsk, dół, piwniczka na kartofle; młody, równy chojak.

Parsk, parskot, duszność, zaduch, opar.

Parskaczka, katar z kaszlem.

Parskonosy, parskający nosem.

Parszczeć, parskać.

Part (łac.), początek, powstanie.

Parteka, partyka, 1) część, partja; 2) duża kromka, pajda.

Parter, grzęda ogrodowa.

Partes, 1) nuty muzyczne; mówić jak z P.-u, jak z nut, jak z książki; 2) przesadna powaga, nadętość; 3) łaskawość, grzeczność.

Partyta (włos.), partja (do ożenku).

Partyzana, rodzaj halabardy.

Paruch, parusek, part, parć, grube płótno, płótno żaglowe, zgrzebne.

Paruszek, proszek, źdźbło.

Parzchać, parzchnąć, parzkać, parskać; parsknąć.

Parznąć, parznić, parzniać, zanieczyścić, strefcić.

Parzybroda, kapusta gotowana na słodko.

Parzyć, rozsypywać, rozpraszać.

Pas, paszport.

Pasać, 1) opasywać; 2) pasować (na rycerza).

Pasaman, paseman, obszycie, galon, lamówka.

Pasatnik, chmura burzowa.

Paserować, dziać się.

Pasieka, 1) zasiek, zasiecz, miejsce w lesie zabarykadowane ściętemi drzewami; 2) trzebież, karczowisko; 3) gaj pogański, bałwochwalczy; 4) pole orne wśród lasu, ogrodzone drzewem leżałym; 5) płot z jałowcu; 6) pastwisko, pasanie bydła.

Pasionka, pasanie.

Pasirzb, pasierb.

Paskudować, psuć, robić szkodę, przeszkadzać; kraść.

Paskwil, paskwilus, paskwilusz, paskwiljusz, paszkwil, pismo oszczercze.

Pasmuga, smuga, pas; smug drzew, zarośli.

Pasorzycki, paserzytny.

Past, pastel, pasztet.

Past, pastka, pułapka, myszołówka.

Pasternia, obora.

Pasternik, pastewnik, pastwisko.

Pasterny, pasterski; pastuszy.

Pastka, 1) pułapka; żelaza na kuny, lisy i t. p.; 2) wieczko, pokrywka.

Pastora, licha pasterka.

Pastrug, rów, wądół.

Pasturz, pastyrz, pasterz.

Pastwa, 1) pasza; 2) karm, żer; 3) łup, zdobycz, ofiara; 4) pastwienie się; 5) pastwisko; 6) pasienie, pasanie; 7) parafja.

Pastwić, paść, karmić; P. się, 1) paść się, karmić się; 2) znęcać się.

Pastyrnia, 1) pasternia, buda pasterska; 2) p. Pasternik.

Pasynek, 1) syn prawnuka, praprawnuk; 2) pasierb; 3) gałązka, odrostek boczny rośliny.

Pasywać, pasać.

Pasz, 1) pas (w grze); 2) brak czego, niema czego.

Paszanica, żona paszy (baszy).

Paszczać, często pościć.

Paszeństwo, baszostwo, urząd baszy (paszy).

Paszka, Pascha, Wielkanoc.

Paszkwiljusz, p. Paskwil.

Paszować nad czym, pasować, ustąpić.

Paszt, paszta, pasztet.

Pasztos, wielki pasztet.

Paszyna, żona paszy (baszy).

Paszynica, córka paszy (baszy).

Paść, 1) więzy, kajdany; 2) przepaść, otchłań.

Pataractwo, bieda, nędza.

Patek, ojciec chrzestny, kum.

Patela, patelnia.

Pater, ojciec duchowny, zakonnik; starszy, przełożony; majster, mistrz.

Pateryk, p. Patryk.

Patka, matka chrzestna, kuma.

Patog, patok, batog, potężny bat.

Patok, potok; parów z wodą na dnie.

Patoły, bajki,bajdy, brednie.

Patorda, petarda.

Patorny, obmierzły.

Patrocynjum, opieka, obrona (sądowa).

Patroński, dotycz. patrona (adwokata) obrońcy.

Patryjski, ojczysty.

Patryk, pateryk, księga, obejmująca żywoty świętych.

Patrynimiczny, rodowy.

Patrzacz, p. Patrzyciel.

Patrzalnik, patrzelnik, przedmiot, w który się wpatrują; zwierciadło.

Patrzeć kogo, czego, oglądać się na co, zajmować się kim, wdawać się w co; brać przykład z czego; trzymać się kogo, czego; szukać, poszukiwać.

Patrzenie, widok, scena, widowisko.

Patrzyciel, patrzacz, patrzący, postrzegacz, spektator, widz.

Patyczka, rózga w szkołach.

Paukant (niem.), przeciwnik w pojedynku.

Pauper, paper, ubogi uczeń w szkołach klasztornych; chłopiec, żak.

Pawa, pawica.

Paweza, pawęza, pawęż, pawęża, tarcza drewniana skórą powleczona.

Pawężnik, żołnierz opatrzony pawężą.

Pawiki, kity z piór pawich.

Pawiment (łac.), podłoga, posadzka, tło.

Pawlacz, pablacz, drugi, niższy pułap w kuchni lub warsztacie, na którym sypiają sługi lub suszą się deski.

Pawłoczany, pawłoczny, pawłoczysty, szkarłatny, purpurowy.

Pawłoka, pawłoga, pawołoka, 1) cienka tkanina szkarłatna; 2) płaszcz purpurowy, purpura; 3) szata powłóczysta; 4) powłoka, zasłona, błonka.

Paz, żłobek, rowek, fuga, nut.

Pazdrocać, pazdrotać, rozprawiać.

Pazdur, 1) pazur; 2) szpic szczytowy domu; 3) ozdoby, wyrzynane w drzewie, na dachu chaty góralskiej; 4) chciwiec, łakomiec, żarłok.

Pazera, pazyra, kłótnik, kłótnica.

Pazerny, pazdrawy, chciwy, łakomy, żarłoczny.

Pazerować, kląć wymyślać, kłócić się.

Pazgać, trzeć, nacierać.

Pazłotka, blaszka pozłacana, lama; świecidełka.

Paznochty, paznogcie.

Pazroczyć, badać.

Pazrok, badanie.

Pazurnik, chciwiec, łakomiec.

Paździoro, paździerz; prz. źdźbło, kruszyna, odrobina. pył.

Pażęć, murawa, łączka.

Pażerny, p. Pazerny.

Pąchać, wąchać, wietrzyć.

Pąchnąć, dmuchnąć.

Pącz, pąk, pączek.

Pąć, droga; pielgrzymka.

Pąd, pęd, ślad.

Pąda! okrzyk myśliwski, zachęcający psy do gonienia.

Pąder, p. Pandrów.

Pądowy, biegający pędem.

Pądzić, pądzać, pędzić.

Pągwie, guziki skórzane u surduta, kożucha.

Pąkawica, poduszka, wytrzymująca razy, pękania

Pąkciszek, punkcik.

Pąkiem, cicho.

Pąknąć, 1) mocno uderzyć; 2) posunąć.

Pąkówka, pączek, nowy pęd drzewa.

Pąpie, pępie, pąkowie, zbiór pączków i pędów rośliny.

Pąszyć, p. Pąchać.

Pątlik, 1) siatka na włosy, naszywana paciorkami; 2) mycka, jarmułka, kapturek ozdobny noszony przez mężczyzn zamiast kołpaka; 3) czub na hełmie.

Pątnikować, pątować, pielgrzymować , podróżować, wędrować.

Pchnąć, przemienić, przedzierzgnąć.

Pczeła, pczoła, pszczoła.

Pczony, jasny, oczywisty, wyraźny.

Pczyć się, pstrzyć się.

Pecio, djabeł, licho, złe.

Pecka, pestka.

Peczysko, pogorzelisko; plac pod budynki.

Peda (łac.), noga.

Pedard, petarda.

Pekner, chałupnik.

Pek tobie! odczep się!

Pektoral, napierśnik.

Pektoralik, mały zegarek do noszenia na szyi.

Peles, pielesz, legowisko, kryjówka, gniazdo.

Pelzać, pelznąć, pełzać, suwać się.

Pelzen, hurtem, ryczałtem, bez miary i liczby.

Pełć, pełt, tratwa.

Pełgać, pełzać, spełzać, ginąć szybko.

Pełna, pełna czasza, pełna szklanka.

Pełnia, całość, zasób.

Pełnić, w znacz. 1) napełniać, zapełniać; 2) spełniać, wypróżniać, wychylać do dna, wypijać z pełnego. P. się, spełniać się, ziszczać się, sprawdzać się.

Pełniustek, pełniuchny.

Pełny, zupełny, dokładny; dojrzały, wykształcony.

Pełńszy, pełniejszy.

Pełść, pilśń.

Pena (ł.), kara pieniężna.

Penal, piórnik.

Penata, dobroczyńca, opiekun.

Penaty, u starożytnych Rzymian: bogi domowe, bóstwa opiekuńcze.

Penetracja (łac.), przenikliwość , spostrzegawczość.

Penitencja (łac.), 1) pokuta; 2) zakład karny.

Penitencjarja, jałmużna.

Penka, ćwiek, gwóźdź.

Penować, karać pieniężnie.

Penula, płaszczyk.

Penurja, upośledzenie.

Pepa, pypa, wargi; papla, gaduła.

Perać, perować, gawędzić.

Perangarja, podwoda.

Percepta (łac.), dochód, przychód.

Perć, strome przejście w górach.

Peregrynant, podróżnik.

Perekita, sprzeniewierzenie się.

Pergać, pyrgać, pergnąć, kopać, skakać, uciec.

Pergamaszka, dawny taniec pochodzenia włoskiego.

Perilustracja, przepatrywanie, przeglądanie.

Perjuracja, krzywoprzysięstwo.

Perkaty, mający gruby nos zadarty.

Perki, kruchy.

Perlanka, obszycie perłami.

Perlustracja, p. Perilustracja

Perłosadny, wysadzany perłami.

Permisja, urlop.

Pernoktata (łac.), przenocowanie, nocleg

Pernonosy, człowiek z zadartym nosem.

Perować, p. Perać.

Persekwitować (łac.), tropić, ścigać.

Persekwować (łac.), prześladować, tropić, nękać.

Persewacja, perswazja.

Persewerować, wytrwać, wytrzymać.

Persona (łac.), 1) osoba; 2) postać, kształt; mina, postawa, powaga; 3) osoba, występująca w teatrze, rola; 4) personat, znaczna figura, osoba poważna, dygnitarz.

Personalny, personalski, personny, osobisty.

Perstryngować, przymawiać komu, docinać.

Pertuta, perduta, jajka sadzone.

Perysterja, prostota, niewinność.

Perz, 1) kurz, kurzawa; 2) perzyna, żarzewie, zgliszcze; 3) zielsko rosnące wśród zboża; 4) odrobina, troszka, źdźbło.

Perzowaty, kosmaty, puszysty.

Peskłać, pluskać się w wodzie.

Pest, bylina, pręcik kwiatowy.

Pestylencja (łac.), mór, morowe powietrze, zaraza.

Petercyment, petersyment, petersymon, przednie wino hiszpańskie, którego dolewano do win pośledniejszych dla poprawienia ich smaku.

Petyhorca, piatyhorca, żołnierz konny petyhorski na Litwie, to samo co pancerny w Koronie.

Petyhorja, lekka jazda w wojsku.

Petyta (łac.), podanie, prośba, petycja.

Pewnia, pewność.

Pewnić, 1) robić pewnym, zapewniać, upewniać; 2) utrwalać, ustalać, umacniać.

Pewnik, 1) pewność; 2) człowiek pewny.

Pezać, wyszukiwać lepsze kąski.

Pęca, pęczca, pętno, rzemyk do przytrzymywania ptaka łowczego.

Pęcyna, pęczyna, p. Pacyna.

Pęczyć, wypuklać się, wydymać się; wydobywać się (o wodzie).

Pęćcie, p. Pętce.

Pędzca, pędzący, goniący, ścigający, doganiający.

Pędziskot, złodziej, kradnący bydło.

Pędziwół, poganiacz wołów, wolarz.

Pęga, 1) pręga; 2) rzemień.

Pękarz, węgorz.

Pęp, pępek.

Pępelowaty, pełen pępli (bąbli), modzelów; ręce p.-e, zgrubiałe, szorstkie.

Pępie, p. Papie[1].

Pęporzeza, pęporzeźka, akuszerka.

Pęst, p. Pest.

Pętać się czym, zajmować się, zatrudniać się, zaprzątać się czym.

Pętak, żebrak, wydrwigrosz.

Pętca, p. Pęca.

Pętce, pęta, więzy, okowy.

Pętlina, pętla, uszko z nitki albo sznurka.

Pęźleć, marnieć, nędznieć.

Piać, śpiewać.

Pian, pion.

Pianćnadziesty, piętnasty.

Pianorodny, urodzony z piany.

Piarg, żwirowe wysypisko z odłamów skał.

Piarżysty, pełen piargów.

Piask, piasek.

Piasnia, piaskarnia, miejsce, gdzie kopią piasek.

Piastować, rządzić, zarządzać.

Piastunić, piastować, opiekować się.

Piaśnica, piasecznica, naczynie na piasek do zasypywania pisma.

Piąć, piądka, piądź, piędź.

Piądze, pieniądze.

Piaśnić, piętnować, cechować, znaczyć piętnem.

Piątaczka, zimnica, napadająca co piąty dzień.

Piąteć, popiąte.

Piątoszek, piątek.

Piątydziesty, pięćdziesiąty.

Pica, 1) pasza dla bydła; 2) prowjant, furaż, racja żywności.

Pichcić, gotować.

Picny p. Picowny.

Picować, 1) zbierać, gromadzić żywność a. paszę dla wojska i koni; 2) napełniać żywnością, ładować furażem.

Picownik, picowniczy, dostarczający furażu.

Picowny, piczowny, służący do picowania, do furażu.

Picza, p. Pica.

Piechotować, piechtować, iść pieszo.

Piechty, na piechotę, pieszo.

Piecza, w znacz, troska, udręczenie, pieczołowitość, pilność.

Pieczałować, troskać się, niepokoić się, martwić się.

Pieczar, pieczara, grota.

Pieczęta, pieczęć.

Pieczętarz, 1) kanclerz; 2) świadek, zaproszony do podpisania dokumentu.

Pieczętne, opłata za przyłożenie pieczęci.

Pieczliwy, pieczołowity.

Pieczołować kogo, czuwać nad kim troskliwie, opiekować się kim, mieć nad kim pieczę.

Pieczołowanie, opieka, troski, zachody, troskliwość.

Pieczołowliwy, pieczołownik, pieczołowity.

Pieczomistrz, kuchmistrz.

Piegaty, piegowaty.

Piekielnik, djabeł, czart.

Piekieł, 1) piekło; 2) piekielnik, diabeł.

Piekiełek, piekiełko, zapiecek, miejsce między piecem a ścianą.

Pieklarz, p. Piekielnik.

Piekliwość, pieczołowitość.

Piekłoszczyk, piekłowszczyk, piekielnik, potępieniec w piekle.

Piekut, kogut, kur.

Pielać, pośpieszać, kwapić się.

Pielegować, pielęgować, pielęgnować.

Pielesz, peles, legowisko, kryjówka zwierza, gniazdo ptaka drapieżnego; przen. ognisko domowe; ustronie, zacisze.

Pielęgnownik, pielęgnujący, piastun, dozorca.

Pieluch, plotkarz.

Pienia, pieniactwo.

Pieniać się, pozywać się, ciągać się po sądach.

Pieniaka, pieniacz, lubiący się procesować.

Pieniądztwo, pieniąstwo, 1) pieniądze, grosiwo, kapitał; 2) obroty pieniężne, bankierstwo.

Pieniędznik, p. Pieniężnik.

Pieniężne, składka pieniężna, opłata pieniężna.

Pieniężnia, mennica.

Pieniężnica, skarbiec.

Pieniężnik, 1) człowiek bogaty, kapitalista; 2) wekslarz, bankier.

Pieniężysty, pieniężyty, pieniężny, dotyczący pieniędzy.

Pieniny, miejsce, w którym woda się pieni.

Pienka, p. Pieńka.

1. Pienny, pienisty, pieniący się, wzburzony.

2. Pienny, dotyczący pieni, pieniactwa; sporny, będący przedmiotem procesu.

Pień, przen. zawada, trudność.

Pieńka, konopie.

Pierać, 1) częstotl. od prać; 2) częstotl. od przeć.

Pierca, popierający, obrońca, adwokat.

Pierceć, burzyć się, tryskać (o cieczy).

Pierczyk, adwokacik.

Pierkos, stary elegant, uchodzący za młodego.

Pierła, perła.

Piernacz, buzdygan, buława mniejsza, (oznaczała wyższych oficerów na Zaporożu).

Piernat, w znacz. pieszczoch, niewieściuch.

Pierny, pieprzny.

Pierszyć, pryskać, sypać się, prószyć.

Pierść, pirść, 1) garść, garstka, szczypta; 2) ziemia, proch, próchnica.

Pierunki, trepki, chodaki, pantofle.

Pierwiany, pierwszy, wczesny.

Pierwiasnek, pierwiastek, 1) człowiek poczynający, niewprawny, nowicjusz; 2) pierwocina, początek, zarodek.

Pierwiastka, 1) pierwocina, pierwszy początek; 2) żywioł; 3) pierwsza w jakiej czynności, dająca pierwszy przykład, dająca czemu początek; 4) pierwszy raz rodząca; 5) pierwszy poród.

Pierwiastny, pierwotny.

Pierwiaznek, p. Pierwiasnek.

Pierwizny, pierwociny, pierwszy początek.

Pierwocie, początek.

Pierwocina, 1) początek, zaranie, pierwsza chwila, pierwsza próba; 2) pierworodne potomstwo, pierwszy płód, pierwsze owoce.

Pierwoczas, pirwoczas, zawczasu, wpierw.

Pierwoć, początek.

Pierwoprzestolnik, p. Pierwostolnik.

Pierworodnię, niemowlę pierworodne.

Pierworodnik, 1) pierworódek, syn pierworodny; 2) praojciec, prarodzic, protoplasta.

Pierworodność, pierworodzeństwo, pierworodziny, 1) pierworodztwo, starszeństwo, przywil. dziecka pierworodnego; 2) pierwocina, pierwsze potomstwo, pierwszy płód.

Pierworodny, samorodny, oryginalny.

Pierworodziciel, 1) będący pierwszy raz ojcem; 2) pierw, twórca czego.

Pierworzędny, pierwszorzędny.

Pierwospy, pierwszy sen po zaśnięciu; pora pierwszego snu, pora od wieczora do północy.

Pierwostolnik, najwyższy arcybiskup, patryjarcha.

Pierwość, stan pierwotny.

Pierwotek, początek.

Pierwotnik, p. Pierworodnik.

Pierwowsiany, pierwotnie zasiany, wrodzony.

Pierwszczyzna, pierwociny, pierwsze płody.

Pierwsze, po pierwsze, po raz pierwszy.

Pierwszy, w znacz. dawny, dawniejszy.

Pierwszykroć, po raz pierwszy.

Pierwy, pierwszy; dawny, dawniejszy.

Pierz, pieprz.

Pierzaja, ulica; jedna strona ulicy, połać, szereg domów.

Pierzaty, pierzasty, opierzony, podobny do pierza.

Pierzch, pierzcha, pierzchnięcie.

Pierzchalec, człowiek pierzchliwy, wietrznik, trzpiot.

Pierzchliwy, 1) lotny, rączy, prędki; 2) skory do pierzchania, trwożliwy, lękliwy; 3) popędliwy, porywczy.

Pierzchnia, pieśnia, rodzaj siekiery z dług. ostrzem, używanej przez cieśli.

Pierzchot, pierzchota, 1) pierzchnięcie, ucieczka; 2) trzpiotowatość, lekkomyślność.

Pierzcień, pierścień.

Pierze, pierzyna, piernat.

Pierzej, 1) wierzeja, drzwi o dwu skrzydłach; 2) p. Pierzaja.

Pierzeja, p. Pierzaja.

Pierznik, p. Pierza.

Pierzny, 1) pierzany, wypchany pierzem; 2) pierzasty, opierzony; Pierzno, z obfitością piór, z pióropuszem na głowie.

Pierzony, skrzydlaty, opierzony.

Pierzyć, 1) osypywać pierzem, zapierzać; 2) stroić w pióra; 3) podsuwać, poddawać, przysparzać, pomagać. P. się, stroić się w pióra, pstrzyć się.

Pierzywo, bielizna do prania, brudy.

Piesak, bakiembardy, faworyty.

Piesek, figura w szachach.

Pieski, 1) psi; 2) pieszo, piechotą.

Pieskliwiec, pieszczoch.

Pieskliwość. 1) pieszczochowatość; 2) pieszczota.

Pieskliwy, 1) pieszczochowaty; 2) pieszczotliwy.

Pieskowaty, piaszczysty.

Piestować, piastować.

Piestunka, piastunka.

Pieszaka, pieszą, pieszo.

Pieszczek, pieszczoch.

Pieszczeniej, pieszczotliwiej.

Pieszczka, pieszczoszka.

Pieszczorodny, wywołujący pieszczoty, zachęcający do pieszczot.

Pieszeć, p. Psieć.

Pieszkami, pieszką, pieszki, pieszo, na piechotę.

Piesznik, ścieżka.

Pieszyć, kazać zsiadać z konia, czynić pieszym.

Pieszyć się, zsiadać z konia, aby iść pieszo.

Pieszyślad, obowiązek mieszkańców wiosek dawać posłańca pieszego na usługi panującego.

Pieś, pieszczoch.

Pieścidłko, 1) pieścidełko; 2) łakotka, przysmak.

Pieściek, pieściok, pieśćliwiec, pieszczoch.

Pieścliwy, pieściwy, pieszczotliwy.

Pieśnią, p. Pierzchnia.

Pieśniopis, pieśniarz, autor pieśni.

Pietoszyć się, śpieszyć się.

Pietuch, piekut, kogut, kur.

Pięciołokietny, pięciołokciowy.

Pięciora, pięć razy.

Pięciorka, pięciórka, 1) piątka; 2) liczba popiątna; 3) moneta pięciogroszowa.

Pięciornia, cierlica.

Pięciorny, pięciokrotny, wynoszący pięć razy tyle.

Pięciory, 1) pięcioraki; 2) pięciokrotny; 3) składający się z pięciu części.

Pięciorzysty, pięciokrotny.

Pięcioząb, widły o pięciu zębach.

Pięćczęstny, dzielący się na pięć części.

Pięćdziesiątnica, niedziela zapustna.

Pięćdzieśnik, pięćdziesiętnik, przełożony nad pięćdziesięciu.

Pięćłokietny, p. Pięciołokietny.

Pięćnaćcie, piętnaście.

Pięćnadzieścia, pięćnadzieście, p. Piętnadziesta.

Piędzimężyk, p. Napiędzimąż.

Piędzisty, mający piędź długości.

Pięgowaty, piegowaty.

Piękniczek, pięknik, piękniś, człowiek piękny.

Piękniczka, pięknisia, piękna kobieta.

Pięknoszka, 1) kobieta piękna; 2) p. Piękroszka.

Piękroszka, piększycielka, ta, co upiększa.

Piękry, piękny.

Piękrzyciel, piększyciel, upiększający.

Piękrzyctwo, sztuczne upiększanie ciała, kosmetyka.

Piękrzyć, piększyć, upiększać.

Piękrzydło, piększydło, ozdoba, kosmetyk.

Piękuchny, piękniuchny.

Pięstuk, uderzenie pięścią, kułak, szturchaniec.

Piętlik, spinka, klamra.

Piętnadziesta, wina piętnadziesta, kara pieniężna trzech grzywien srebrnych czyli piętnastu groszy.

Piętnadziesty, piętnasty.

Piętnadzieścia, piętnaście.

Piętnasta, p. Piętnadziesta.

Piętnić, piętnować.

Piętoletni, pięcioletni.

Piętro, sklepienie, strop, dach; z p.-a mówić, dumnie, wyniośle, rozkazująco.

Piętrować, piętrzyć.

Pietrzak, przystanek na schodach.

Pięty, napięty, naprężony.

Pigłać, pielęgnować.

Pigulik, pigmejczyk, karzełek.

Pijana, piana.

Pijany, w znacz. 1) pijacki; 2) upajający, odurzający. Pijano, po pijanu, po pijanku, po pijanemu, upiwszy się.

Pijawa, 1) pijatyka; 2) tęcza.

Pijny, zdatny do picia.

Pijować, pić.

Pika, zachcianka.

Pikier (z franc. piqueur), 1) handlarz koni, rostrucharz; 2) ujeżdżacz na łowach.

Pikiet, pikieta, wideta.

Pikietka (fran.), wino liche.

1. Piknąć, 1) ukłuć, kolnąć; 2) P. przez kogo, przeszyć, przeniknąć, przerazić, opanować, zdjąć kogo; 3) zaniepokoić, tknąć; ostrzec kogo.

2. Piknąć, pikać, pisnąć, odezwać się.

Pikolić, 1) nękać, dokuczać; 2) kłócić się, sprzeczać się.

Piksla (niem.), tabakierka.

Piktancja, porcja wydzielana zakonnikowi w klasztorze.

Pikula, drobnostka.

Pikuliczek, pikulik, pigmejczyk, mały człowieczek, karzełek.

Pikułatnik, sknera, kutwa.

Pilarnia, miejsce do gry w piłkę.

Pilch, skąpiec.

Pilen czego, pilnujący czego, zabiegający około czego.

Pili, swój, krewny.

Pilić, 1) pilnować, mieć baczenie; P. prawo, pilnie przestrzegać; 2) przypilać, przynaglać, napędzać.

Pilno, dokładnie, dobrze.

Pilność, obowiązek; P. czynić około kogo, czuwać, mieć pieczę, opiekować się, pilnować, P. czynić o czym, krzątać się, zajmować się.

Pilnowacz, pilnujący, dozorca, stróż.

Pilny czego, pilnujący, baczny, oddany czemu, pracowity; P. komu, czemu, pilnujący, zajęty czym; chętny, względny, uczynny.

Pilować, pilnować.

Pilowność, pilność.

Pilułka (łac.), pigułka.

Piłat, 1) sądzący sprawę niedbale albo niesprawiedl.; 2) pręgierz.

Piłkalnia, kurhan usypany.

Piłowiec, kłoda do rznięcia, tram.

Piłuła, p. Pilułka.

Pindżak (ang.), kurtka, marynarka.

Piniola, wino zamorskie.

Pinka, pinta (z franc. pinque), rodzaj ładownych statków, z tyłu zaokrąglonych.

Pioch, piach.

Piołyn, piołynek, piołun.

Pioska, piosenka.

Piotrowa, pośladek, zadek.

Piotruszka, pietruszka.

Piórko, kępka włosów na środku głowy ogolonej; za p.-em biegać, być powolnym, posłusznym.

Piórkoś, młokos, gołowąs.

Piórno, z obfitością piór, z pióropuszem na głowie.

Pióro, w znacz. przen. 1) pismo, charakter pisma, ręka; 2) pismo, świadectwo piśmienne; 3) pisarstwo, urząd pisarza; 4) łodyga, źdźbło; 5) płetwa (u ryby); 6) skrzydło u kapelusza, rondo; Jazda w P., jazda jednym koniem zaprzęgniętym w hołoblach i drugim przed nim.

Pipa, przen. głuptas, dudek.

Pipcić, palić fajkę.

Pipić się, wyrastać, pokazywać się (o włosach i sierści).

Pirsaty, pirsiaty, piersisty.

Pirsizna, pierwszyzna.

Pirszyć, p. Pierszyć.

Pirścień, pierścień.

Pirść, p. 2 Pierść.

Pirwaznek, p. Pierwiasnek.

Pirwej, pirwiej, pierwej.

Pirwiejszny, pierwotny, dawniejszy.

Pirwiejszy, najpierwszy.

Pirwodzienie, pierwodzinie, pierworodzeństwo, pierworodztwo.

Pirwomówca, przedmowa, wstęp.

Pirworoctwo, pirworodztwo, pierworodztwo.

Pirworodnik, p. Pierworódek.

Pirworodzeniec, p. Pierworodnik.

Pirworodzeństwo, p. Pierworodztwo.

Pirworodzony, pierworodny.

Pirwośple, p. Pierwospy.

Pirwotek, p. Pierwotek.

Pirwy, pierwszy.

Pirz, sakwa, torba, tobołek.

Pirzanka, w wyr. sprawić komu P.-ę, wytargać za uszy, za włosy.

Pirzchać, pierzchać.

Pirzchalec, p. Pierzchalec.

Pirzchliwy, p. Pierzchliwy.

Pirzwej, pierw, pierwej.

Pirzwicznię, pirzwiecznię, pierwocina, pierwszy płód, pierwsze dziecko.

Pirzwiej, p. Pirzwej.

Pirzwieniec, pierworódek.

Pirzwienię, p. Pirzwicznię.

Pirzwierodzeny, pirzworodzeny, pirzworodzony, pierworodny.

Pirzwy, pierwszy.

Pisać, w znacz. 1) robić spis, spisywać, popisywać; 2) malować we wzory, ozdabiać rysunkami, deseniami; 3) nazywać kogo; P. się, 1) z kim, zgadzać się; 2) komu, oświadczać się, ofiarować się; 3) popisywać się, przedstawiać się; 4) zarysowywać się, trzaskać, pękać.

Pisadło (czes.), pugilares.

Pisany, pisiaty, malowany; pstry, wzorzysty.

Pisarja, pisarnia, pokój do pisania, kancelarja, biuro.

Pisarska służba, obowiązki pisarza.

Pisarzyc, pisarzewicz, syn pisarza.

Piscelet, piscelit, pistolet.

Piska, 1) pisanka; 2) kreska, rysa.

Piskać, piszczeć.

Piskadło, piszczałka.

Piskarja, szczur.

Piskorz, niebezpieczeństwo.

Piskotać, piszczeć.

Piskurz, 1) piszczałka; 2) skąpiec.

Pisorym, rymopis, wierszopis, poeta.

Pisoryma, pisorymka, poetka.

Pisorymi, pisorymy, pisorymski, poetycki.

Pistał, pistoł, tłuczek od moździerza.

Pistulit, pistolet.

Pistwić się, czochrać się (o włosach).

Pistyk, pięść.

Piszczał, 1) piszczałka; 2) pistolet.

Piszczalnik, żołn. strzelający z piszczeli (armat), kanonjer, artylerzysta.

Piszczba, muzyka.

Piszczec, piszczek, grający na instrumentach dętych, grajek, trębacz.

Piszczel, 1) piszczałka; 2) wydrążenie wewnątrz rury; 3) pistolet; 4) rodzaj armaty w XVI w.

Piszczki, piszczałki.

Plślok, świstawka.

Piśmiennik, 1) człowiek biegły w pismach, oczytany, erudyt; uczony żydowski, biegły w Piśmie św.; 2) trzymający się w rzeczach wiary wyłącznie Pisma św., ewangielik; 3) pismak.

Piśmię (piśmienia), pismo.

Pitka, pitmo, miód sycony do picia.

Pitusić, gnieść, miętosić.

Pitwór, śpiżarka.

Pity, zdatny do picia.

Piwjał, pluwjał (kapa kapłańska).

Piwnica, piwiarnia, szynk; więzienie podziemne.

Piwnik, piwowarnia, browar.

Piwopój, piwożerca, piwożłop, piwosz, amator piwa.

Pizer, pizder, biedak, mizerak.

Pizus, 1) golec, hołysz; 2) golizna, bieda.

Piż, piżmo.

Pkielny, piekielny.

Pkieł, piekło.

Plac, w znacz. 1) miejsce wolne, dostęp, przystęp; 2) miejsce właściwe, chwila stosowna; pole, sposobność, popis, pokaz; 3) forum, kompetencja, sfera, obrąb, zakres, dziedzina, szranki; 4) miejsce; Placmi, miejscami, tu i owdzie, gdzieniegdzie.

Placaszek, placuszek.

Placenta, rodzaj dyscypliny do bicia po dłoni.

Plach, plachą, plachownica (z niem. Blech), blacha pancerzowa, służąca do osłony piersi i pleców.

Placmistrz, drużba weselny.

Placować, pomieszczać.

Plaga, 1) strefa,pas, okolica; 2) rana; 3) słota.

Plagować, dogadzać, być dogodnym, przypadać do gustu, płużyć, służyć.

Plakard, rozkaz, edykt.

Plakować, 1) platerować, powlekać metal cienką warstwą srebra lub złota; 2) podobać się.

Plama, 1) wstyd; 2) cętka, znamię; 3) flegma.

Plamczyć, mlaskać.

Plamowaty, plamisty.

Plana, plama.

Planet, planeta.

Planetnik, astrolog, gwiaździarz, wróżący z gwiazd; p. Płanetnik.

Planisty, plamisty.

Plankt (łac.), narzekanie, pieśń żałosna, tren.

Planowity, plamisty.

Plant, planta, plan.

Plapać, kłapać, szczękać zębami.

Plasać, pląsać, tańczyć.

Plasdarm (franc.), plac broni, plac mustry.

Plaskać się, chlastać się, bić się.

Plaskaty, płaski.

Plaskawy, płaskawy.

Plaski, plaskały, płaski.

Plaskomiernictwo, planimetrja.

Plaskonogi, płaskonogi. Władysław Plaskonogi = Laskonogi.

Plaskor, plaskór, praszczur.

Plaskorzę, p. Praszczurzę.

Plaskowina, płaskość, miejsce spłaszczone.

Plaskur, 1) krążek płaski 2) p. Proskura; 3) jęczmień dwurzędowy.

Plast, plastr, plaster, płacheć.

Plastrować, 1) okładać plastrami; 2) fałszować (wino).

Plaszczyk, plasterek.

Plaszczysty, płaski, poziomy.

Plaudować, służyć (zdrowiu).

Plauz, aplauz, poklask, oklask.

Pląsać, 1) skakać z radości, cieszyć się; 3) giestykulować, wymachiwać; 4) machać, trzepać, trzepotać; 5) klaskać.

Pląskać, mlaskać, klaskać.

Pląszenie, pląsanie.

Plątany krok, niepewny, chwiejny.

Plątowisko, gęstwina, zarośle.

1. Plec, plece, 1) plecy; 2) przen. siła, moc, możność; po mym P.-u, po moich P.-cach, wedle sił moich; 3) P.-y, poparcie, protekcja; 4) po P.-cu czyim (po P.-ach czyich) być, być czyim poplecznikiem, stronnikiem, trzymać czyją stronę; być komu po P.-ach, być mu po myśli, sprzyjać mu; świecić bakę, pochlebiać.

2. Plec, znak od uderzenia, rana.

Plech, plechowica, patrz Plach.

Plecha, 1) tonsura; 2) ksiądz, klecha; 3) plama.

Plechowica, p. Plach.

Plechowy, pokryty blachą.

Plecia, plotka, wiadomość fałszywa, bajka.

Plecić się, p. Pleczyć się.

Plecidło, piecieniec, plecionka.

Plecie, p. Pleć.

Plecień, płot chróściany.

Plecionka, przen. pasmo, ognisko.

Plecni, pleczny, grzbietowy, plecny, plecowy.

Pleczyć się, plecić się, obracać się nawzajem do siebie plecami.

Pleć, plecenie, sposób plecenia, robota pleciona; splot, kłąb, plątanina.

Plegetać, przen. trajkotać, paplać.

Plekać, karmić, hodować, pielęgnować.

Plem, rozplenienie, rozpłód.

Plemić się, plenić się.

Plemienczę, dziecko, potomek.

Plemieniec, człowiek tego samego plemienia, rodak; potomek; następca, naśladowca.

Plemiennica, plemienniczka, 1) kobieta tego samego plemienia, rodaczka; 2) kobieta płodna.

Plemiennik, p. Plemieniec.

Plemięczko, pleminie, plemię.

Plen, plenica, niewola.

Pleni, plenny, płodny, żyzny.

Pleniciel, wojownik, pędzący do niewoli lud podbity.

Plenić, brać do niewoli, ujarzmiać.

Plenie, plenno, urodzajnie, w wielkiej obfitości.

Plenisty, plenny, urodzajny, płodny.

Plenny, pleni, plenarny, walny, gremjalny.

Plesek, p. Plach.

Plesk, śnieg z deszczem, chlapanina, flaga.

Pleskać, pluskać, chlapać.

Pleskot, 1) pleciuga, 2) brednie, bajdy, gadanina.

Plessy, jeziora górskie w Karpatach.

Plesz, 1) łysina; 2) tonsura księdza, 3) strup, rana na głowie.

Pleszczyć się, płaszczyć się.

Pleszek, p. Plach.

Pleszka, p. Płeszka.

Pleszowac, człowiek z tonsurą, ksiądz, klecha.

Pleszowacić, czynić kogo łysym; P.-cieć, stawać się łysym.

Pleszowaty, wyłysiały, łysy.

Pleść się, plątać się, wtrącać się do czego.

Pleśniak, miod pitny wystały.

Pleśniwy, spleśniały.

Pleta, kałuża, błoto.

Pletliwy, 1) gadatliwy; 2) zmyślony, fałszywy.

Pletnica, 1) plecionka z wici; 2) tratwa z wici.

Pletnik, flisak, płynący z drzewem.

Pletomówca, plociuch.

Plewić, pleć, wypielać.

Plewidło, 1) pielenie; 2) chwasty wypielone.

Plewiennica, plewiaczka, pieląca.

Plewnia, plewnik, 1) miejsce, gdzie się przechowują plewy; 2) kieszeń boczna w podszewce surduta.

Plezer, plezjer, przyjemność.

Pląs, pląs, taniec.

Pląsać, pląsać, tańczyć.

Plęsny, skoczny.

Plętać, plątać.

Plichacz, p. Plecha.

Plince (niem.), placki kartoflane.

Plis, plisz, pliśnia, plusz.

Pliwa, pliwka, plewa.

Plon, w znacz. 1) równianka dożynkowa albo wieniec z kwiatów, ofiarowane dziedzicom; 2) niewola, jasyr; 3) łup, zdobycz.

Plonianka, plonnica, branka, niewolnica.

Plonnik, łupieżca, grabieżca.

Plono, gatunek.

Ploń, przerębel.

Plos, błonie, łąka.

Ploskonny, ploskunny, pluskotny, dżdżysty.

Ploskony (ów) ploskuny, pluta, słota, czas dżdżysty.

Ploskur, p. Płaskur.

Plosnia, plośna, stopa ludzka.

Ploso, głębia w rzece.

Plotarz, plotek, plociuch.

Plotka, 1) plecionka; 2) pletnia, kańczug; 3) płot, zastawa pleciona przed upustem w wodzie bieżącej; 4) wiadomość fałszywa, bajka; fałsz; błąd, obmowa; 5) plociuch, plotkarka.

Plotkliwy, plotliwy, p. Pletliwy.

Plotuch, plociuch.

Plotuszka, plecionka, tasiemka.

Plowa, plewa.

Plowacz, plwacz.

Plucha, niechluj.

Pluchotać, pluskotać, chlapać.

Pludrzasty, szeroki, workowaty, napuszony.

Plug, plugastwo, brud.

Plugawy, ordynarny.

Pluha, pluchota, słota, czas dżdżysty.

Plump, plusk.

Pluna, plwociny, ślina.

Plundrować (niem.), plondrować.

Pluskonny, pluskotny, słotny, dżdżysty, niepogodny.

Pluskota, pluchota, słota.

Pluskun, duch wodny.

Pluszczeć, przen. niszczeć, marnieć.

Plut, przen. pieniądz (od nazwy Plutusa, bożka bogactwa).

Plutliwy, plutny, p. Pluskonny.

Plutny, p. Pluskotny.

Plużyć, tryskać, wytryskać.

Plwawliwy, flegmisty.

Płach, płacha, p. Plach.

Płacha, żelazo noża, szabli, korda bez osady czyli rękojeści, brzeszczot, klinga, głownia.

Płachciec, 1) człowiek w płachty ubrany, biedak, chudopaehołek; 2) gałganiarz, szmaciarz.

Płacheć, spłacheć, szmat, kawał.

Płachetnik, człowiek odziany w płachtę.

Ptacht, przen. żagiel.

Płaci, 1) czy, czyż, czyli; 2) chyba, pewnie, zapewne, może.

Płacić, w znacz. 1) mieć pewną wartość; 2) kosztować; 3) popłacać, mieć pokup; przen. mieć uznanie, być cenionym; 4) pomagać, przyczyniać się, służyć, skutkować. 5) Płaci, uchodzi, godzi się, wypada.

Płacie, (a), szmaty, płachty, chusty; łaty.

Płacien, płatny, zapłacony.

Płacież, płaca, zapłata.

Płacywać, płacić, opłacać.

Płaczennica, płaczka.

Płaczliwy, opłakany, bolesny.

Płacznica, płaksa.

Płaczny, płaczliwy.

Płaczorodny, płaczorody, pobudzający do płaczu.

Płaczotulny, utulający w płaczu, pocieszający.

Płaczypieniądz, skąpiec, sknera, dusigrosz.

Płać, 1) płaca, zapłata; przen. nagroda; 2) p. Płaci.

Płaćca, płajca, płatnik.

Płakiwać, rosić, potnieć.

Płanetnica, kobieta narwana.

Płanetnik, mniemany duch przebywający w chmurach gradowych i deszczowych; p. Planetnik.

Płanetny, 1) niepogodny, dżdżysty ,zmienny (czas) 2) nieszczęśliwy.

Płanety, chmury deszczowe niesione wiatrem.

Płania, płanka, kałuża; głębia.

Płanina, polana.

Płasa, p. Płosa

Płaskaty, płaski.

Płaskoć, płaszczyzna.

Płaskomiernictwo, plaskomierstwo, planimetrja.

Płaskoprost, linja horyzontalna.

Płaskoschodzisty, pochyły, nieznacznie spadzisty.

Płaskur, 1) płaski kawałek czego, krążek; 2) jęczmień dwurzędowy.

Płast, plaster, kataplazm.

Płasza, płaz, strona płaska, szeroka.

Płaszcza, ryba płaska.

Piaszczysty, płaski.

Płaśnia, równina, polanka wśród lasu.

Płat, 1) płaca, zapłata; 2) opłata, czynsz, podatek; 3) dochód, zysk, korzyść, lichwa; 4) kawał płótna; szal.

Płat w płat dawać, sprzedawać.

Płata, płaca, zapłata, nagroda.

Płataś, płatek, próżniak, włóczęga; sługa dworski, pisarz pokątny.

Płatka, 1) płaca, zapłata; 2) stawka (w grze); przen. położenie ryzykowne, ryzyko, niebezpieczeństwo; 3) sprawozdanie, raport.

Płatnerz, rzemieślnik robiący zbroje, misiurki, pancerze.

Płatnia, zapłata, nagroda, danina.

Płatno (jest), warto, opłaca się, popłaca, przyda się, znaczy.

Płatny, w znacz, popłacający, cenny, szacowny;

korzystny, skuteczny. P-a, p-e, rzecz ważna, poważna, nie żarty.

Płatować, płacić zobowiązania, wypłacać procent, czynsz.

Płatowy, płatniczy.

Płatwa, 1) tratwa; 2) zboże; 3) belka.

Pław, 1) pławienie, kąpanie; 2) pływanie, podróż wodna, żegluga; 3) bieg wody, nurt, prąd; 4) zwierzę wodne; 5) tratwa; 6) płetwa; 7) popławek, płuto.

Pławacz, pływak.

Pławaczka, 1) pływaczka; 2) pływak, na którym dzieci uczą się pływać; 3) sieć rybacka potrójna; 4) pęcherz pławny ryb.

Pławba, pływanie, podróż wodna, żegluga.

Pławca, żeglarz.

Pławiaczka, pływaczka.

Pławić, płynąć, przepływać, spławiać; P. się, kłosić się (o zbożu).

Pławiec, majtek, żeglarz.

Pławina, gałązka.

Pławiony, hartowany, hartowny.

Pławnia, łąka wodą zalewana.

Pławy, łąka nizko położona.

Płaza, płasza, płoz, 1) płaz, strona płaska, szeroka; 2) płyta, tafla, płaszczyzna; 3) iść na P.-y, w P.-y, spełznąć na niczym; 4) płaz, gad.

Płazać, płazić, pełzać, pełznąć.

Płazina, płazowina, płaszczyzna.

Płeć, w znacz. 1) ciało człowieka żyjącego; 2) skóra.

Płeszka, pchełka.

Płet, tratwa.

Płetownik, żeglarz na tratwie.

Pło, kępka na wodzie, na trzęsawisku; trzęsawisko; rzęsa na wodzie.

Płochokwilny, narzekający bez dostatecznego powodu.

Płochopędny, pędzący bez rozwagi.

Płochopióry, pierzchliwy, płochy, niestały.

Płochorzutki, trzpiotowaty, narwany.

Płochowiarski, płochowierny, łatwowierny.

Płochozmienny, niestały, chwiejny, zmienny, niepewny.

Płochy, 1) marny, znikomy, nietrwały, lichy; 2) płochliwy, ostrożny. P.-a zwierzyna, nie drapieżna, na którą polują.

Płociec, płoć, płotka, płocica.

Płocina, plecionka, płot.

Płodnorodny, płodonośny, obfity w owoce.

Płodorodny, płodowity, płodzisty, płodny.

Płomieniec, zapaleniec.

Płomieniem, szybko, gwałtownie.

Płomieniopary, ziejący płomieniem.

Płomiennica, czarownica.

Płon, gałąź młoda.

Płona, przerębel.

Płonia, 1) p. Płona; 2) płonina, ziemia płonna, miejsce nieurodzajne, halizna, hala.

Płonianka, branka, niewolnica.

Płonik, ponik, źródło.

Płonina, płonizna, 1) ziemia płonna, miejsce nieurodzajne, halizna, hala; 2) przerębel; 3) p. Płonka.

Płonka, 1) drzewo nieszczepione, dziczka, jabłoń dzika; 2) przerębel.

Płono, daremnie.

Płony, płóny, 1) płonny, niepłodny, jałowy; 2) daremny, bezowocny, zbyteczny; 3) próżny, pusty, otwarty (pole), lekkomyślny; 4) niesmaczny, jałowy; 5) skąpy, nieużyty; 6) nędzny, lichy, mizerny.

Płoń, p. Płona.

Płosa, 1) pas ziemi, mający 12 zagonów, stajanie; 2) sztaba żelazna, drąg żelazny.

Płoska, kawałek pola ornego wśród lasu.

Płoskaty, dojrzewający.

Płoszczyca, pluskwa.

Płoszczyk, grot, ostrze u strzały.

Płoszka, doniczka, kaganiec do iluminacji.

Płot, w znacz. tratwa; płócienna ściana namiotu; P.-em stać, stać rzędem, szeregiem; chodzić koło  P.-u, nie mówić szczerze; tegoż tu P.-u koł, tego samego gatunku, tego samego wart.

Płotnica, płot.

Płowa, plewa.

Płowaty, płowawy, nieco płowy.

Płoz, p. Płaza.

Płozić, 1) posuwać, toczyć, sunąć; 2) pełzać.

Płóciennica, płótnianka, górnica.

Płóny, p. Płony.

Płótnica, płótnianka, ubranie płócienne.

Płta, p. Płet.

Płucowieszczyk, wróżący z płuc bydlęcych.

Pługowe, opłata od pługa.

Płuhater (ukr.), oracz, rataj.

Płusa, p. Płosa.

Płuto, p. Pław.

Płutowaty, płatowaty, łaciasty.

Płużka, zagon.

Płużny, 1) pługowy; 2) pomyślny, szczęśliwy.

Płużyć, 1) dobrze się mieć, opływać; kwitnąć, szerzyć się; uchodzić, popłacać, mieć szczęście, powodzenie; 2) dopisywać, sprzyjać, być przychylnym, powodzić się; 3) wędrować, wałęsać się.

Płynący, wilgotny, kaprawy, oparzysty.

Płynąć, powodzić się, udawać się; rozpływać się, tajeć.

Płynny, przen. falisty, toczony, potoczysty, biegły.

Płyt, 1) płyta, tafla, fliza; 2) p. Płet; 3) ostrze płaskie, cienkie; 4) kotlina, zagłębie.

Płytczyzna, płytkie miejsce w wodzie, mielizna.

Płytwa, pletwa.

Płytwisty, pletwisty, opatrzony pletwami.

Pływ, pływanie.

Pnać się, piąć się, wspinać się.

Pnieć, być rozpiętym, wisieć.

Pniewie, pniaki, karcze, chróst.

Pniewisty, pełen pniewia, pełen karczów.

Pobaczenie, pojęcie, rozwaga, roztropność.

Pobaczyć, pobaczać, pobaczywać, pobaczować, zobaczyć, spostrzec, pomiarkować.

Pobantować, porabować, poplondrować, poniszczyć.

Pobawa, pobyt, czas pobytu.

Pobaweczka, zabaweczka.

Pobełchacić, poczochrać.

Pobełchtać, pobełkać, pobełtać, pomącić, pokłócić.

Pobereżnik, strażnik leśny: przen. celnik, zdzierca, krzywdziciel.

Pobezczynić, pobezcześcić, pohańbić, pogwałcić.

Pobić, skarać.

Pobiedka, pobudka.

Pobiedzać, zachęcać; namawiać.

Pobiedzić, zwyciężyć.

Pobieg, 1) bieg; 2) pobieżenie, wycieczka; 3) pobiega, deska przy burcie do chodzenia dla flisaków.

Pobiegać co, obiegać.

Pobielawy, białawy.

Pobierać się, wybierać się, zabierać się, zmierzać.

Pobierki, resztki pozbierane, odpadki.

Pobiernia, pobór.

Pobieżka, wycieczka.

Pobiór, pobór.

Pobiórki, drobiazgi.

Pobitka, pobicie, porażka, rozbicie.

Poblizu, pobliż, pobliżu, pobliży, w pobliżu, poblizko.

Pobłagać, p. Pobłożyć.

Pobłaganie, pieszczoty, pochlebstwo.

Pobłaźnić, zrobić z kogo błazna, ogłupić, zepsuć.

Pobłądzony, zabłąkany.

Pobłędny, błędny, obłędny, bałamutny, niepoprawny.

Pobłożyć, pobłagać, uśmiechać się, przymilać się.

Pobłyskany, błyszczący, świecący, promienny.

Pobocz, 1) ubocze, ustronie; 2) przegroda w stajni na pojedyńczego konia; 3) wodze, cugiel, lejc. Pobocz (przysł. i przyim.); p. Pobok.

Poboćkać, pocałować.

Poboić się, zlęknąć się, stchórzyć.

Poboiszcze, pobojewisko, pobojsko, pobojowisko.

Pobok, 1) obok, z boku, wpodle; 2) P-k i P.-ka, bok, skrzydło.

Poborki, opłaty, podatki, daniny.

Poborować, płacić pobór, podatek.

Poboże, kraj nad Bohem.

Pobożeństwo, pobożność.

Pobożyć się, zakląć się na Boga, przysiąc.

Pobój, 1) pobicie, porażka; 2) pobojowisko.

Pobracić, pobratać.

Pobracim, p. Pobratyniec.

Pobrat, 1) pobratymstwo; 2) p. Pobratyniec.

Pobrata, pobraterstwo, pobratymstwo.

Pobratek, potomek po bracie.

Pobratym, pobratymiec, pobratyn, p. Pobratyniec.

Pobratymski, pobratymczy.

Pobratyniec, 1) współplemiennik, członek tego samego szczepu; 2) człowiek pobratany z kim, wierny przyjaciel.

Pobratyński, pobratymczy.

Pobrdysać, poskakać, pobrykaó.

Pobrząkacz, pobrzękacz, pieniądz.

Pobrzeża, pobrzeże, wybrzeże.

Pobuch, wybuch.

Pobucznieć, pobutwieć.

Pobudzka, pobudka.

Pobudźnie, ochotnie, raźnie.

Poburkować, pobrukować, zabrukować.

Poburzyciel, podburzyciel, burzyciel.

Pobydlić, pobyć, pomieszkać.

Pocałek, pocałus, pocałunek.

Pocałusować, całować.

Pocapkać, pogłaskać, poklepać.

Pocelić, wycelować, trafić.

Pocenić, pocynić, pobielić cyną.

Pecesne, poczęstne.

Pocesor, dzierżawca.

Pocestny, p. Poczestny.

Pochadzać, 1) przechadzać się, spacerować; 2) pochodzić, brać początek; 3) podchodzić.

Pochapić, schwycić, porwać; przen. pojąć, zrozumieć.

Pochełznać, pokiełznać.

Pochew, pochwa.

Pochlebniczek, pochlebnik, pochlebca.

Pochlebować, pochlebiać.

Pochlubka, przechwałka, samochwalstwo.

Pochludzić, poczyścić.

Pochłapka, zupa kartoflana z kluskami.

Pochłon, 1) pochłaniacz, pożeracz; 2) pochłonięcie.

Pochłoniać, pochłaniać.

Pochłoniciel, pochłońca, pochłaniacz.

Pochłuba, chluba, sława.

Pochmiele, pochmiel, cierpienie, następujące po nadużyciu napojów wyskokowych.

Pochmielić się, pochmielać się, 1) podchmielić sobie; 2) napić się trochę nazajutrz po upiciu dla pozbycia się ciężkości głowy.

Pochmulić się, zasępić się, posmutnieć.

Pochmurz, niedorostek.

Pochmurze, niebo pochmurne.

Pochoć, p. Pochuć.

Pochodny, posuwisty, raźny.

Pochodować, wypróżniać się.

Pochodzić, pochadzać, w zn. 1) postępować, kroczyć; przechadzać się, spacerować; 2) zużyć przez chodzenie, zniszczyć, znosić; 3) uczynić kogo powolnym, ugłaskać; 4) podejść kogo, wyprowadzić w pole, oszukać.

Pochodzistość, 1) spadzistość, spadek; 2) pochodzenie.

Pochodź, p. Pochuć.

Pochop, 1) zachęta, popęd, sposobność; 2) gorliwość, zapał, ochota; 3) zamach, rozpęd, zapęd; 4) źródło, początek; 5) postęp, wprawa.

Pochopić, pochopiać, 1) pochwycić, złapać, porwać; przen. pojąć, zrozumieć; 2) udać się, powieść się, pójść pomyślnie.

Pochopień, napastnik, zawadjaka.

Pochopnia, w wyr. zbić kogo z P.-pni, zbić kogo z tropu, pomieszać komu szyki.

Pochopny, 1) ochoczy, skłonny, skory; 2) dający pochop; 3) podatny, dogodny, stosowny.

Pochorzeć, pochorować się.

Pochotny, pochodzący z żądzy cielesnej, niemoralny.

Pochować się, 1) schować się, ukryć się na pewien czas; 2) utrzymać się przy życiu, wyżyć.

Pochowanie, utrzymanie, środki do życia, byt.

Pochoży, zachoży, przybysz, osiedleniec; wędrowiec.

Pochód, w znacz. 1) pochodzenie; 2) ciąg, pasmo, szereg; 3) chodzenie, chód, krok.

Pochów, schowanie, kryjówka, skrytka.

Pochramować, pochromywać, utykać na nogę.

Pochrona, pochronka, ochrona, osłona, przytułek, ukrycie.

Pochrośnieć, uderzyć.

Pochrzepcizna, pochrzypcizna, pochrzypczyzna, 1) kość z mięsem i słoniną z grzbietu wieprza; 2) grzbiet człowieka.

Pochrześnictwo, przyjęcie wiary chrześcijańskiej, ochrzczenie się.

Pochrzyżmować, pochryzmować, ponamaszczać chryzmem.

Pochuć, chuć; żądza, pożądliwość.

Pochutnawać, pochutniwać, p. Pochutnywać.

Pochutnić się do czego, powziąć chęć, żądzę, nabrać ochoty, zapragnąć czego, zapalić się do czego.

Pochutny, p. Pochotny.

Pochutnywać, 1) P. sobą, z sobą, sobie, podskakiwać z radości, cieszyć się głośno; 2) tuszyć sobie radośnie; 3) P. kogo, zachęcać kogo, dodawać mu otuchy.

Pochwacić, pochwycić.

Pochwalacz, pochwalca, chwalca, wielbiciel.

Pochwalić się na kogo, odgrażać się komu.

Pochwalnia, modlitwa.

Pochwalony, pochwalny, chwalebny, zaszczytny.

Pochwalować, pochwalać.

Pochwał, pochwała.

Pochwałka, 1) przechwałka; 2) piśmienna zapowiedź zemsty, odpowiedź rycerska.

Pochwatać, pochwytać, połapać, pozabierać.

Pochwatnion, pochwycony.

Pochwiejać, pochwiać, poruszyć, powiać, zakołysać.

Pochwil, pochwila, pochwilek, chwila następna, czas późniejszy.

Pochwiłki, rozrywki, krotochwile.

Pochwist, wicher wyjący, poświst.

Pochwiściel, 1) p. Pochwist; 2) nawałnica, zamieć, burza; 3) wietrznik, trzpiot, pędziwiatr, narwaniec.

Pochwiścielny, nawalny, burzliwy, wichrowaty, wietrzny.

Pochwyt, 1) pochwycenie, porwanie; 2) rękojeść, antaba.

Pochwytacz, porywacz, rabuś.

Pochwytający, chwytający.

Pochyba, pochybienie; wątpliwość; wahanie, niepewność; bez P.-yby, niechybnie, niewątpliwie, niezawodnie.

Pochybać, porozrzucać.

Pochybić, pochybiać czego, omylić się w czym, pobłądzić, chybić.

Pochybliwy, pochybny, nietrafny, zawodny, niepewny, wątpliwy, błędny.

Pochylić się, przen. przeważyć, skłonić się na czyją stronę, odwrócić się (o szczęściu).

Pochylny, 1) pochyły; 2) dający się łatwo pochylić.

Pochył, pochyłość, pochylenie, nachylenie.

Pochynąć, 1) potrącić, popchnąć; 2) zanurzyć, zatopić, pogrążyć; P. się, potknąć się, upaść.

Pochytawać, ogarniać, opanowywać.

Pochytrzyć, postąpić chytrze, przebiegle.

Pociak, pociask, graca drewniana do wygarniania popiołu.

Pociasować, pociasywać, pocieszować, pociosywać; przen. okrzesywać, poprawiać.

Pociądzać, pociążać kogo czym albo w czym: zająć, zagrabić komu co, fantować, tradować kogo.

Pociąg, w znacz. 1) dalszy ciąg; 2) wymaganie po kim; ciężar, powinność; 3) zaprząg, sprzężaj.

Pociążny, ciężący, zbyt ciężki, uciążliwy.

Pocich, cisza, cichość.

Pociem, ciemność, mrok, cień.

Pocienie (zam. podsienie), buduarek przy wejściu do sieni.

Pocień, p. Pociem.

Pociepić, zaćmić, zamroczyć.

Pociesować, pociosać.

Pocieszliwy, pocieszny, pocieszający.

Pocieszywać, pocieszać, utulać.

Pocieść, jeden teść w stosunku do drugiego, ojciec żony w stosunku do ojca męża, i odwrotnie.

Pocięg, pieniądze, fundusz.

Pocięgać, pocięgować, pociągać.

Pociężny, p. Pociążny.

Pocinek, utarczka, walka na miecze, szermierka.

Pociosać, w znacz, poprawić, ogładzić, okrzesać.

Pociot, mąż ciotki, wuj.

Pociotek, daleki krewny.

Pociotka, żona wuja, wujenka.

Pociskny, pociskowy.

Pociszy, pocichu.

Pocliwy, p. Poczliwy.

Pocupkać, postukać.

Pocrzebizna, p. Potrzebizna.

Pocz, poco, naco, dlaczego.

Poczestka, cześć, zaszczyt.

Począteczny, początny, początkowy, pierwotny.

Poczciciel, czciciel, wielbiciel.

Poczcić, w znacz. poczytać, uważać, wziąć za kogo, za co, policzyć.

Poczcik, mały poczet.

Poczciony, poczytny, wzięty, uważany za kogo, za co.

Poczciwe, należyte, odpowiednie.

Poczciwość, w znacz. 1) dobre imię, honor, cnota, cześć niewieścia, niewinność; 2) zaszczyt, dostojeństwo, godność; 3) uszanowanie, szacunek; grzeczność;4) przyzwoitość, wystawa, parada; na P.-ści skazan, na utratę czci; odsądzon od P.-ści, od czci; sądzić o P., sądzić sprawę o cześć.

Poczciwy, w znacz. 1) chlubny, zaszczytny, czcigodny; 2) cieszący się dobrą sławą; 3) wielebny, szanowny; 4) przyzwoity, skromny; 5) porządny, należyty; 6) poczesny, zaszczytny, honorowy.

Poczedszy, poczetłszy, poczytawszy.

Poczeladnik, domownik, należący do czeladzi.

Poczesne, poczestne, 1) dar honorowy, honorarjum; 2) poczęstunek; 3) wynagrodzenie.

Poczesność, p. Poczciwość; 2) doczesność.

Poczesny, 1) poczciwy; 2) pocieszający.

Poczestne, poczesne, poczastka, poczostka, poczęstowanie, przyjęcie.

Poczestność, p. Poczciwość.

Poczestny, 1) poczesny, okazały, zaszczytny, poczciwy; 2) P. i Pocestny, podróżny, w drodze będący.

Poczestować, poczęstować.

Pocześć, poczcie (poczetł, poczedł), poczytać, policzyć, uważać za co.

Pocześnie, zaszczytnie, z czcią, przyzwoicie, okazale, poczciwie, zacnie.

Poczet, 1) liczba, liczebność; 2) spis, wykaz, lista; 3) obrachunek, sprawozdanie; 4) oddział wojska, rota, szwadron; 5) świta, drużyna, orszak; 6) tłum, gromada; 7) ofiara, całopalenie.

Poczetnik, rachmistrz, podskarbi.

Poczetowy, p. Pocztowy.

Poczetszy, poczytawszy.

Poczęstny, poczciwy, zaszczytny, poczesny, okazały.

Poczetnik, p. Poczetnik.

Poczkać, poczekać.

Poczkolwiek, pocokolwiek.

Poczliwość, p. Poczciwość.

Poczliwy, 1) p. Poczciwy; 2) majętny, bogaty.

Poczmagister, poczmistrz, pocztmistrz.

Poczmurny, pochmurny.

Poczołdrać, podeptać.

Poczos, p. Podczos[2].

Poczosać, poczesać.

Poczostka, poczęstunek.

Poczt, oddział jazdy.

Poczta, 1) raca, rakieta; posterunek,wideta; 2) p. Poczciwość; 3) p. Poczesne.

Pocztować czemu, hołdować, schlebiać.

Pocztowiec, szeregowiec, żołnierz z pocztu.

Pocztowy, należący do pocztu; żołnierz w jeździe, nie będący szlachcicem.

Poczucie, posłuch, wieść.

Poczuwać się w czym, uważać się obowiązanym do czego, pomyśleć o czym; P. się do czego, czuć się winnym czego.

Poczwanić się, pochwalić się.

Poczwarować się, poczwarzyć się, podrożyć się, poceremonjować się.

Poczworzyć, poczworzać, powiększyć w czwórnasób.

Poczwórka, czwórka (koni).

Poczynacz, inicjator, początkodawca.

Poczynek, uczynek.

Poczyść, (poczcie, poczetł) poczytać, uważać za co, policzyć.

Poćbiega, obieżyświat, włóczęga.

Poćcić, poczcić, uczcić.

Poćkuć, poszczuć.

Po ćmaku, po ćmi, po ciemku, po omacku.

Poćpać, poćpić, cisnąć, rzucić.

Poćrzebizna, p. Potrzebizna.

Poćwierdziciel, potwierdzający, pokrzepiający, wzmacniający.

Poćwierdzić, poćwirdzić, potwierdzić, utwierdzić, umocnić, wzmocnić.

Poćwirdzenie, potwierdzenie, utwierdzenie.

Podacie, hojnie, szczodrze, obficie.

Podaczka, dań, danina, pobór w naturze.

Podać, w znacz. 1) oddać, wydać, powierzyć, poddać, zdać, narazić na co; 2) oddać w posiadanie; 3) wskazać, zalecić (na urząd); 4) zagnać, zapędzić; 5) wydać, zrodzić; 6) P. po sobie, dać znać po sobie; zdradzić się; P. się, oddać się, poruczyć się; poświęcić się; zjawić się, nastręczyć się; wdać się w kogo, być podobnym; P. się w co, narazić się; na co, odwołać się; P. co komu, oddać w posiadanie.

Podał, opodal, niedaleko.

Podanie, w znacz. wniosek, projekt, propozycja.

Podar, podarze, podarzenie, podarunek, upominek.

Podarlać, pogardzać, pomiatać.

Podarzyć, obdarzyć.

Podarzyć, podarzać, podarować; P. się, zdarzyć się, udać się, powieść się.

Podatek, w znacz. pomoc.

Podatnik, opłacający podatki.

Podawca, 1) opiekun, patron, kolator; 2) projektodawca, wnioskodawca.

Podawek, podatek.

Podawiciel, dusiciel.

Podawić, podusić.

Podbarbić, posilić.

Podbiciel, podbijacz, zdobywca.

Podbiegły, zbieżony, zdrożony, znużony drogą.

Podbocznica, podarek z jadła, zabierany za pazuchę do domu.

Podboczyć się, ująć się pod boki.

Podbójca, zdobywca.

Podbójczy, zwycięski.

Podbradzać, p. Podbrodzić.

Podbrażyć, podpić, podchmielić sobie.

Podbrodzić, podbrodzać, podbradzać, skąpać, wypławić w płytkiej wodzie.

Podbrzeże, pobrzeże.

Podcechować, podznaczyć tajemniczo.

Podcepie, rząd snopków.

Podchlebować, pochlebiać.

Podchłopie, wyrostek, młody chłop, młodzić.

Podchodzialszy, starszy.

Podchowały, podchowany podhodowany,podrosły.

Podchwactwo, potwarz, obelżywość.

Podchwytacz, podchwytujący.

Podchwytawać, podchwytywać.

Podchwytka, podstęp, pułapka, sidło.

Podchwytliwy, podstępny, zdradliwy.

Podchybować, podrzucać.

Podchyże, obejście tuż około domu.

Pod chyżem, pod dachem.

Podciążka, szelka od spodni.

Podcienbitka, p. Podsiębitka.

Podcienie, miejsce ocienione, daszek na słupkach u wejścia do domu, podjazd.

Podciep, podrzutek.

Podczas, podczasem, czasem, niekiedy, nieraz.

Podczasować, trochę odpocząć.

Podczastwo, podczaszostwo, urząd podczaszego.

Podczerewie, podczerewizna, podbrzusze.

Podczesze, a, podczaszy.

Podczosać, podciosać.

Poddachowanie, poddasze, strych, góra.

Poddać się pod ciążę, pozwolić się fantować.

Poddanik, poddaniec, ten co się poddał.

Poddaność, 1) poddaństwo; 2) hołd, czołobitność.

Poddaszek, poddasznica, poddasze.

Poddjak, poddjakon, subdjakon.

Poddomie, suterena.

Poddymacz, przen. 1) podżegacz; 2) pochlebca, obłudnik.

Poddźwierze, miejsce pod drzwiami.

Podebrać pod siebie, zagarnąć, zabrać sobie.

Podejć, podejść.

Podejdzion, którego podeszli.

Podejmacz, podejmiciel, podejmownik, podejmujący kogo, ugaszczający.

Podejzrzeniec, człowiek podejrzliwy, zazdrośnik.

Podejżrzeć, podejrzeć.

Podelżyć komu, trochę ulżyć.

Podemdlić, podemglić, uczynić mdlejszym, zwątlić.

Podemkły, mało od ziemi odrosły, świeżo wyrosły.

Podeńć, podejść.

Podepenk (n.), chrzestny podarek w pieniądzach.

Podeprzenie, podpora, podparcie.

Podeptawać, podeptywać co, deptać po czym.

Podert, w podert, na poniewierkę.

Podeszczwać, podszczuć.

Podeszło, dokonano podejścia, podeszli.

Podeście, podejście.

Podeśniany, zsiniały.

Podewrzeć (wre, wrzał), podgotować się.

Podeźrały, podeźrzany, podejrzany.

Podeźrzeć, podejrzeć.

Podeźrzeniec, człowiek podejrzliwy.

Podeźrzliwy, podejrzliwy.

Podgały, kusy, podkasany.

Podgarłek, podgardłek, część przednia szyi.

Podgiemzać, zakasać.

Podględy, podpatrywanie, prześpiegi.

Podgłodać, podgryźć.

Podgrześć, podgrzebać, podkopać.

Podgrzonąć, podgarnąć.

Podhacze, podhak, głębia pod mielizną.

Podharaczyć, zmusić do płacenia haraczu, nałożyć haracz.

Podhołdować, zhołdować, ujarzmić, podbić.

Podhumorzyć się, podchmielić sobie.

Podimiennik, ten, co posiada pod cudzym imieniem.

Podjachać, podjechać.

Podjaczy (ros.), pisarz, kancelista.

Podjadek, 1) posiłek, przekąska; 2) pochlebca; 3) turkuć.

Podjarzmi, podjarzemny, ciągnący pod jarzmem.

Podjarzmiciel, ujarzmiciel, zdobywca.

Podjarzmić, ujarzmić, podbić.

Podkaci, podkacie, podkacik, pomocnik kata.

Podkadzywać, podkadzać.

Podkarm, popas.

Podkiermasz, niedziela po kiermaszu.

Podklucznik, pomocnik klucznika, podpiwniczy.

Podkład m znacz. 1) pokrycie, okrycie, obrona; 2) ława do siedzenia na wzniesieniu.

Podkłonić, skłonić, złożyć (głowę).

Podkomorza, garderobiana, pokojówka.

Podkomorze, podkomorzy.

Podkonnik, pachołek konny.

Podkopnik, podkopownik, podkopca, minjer, saper.

Podkować, podkuć.

Podkoziołek, 1) uczta z tańcami w karczmie w ostatki; 2) składka na muzykę do tych tańców.

Podkraj, dzielnica kraju, kraina.

Podkrasić, podmalować, podfarbować.

Podkról, podkróli, wicekról, namiestnik króla.

Podkrześlać, podkrześlić, podkreślać, podkreślić.

Podkrzosnąć, podkrzesać, podciosać, ugładzić od spodu.

Podkuliwać, utykać nieco na nogę.

Podkurek w wyr. na pod kurku, daleko przededniem.

Podla, podle, obok, blizko.

Podlasze, Podlasie.

Podlecie, przedlecie, wiosna.

Podlega, podszewka.

Podległy, leżący niżej.

Podlekczyć, nieco ulżyć.

Podlesiadły, osiadły w pobliżu, sąsiedni.

Podlesiednik, sąsiad.

Podletni, leciwy, wiekowy.

Podlewie, podlewa, sos.

Podlice, piegi, plamy na twarzy.

Podłabić, pognieść.

Podłaknąć, załaknąć, poczuć trochę głodu.

Podłańczuk, służalec, podlec.

Podławcze, podławie, miejsce pod ławą.

Podłazić, podławić, pognieść, zdusić.

Podłaziny, pierwsze zaloty.

Podłazy, 1) obchodzenie po domach z powinszowaniem świąt Bożego Narodzenia lub Nowego Roku; 2) plecionka ze słomy, wieszana w wilję Bożego Narodzenia u pułapu.

Podłoktek, poduszeczka do oparcia łokcia. Rodłom, podłam, wyłom u spodu, miejsce podłamane.

Podłożyć pod kogo, pod co, poddać, zdać, oddać.

Podługmyślny, pomyślny, sprzyjający.

Podłużka, rzecz podługowata. W p-ki, wzdłuż, wpodłuż.

Podły, 1) nizkiego pochodzenia, prosty, prostaczy, grubijański; 2)bagatelny, drobny, bylejaki.

Podmagać, wspomagać, wspierać, popierać.

Podmanąć, podejść, oszukać.

Podmanić, zhołdować, podbić.

Podmazować, podmazywać, podsmarowywać.

Podmelony, podmulony, podmyty.

Podmiata, podstawa, podwalina; zasada, powód.

Podmietać, podmietywać, podrzucać, podsuwać jedno zamiast drugiego; nastręczać.

Podmiot, 1) podmiatanie; 2) co podmieciono, co podrzucono; 3) podstęp; 4) podściółka; 5) podrzutek, dziecię odmienione; 6) spód, tło, podkład; 7) niewolnik, poddany; 8) przedmiot, treść; 9) subjekt, podmiot zdania.

Podmiotać, podmiatać.

Podmiotek, podrzutek, dziecię odmienione.

Podmiód, miód rozcieńczony, słaby.

Podmłoda, podmłodzie, drożdże.

Podmówić się, omylić się w mowie, palnąć głupstwo.

Podmurajec, podmuraniec, pomarańcza.

Podmusk, podmuśnięcie, pomuskanie od spodu; w podmusk, gładko.

Podmycić (podmycać), przekupić.

Podnaczelny, podwładny, podkomendny.

Podnająć, podnajmować, 1) odnająć, poddzierżawić; 2) przekupić.

Podnaprawić, podnaprawiać, zwrócić kogo namową przeciw komu, nasadzić kogo na kogo.

Podnarcie, podnartko, woda miałka przy lądzie, za którą jest zaspa piaszczysta.

Podniat, podniata, podnieta.

Podniebienie, 1) podniebie, sklepienie, strop; baldachim; 2) piętro; 3) klimat, stan powietrza.

Podniecić, 1) podpalić, wzniecić; 2) podżegnąć, podburzyć, pobudzić.

Podnieść, podnosić, w znacz. 1) kanonizować; 2) podać, złożyć w ofierze; 3) uchylić, odwołać, unieważnić, cofnąć, znieść; zaburzyć, zakłócić.

Podnietca, ten, co podnieca, podniecacz.

Podno, podobno, pono.

Podnożnik, podnóżnik, podnóżek, antypoda.

Podoba, 1) podobieństwo; wzór, moda; 2) postać, wygląd, kształt, figura; 3) odbicie, obraz; 4) znak, poznaka, pozór; 5) upodobanie, gust, chęć; 6) podobieństwo, prawdopodobieństwo, możliwość; 7) rzecz upodobana; 8) piękność, uroda; 9) dobrze, pięknie, przyjemnie; 10) pora stosowna.

Podobańszy, który się bardziej podoba, milszy.

Podobien, podobny.

Podobieństwo, w znacz. 1) prawdopodobieństwo, przypuszczenie, pozór; 2) przysł. prawdopodobnie, zapewne; 3) porównanie, przypowieść, alegorja.

Podobliwy, podobny.

Podobność, podobieństwo, analogja.

Podobny, w znacz. 1) podatny, zdatny, sposobny, odpowiedni, stosowny; 2) słuszny; 3) mogący się podobać, urodziwy , nadobny; 4) chwalebny; 5) rychły, dojrzały, stateczny.

Podolę, dolina, nizina.

Podoleć, podołać, sprostać.

Podolejkować, podolejować, podmazać olejkami.

Podolisty, padolisty, pełen padołów.

Podolny, leżący w dole, nizko.

Podołek, 1) dolna część szaty; 2) dolne obszycie szaty, bramowanie, frędzla; 3) podbrzusze, łono. Na p-ku warzyć, być w strachu, truchleć.

Podomno, podobno, pono.

Podoręże, oręż do boku, broń biała, np. pałasz, szabla.

Podowno, podobno, pono.

Podpaciep, od strony północnej.

Podpada, przen. napada, kusi, ciągnie.

Podpalca, podpalacz.

Podpaliwać, podpalać.

Podpalslwo, zbrodnia podpalenia.

Podpał, podpała, podpałka, 1) podpalenie, podłożenie ognia; 2) materjał do podpalania ognia, 3) podnieta, podsyta; bodziec, poduszczenie.

Podpalacze, miejsce pod pałacem, lub około pałacu.

Podpałek, podżegacz, podszczuwacz.

Podpaś, część ciała od pasa.

Podpasywać, podpasać, podtuczać, podkarmiać.

Podpaść kogo, udać się do kogo, uciec się.

Podpełnik, drugie śniadanie.

Podpisek, podpisarz, pomocnik pisarza.

Podpłaszcze, ubranie noszone pod płaszczem.

Podpłomienny albo podpłomny chleb, podpłomyk, płaski placek z ciasta chlebowego, posypany solą, upieczony w zarzewiu.

Podpolały, podpalany, maści ciemnożółtej, płowej.

Podpopielny, pod popiołem upieczony.

Podprawić, podprawiać, podprawować, 1) wprawić od spodu, podłożyć; 2) podsadzić, podstawić, skierować, wymierzyć pod co; 3) P. kogo na kogo, nasadzić, podmówić; 4) uprawić, zaprawić do pewnego stopnia.

Podprosić, wyprosić, uprosić pokryjomu.

Podpućwieki, podszewka.

Podpyrgiwać, podskakiwać.

Podrapieżyć, porabować.

Podrazić sobie, podchmielić sobie.

Podrąbić, podrąbać, podciąć.

Po dróbce, po trosze, po mału.

Podrucznik, hołdownik.

Podrug, komorne.

Podrum, podruna, piwnica, loch.

Podruzgać, podruzgotać, porozbijać, potłuc na kawałki.

Podrużnik, mieszkający na komornym.

Podrożyć komu, okazać się przyjaznym, usłużyć.

Podrzepielić sobie, podchmielić sobie.

Podrzędca, podrzędcy, podrządca, zastępca rządcy.

Podrzędnica, istota podrzędna.

Podrzucić, podrzucać, w znacz. 1) poddać, uczynić podległym; 2) przyrzucić, dorzucić, dołożyć.

Podrzutność, uległość, służalczość, płaszczenie się.

Podrzutny, podrzucony, podłożony, apokryficzny.

Podrzytek, pośladek.

Podsada, 1) podsadzenie; podkład; 2) podstawa, fundament; 3) zasadzka, pułapka, podejście.

Podsadek, wieśniak nie mający własnej chaty, komornik.

Podsadlić, podsadlać, zaprawić sadłem.

Podsandek, podsądek, podsędek, zastępca sędziego.

Podsiąść, podsieść, podsiadać, 1) usiąść przy kim, przysiąść się; 2) wyprzeć kogo ze stanowiska, odsądzić kogo od czego. P. się, podsunąć się, przybliżyć się.

Podsiębitka, podsiębicie, strop, sufit.

Podskacić, podłożyć ognia.

Podskubanka, suknia krótka.

Podskubować, podskubywać, oskubywać z pospodu.

Podskuść, podskubać.

Podsłońcy, podsłoneczny.

Podsłuch, 1) podsłuchywanie; 2) wideta posterunkowa na awanpostach.

Podsobny, 1) pod kim będący, z pod siebie; wierzchowy, siodłowy (koń); 2) koń, idący w zaprzęgu na podsobku (z lewej strony).

Podspód, pod spodem, na dole.

Podstarościwać, pełnić obowiązki podstarościego.

Podstarzać sobie, starzeć się.

Podstat, podstata, istota, substancja, istność, treść, zasada, źródło.

Podstawek, 1) podstawka, podpora; 2) podkład, substancja, jestestwo; 3) osoba podstawiona, wyręczyciel, zastępca.

Podstawować, podstawiać.

Podstąpić, 1) wstąpić, wejść, schronić się pod co; 2) przystąpić, podsunąć się, zbliżyć się; 3) P. kogo, podejść, oszukać; 4) P. co, podjąć, ponieść; podlec, podpaść czemu, narazić się na co.

Podstąpić, podstąpić.

Podstępnik, podstępca, zdrajca, oszust.

Podstola, szuflada.

Podstole, podstoli.

Podstrzec, podstrzegać, 1) podpatrzyć, upilnować, zdybać, wyszpiegować; 2) przestrzegać, zachowywać, mieć na uwadze.

Podsuć, podsypać.

Podswarzyć sobie, poswarzyć się, przemówić się z kim.

Podsyta, pokarm, posiłek; przen. podnieta, pobudka, zasiłek.

Podszczepić, podszczepiać, 1) zaszczepić od dołu; 2) P. kogo, co, podejść, oszukać, wyprowadzić w pole; 3) P. co pod kim, zagarnąć co z pod czyjej władzy, wyzuć kogo z czego.

Podszpocić (nogę), nadwichnąć, obrazić.

Podszurk, podstrzesze, szopa.

Podświecie, podziemie.

Podtuczyć, podniecić, ująć sobie.

Podtwierdzić, podtwierdzać, podtrzymać, umocnić, utwierdzić.

Podtykiel, spódnica.

Podubiegać, nagle podupadać, niszczeć.

Poduchować, powiewać.

Podufany, bardzo dumny, pewny siebie.

Podufywać, poufać, mieć zaufanie.

Podupnieć, popróchnieć, podostawać dziupli.

Podurka, bijatyka, bójka.

Podurować, 1) pobłaznować, pożartować; 2) poszaleć, powarjować.

Podusty, mający duże, obwisłe wargi.

Poduścić, poduszczyć, podbechtać, podmówić.

Podużać, 1) pokonać; 2) dźwignąć ś., wydobrzeć.

Podużać, 1) powiększyć się, ur snąć; 2) P. komu, czemu, podołać, sprostać, poradzić.

Podwadzić, podwadzać, pokłócić, poróżnić.

Podwanastny, złożony z dwunastu jednostek.

Podwanasty, leżący na dwunastym miejscu.

Podważyć, podźwignąć, wesprzeć, wspomóc.

Podwiczka, p. Podwika.

Podwiczny, kobiecy.

Podwiedzenie, podejście.

Podwieść, podwodzić, w znacz. 1) P. kogo do góry, w górę, podźwignąć, podeprzeć; 2) P. do czego, na co, ku czemu, popchnąć, zachęcić, skłonić; 3) P. na kogo, podburzyć, poduszczyć; 4) P. kogo, nastroić, podmówić, podkupić; 5) donieść, poskarżyć.

Podwięzka, podwiązka.

Podwijka, 1) spódnica kobieca fałdowana; 2) przen. kobieta.

Podwika, 1) kwef, namitka, welon, zasłona kobieca; 2) przen. kobieta, białogłowa, niewiasta, płeć piękna.

Podwikarz, kobieciarz, bałamut.

Podwitek, rodzaj czepka.

Podwoda, mielizna, rafa w morzu.

Podwonik, orzeszek woniejący, jabłuszko, bańka albo flakonik na pachnidła i balsamy.

Podworne, podworowe, podatek od domów.

Podwozek, pomocnik albo zastępca woźnego.

Podwód, powinność ziem ska dawania podwód.

Podwódca, podwódzca, podwodziciel, podżegacz.

Podwój, towarzystwo z osoby drugiej.

Podwórny, podwórzowy.

Podwrotek, najniższy oficjalista w żupach solnych.

Podwrócić, podwracać, 1) wywrócić; 2) podburzyć, poduszczyć, podmówić, zdradzić, podejść.

Podwrót, 1) wywrót, upadek; 2) podejście, wybieg, zasadzka.

Podwyrka, w wyr. na podwyrkę, przy domu, pod ręką.

Podwyszyć, podwyszać, podwyższyć.

Podwyż, powyżej, ponad.

Podybać, zdybać, przyłapać, schwycić, zabrać.

Podyć (podydzie), podejść.

Podymie, ogół domów, chat.

Po dziadu, doskonałe, ładne.

Po dziadzie, licho, niedbale.

Podzieckować, pozajmować, pofantować.

Podzieć, podziać.

Podzielacz, podzielca, podzieliciel, ten, co dzieli, rozdzielca.

Podziennik, robotnik, najemnik na dni.

Podziergnąć, podzierzgnąć, 1) zadzierzgnąć, zaciągnąć na zadzierzg, na węzeł, na sypeł; 2) przedzierzgnąć, przekształcić, przemienić, przekabacić.

Podziesiątny, 1) podziesiętny, składający się z dziesięciu; 2) w dziesięć koni zaprzężony; 3) co dziesiąty.

Podziewiątny, składający się z dziewięciu, co dziewiąty.

Podzimie, schyłek jesieni.

Podzisie, podziś, aż do dziś, po dziś dzień.

Podziwiciel, podziwiający.

Podziwno mi, dziwno mi.

Podziwny, godny podziwu, dziwny, zdumiewający.

Podziwowisko, podziw, dziwowisko.

Podzwolić, pozwolić; P. się komu, oddać się,poddać się.

Podzygować, nakarmić dziecko.

Podźwig, podźwignięeie czego,sprostanie czemu.

Podźwiżenie, podźwignięcie.

Podżarty, podpalany (pies).

Podżary, 1) ogorzały, śniady; 2) skarogniady (koń).

Podżeg, podżega, podżoga, pożoga, podpalenie; podnieta, bodziec.

Podżognik, podpalacz, sprawca pożogi.

Poecki, poetyczny.

Pofacić, pochwycić.

Pofała, pochwała.

Poflażyć, pomarnować.

Poflecić, poflecać, pograć na flocie.

Pofortunić, pofortuniać, poszczęścić, zdarzyć.

Pogadawka, pogadanka.

Pogadka, 1) pogadanka; 2) przemowa, odezwa, apostrofa.

Pogadliwy, rozmowny, przystępny.

Pogana, wymówka, zwrócenie uwagi.

Poganić, poganiać, zganić, przyganić.

Poganka, tatarka, gryka, hreczka.

Poganny, niegodziwy.

Pogańbić, pohańbić.

Pogańczyć, 1) poganić, poganizować, robić poganinem; 2) źle robić, psuć.

Pogardźca, pogardziciel, pogardzający.

Pogębek, policzek.

Pogębkować, policzkować, bić po twarzy.

Poglądać, zwracać uwagę, oglądać się, baczyć.

Pogląd, pogląd.

Pogłaskować, poglaskiwać.

Pogłobić, wtłoczyć, powciskać, pogrążyć; zdusić, zgnębić, zgnieść, stłumić. P. się, postarać się, potroskać się.

Pogłodać, poogryzać, poobjadać, pożreć.

Pogłowie, 1) pewna liczba głów, osób; ludność, mieszkańcy; 2) płeć, rodzaj, ród; 3) pogłówne, podatek od każdej głowy.

Pogłóść, p. pogłodać.

Pogłówczyzna, pogłówszczyzna, 1) p. Główczyzna; 2) pogłówne, podatek od każdej głowy.

Pogłówek, uderzenie w głowę.

Pogłytać, pożerać, połykać.

Pogoda, w znacz. sposobność , pora stosowna, chwila sprzyjająca.

Pogodny, w znacz. dogodny, stosowny, odpowiedni, nadarzający się.

Pogodzić, w znacz. 1) robić pogodnym; 2) P. komu, czemu, zaradzić, zapobiec, pomóc; 3) P. się, wypogodzić się.

Pogon, pogonia, pogoń.

Pogonić, dopędzić, ująć (np. zbiega).

Pogoniec, poganiacz.

Pogonka, naganka.

Pogonny, 1) gończy, w pogoń wysłany; 2) poganiany, gnany, pędzony.

Pogoń, w znacz. 1) gonitwa, wyścigi; 2) powinność ścigania zbiegów i złoczyńców; 3) kometa.

Pogońca, doganiacz, dojeżdżacz.

Pogorcha, 1) zgorszenie, 2) gorszyciel.

Pogorek, pagórek.

Pogorewać (częstotl. od pogorzeć), stawać się pastwą płomieni, palić się, gorzeć po kolei; niszczeć, tracić wskutek pożaru.

Pogorszenie, zgorszenie, zły przykład.

Pogorszyć, w znacz. zgorszyć, popsuć moralnie, dać zły przykład.

Pogorywać, p. pogorewać.

Pogorzela, pogorzelina, 1) pogorzel, pożar, pożoga; 2) pogorzelisko.

Pogorzenie, pożar, pożoga.

Pogotowie, 1) na pogotowiu, w pogotowiu, w gotowości; 2) szybko, prędko; łatwo, snadnie; 3) a cóż dopiero, osobliwie, szczególnie, tym bardziej.

Pogotowiu, 1) zatym, więc; 2) niewątpliwie; 3) łatwo, prędko, zaraz, snadno.

Pogódka, p. Pogoda.

Pogórczyk, mieszkaniec gór, góral.

Pogórek, pagórek.

Pograbić, w znacz. zająć, zaaresztować, skonfiskować.

Pograć, w znacz. poigrać, pobawić się.

Pogranicz, pogranicze.

Pograwać, 1) poigrywać; 2) P. z kogo, naigrawać się, podrwiwać, żartować; 3) serce mi pograwa do czego, rwie się, lgnie.

Pogrąznąć, pogrążyć się, zatopić się.

Pogrążyć, pogrązić, przen. oczarować, owładnąć, rozkochać, zniewolić.

Pogręzły, pogręźniony, pogrążony, zatopiony.

Pogrobek, pogrobowiec, urodzony po śmierci ojca.

Pogroza, pogroźba, pogróżka; groza, postrach.

Pogrozywać, p. Pograżać[2].

Pogroźny, groźny, straszny, rozpaczliwy.

Pogrób, byt pozagrobowy.

Pogródka, 1) przegródka, kwatera ogrodzona; 2) rynna drewniana, doprowadzająca wodę do koła młyńskiego.

Pogrzeb w znacz. grób.

Pogrzebaniec, pogrzebieniec, nieboszczyk, umarły, którego mają grzebać.

Pogrzebek, pogrzebanie.

Pogrzebiny, pogrzeb.

Pogrzebisko, pogrzebowisko, dół na grób; opuszczona, nędzna mogiła.

Pogrzebnica, cmentarz, mogiłki.

Pogrzebnik, grabarz.

Pogrzebować, pogrzebywać, mieć zwyczaj grzebania, chowania w ziemi.

Pogrzeszny, grzeszny, ułomny, błędny.

Pogrześć, pogrzebać.

Pogrzeżą, pogrzebią.

Poguba, zguba, strata.

Pogubny, zgubny.

Pogwarka, pogawędka.

Pohaby, prędki, nagły, lekkomyślny.

Pohałasować się, poswarzyć się, pokłócić się.

Pohamowny, powściągliwy.

Pohan, pohanek, pohaniec, pohanin, poganin, niechrześcijanin (o Turkach i Tatarach).

Pohany, pohanny, 1) pogański; 2) szkaradny, nieznośny, okropny.

Pohańbić, podejść haniebnie, napaść.

Pohańczyć, poganić, poganizować, robić poganinem.

Pohladować, szukać, upatrywać.

Pohłumowisko, zgiełk, wrzawa.

Pohon, wyprawa(na wojnę).

Pohończa, w wyr. w P-ę w pogoni.

Pohromek, pogrom, klęska, burza.

Pohydzić, zohydzić.

Poić, pójść.

Poigrawać, poigrywać, p. Pograwać.

Poimacz, ten, który kogo ima, chwyta, łapie.

Poimać, pojmać.

Poimaniec, jeniec.

Poj, tylko w wyr. w poju, pod rękę, na pogotowiu.

Pojąć, pojechać.

Pojadać, jeść raz wraz, jeść zwolna a coraz.

Pojadłobić się, pomartwić się, poirytować się.

Pojarzyć, 1) podochocić; 2) oporządzić.

Pojaw, pojawienie, zjawienie.

Pojawa, objaw, zjawisko; znak, zapowiedź, znamię.

Pojawny, osobliwy, rzadki, fenomenalny.

Pojazd, pojazda, 1) pojechanie, jazda; droga, którą kto odbywa jadąc; 2) wiosło długie.

Pojazny, posuwisty, zwinny.

Pojażdżka, przejażdżka.

Pojąć, w znacz. 1) ująć, schwytać; 2) P. z sobą, wziąć z sobą, zaprowadzić; 3) P. do tańca, zaprosić; 4) P. się, zabrać się, przystąpić; 5) dobrze ruszyć z miejsca (o koniu); 6) dojąć, przejąć, chwycić; 7) objąć, pomieścić w sobie.

Pojąd, dopóki.

Pojć, pójść.

Pojeden, niejeden, niektóry.

Pojednacz, pojednywacz, pojednawca.

Pojedynak, nieżonaty, kawaler.

Pojedynek, w znacz. 1) jedność, jednostka; 2) wieśniak, odbywający pańszczyznę z jednym koniem; 3) odyniec.

Pojedyniec, pojedynkujący się.

Pojedynkowy, 1) pojedyńczy, niezłożony; sam jeden, sam w sobie; 3) jednostkowy, poszczególny, szczegółowy, osobny, prywatny, osobisty, indywidualny; 4) pojedyńcz,y, dla jednego przeznaczony; 5) samotny, odosobniony.

Pojedyństwo, pojedyńczość, niezłożoność, jedność.

Pojedź, jazda, wyruszę nie w drogę.

Pojeść się, potracić się, poniszczyć się,pożreć się.

Pojezna, lekkie czółno, czajka.

Pojezny, jadalny, zdatny do jedzenia.

Pojeździć, pojeżdżać, w znacz. 1) zjeździć, objechać, pozwiedzać; 2) zużyć jeżdżeniem, zjeździć, zajeździć.

Poję (od piać), śpiewam.

Pojętliwy, pojętny.

Pojętny, pochwytny.

Pojmacz, chwytacz, łapacz.

Pojmaniec, jeniec.

Pojmanka, branka, niewolnica.

Pojmaństwo, wzięcie do niewoli, niewola.

Pojmawać, pojmować, chwytać, ujmować, łapać.

Pojrzenie, 1) wejrzenie, wzrok, oczy, oblicze; 2) pozór, wygląd, powierzchowność; 3) widok, widownia, prospekt.

Pojsrzodek, pojśrodek, pośrodek, środek.

Pojunoszyć, pojunaczyć, postąpić po junacku.

Pojutrzny, pojulrzejszy.

Pojźrzeć, spojrzeć.

Pokaić się, pokajać się, pożałować popełnionego uczynku, upamiętać się, poprawić się.

Pokajanie, żal, skrucha, pokuta.

Pokajany, skruszony, nawrócony.

Pokajnica, żałobnica, płaczka.

Pokalić, pokalać, splamić, zabrudzić, zanieczyścić.

Pokał, p. Bokał.

Pokamienić, wyłożyć kamieniami, pobrukować.

Pokanie, p. Pokajanie.

Pokarać kogo z czego, oskarżyć kogo o co, zarzucić komu co, dowieść komu czego.

Pokarm, w znacz. popas, miejsce popasania koni w drodze.

Pokarmia, żywność do mowa, zapasy domowe.

Pokarmiać, pokarmować, w znacz. popaść, popasać w drodze. P. się, posilać się.

Pokarny, 1) zasługujący na kare, karygodny; 2) przykładnie karzący; 3) karny, kryminalny.

Pokartować, ukartować, uplanować.

Pokaszać, p. Pokoszać.

Pokaszczać, pokostować, powlekać pokostem.

Pokawić, pokawić się, 1) pomylić się, poszkapić się, palnąć głupstwo; 2) popsuć, pobałamucić, pokrzyżować, pomieszać.

Pokazałość, 1) okazałość, pokaźność; 2) pozór, złudzenie; 3) pojęcie, wyobrażenie.

Pokazały, 1) okazały, pokaźny, 2) pozorny, ułudny.

Pokazanie, odsłona, scena w sztuce teatralnej.

Pokazić, 1) popsuć, pomarnować, poniszczyć; 2) przekupić; 3) odrzucić (świadków).

Pokaźnie, skarać, zgromić.

Pokaźnienie, karność.

Pokaźń, ukaranie.

Pokątnik, 1) człowiek kryjący się po kątach; 2) podmawiacz, zausznik.

Pokątny, w znacz. kątowy, węgielny.

Pokęsić, pokąsać, poodgryzać.

Poki, poko, póki, dopóki, dokąd.

Pokiel, pokiela, pokla, p. Poki. Pokiełznąć się, poślizgnąć się.

Pokierą, kędy, którędy.

Po kim, od kogo.

Pokinąć, 1) porzucić, opuścić, poniechać; P. czym, odrzucić, wzgardzić; 2) kiwnąć, skinąć.

Poklat, daszek, budka, pawilon, klatka; szranki, sztachety.

Poklać, przekląć, wykląć.

Pokletnica, p. Poklat.

Poklęcie, przeklęcie, klątwa.

Poklękły, klęczący.

Poklinać, kląć bezustannie.

Pokiwać, pokłuć, podziobać.

Pokład, w znacz. 1) pokładanie, słanie po ziemi, położenie, 2) podkład, podstawa, fundament; 3) skład, depozyt, skarb, skrzynia; 4) ofiara.

Pokładać, w znacz. 1) P. co u kogo, składać w depozyt; 2) składać, oddawać, przedstawiać, okazywać; 3) P. sobie za co, poczytywać, uważać; 4) P. sobie, tuszyć sobie, spodziewać się; 5) sądzić, mniemać, twierdzić; 6) P. siebie, okazywać się, przedstawiać się, występować; 7) p. Położyć.

Pokładnica, skarbnica, skarbiec, skarbona.

Pokładnik, przechowujący czyj depozyt, depozytarjusz.

Pokładny, 1) ofiarny (chleb); 2) położony, poległy, padły.

Pokłona, pokłon, czołobitność, hołd; czesne.

Pokłopotać się, pogniewać się, pokłócić się, poróżnić się.

Pokłopotanie, sprzeczka, spór.

Poknajać, pójść, podążyć, pojechać, uciec.

Pokniazić, pokniażyć, pokniżyć, zamienić w kniazia, uczynić kniaziem.

Poko, pokoć, póki.

Pokochanie, zachwyt, ukontentowanie.

Pokocić się, potoczyć się.

Pokojny, pokojen, pokojowy; przyjazny, życzliwy.

Pokoleć, pograbieć, posztywnieć od zimna.

Pokoleić, pojechać koleją.

Pokolony, pokłóty.

Pokołczeć, p. Pokoleć.

Pokołon, kieszeń sięgająca po kolana.

Pokomosić, pokłócić, pojątrzyć.

Pokon, pokona, początek.

Pokonewskie, pokonewszczyzna, p. Pokoniowszczyzna.

Pokonić, opatrzyć w konie.

Pokoniowszczyzna, zamiana powinności służby osobistej konnej na pieniądze.

Pokoperzać, przegrabiać liście.

Pokopki, pora kopania kartofli; wybieranie resztek kartofli.

Pokora, żałoba, zdanie się zabójcy na łaskę i niełaskę mściciela zabitej ofiary.

Pokorać, podołać.

Pokorzyć, robić pokornym, upokarzać, ukrócać, przycierać rogów.

Pokosza, pokos.

Pokoszać, pokoszywać, kosić raz za razem.

Pokoszczać, pokościć, pokostować, powlekać pokostem.

Pokoszłać, poczochrać, potargać.

Pokowiec, szkopek.

Pokoźlić (czoło), nachmurzyć, zasępić, zmarszczyć.

Pokój, przen. zabawa, przyjęcie.

Pokórać, wskórać, poradzić sobie.

Pokrademcy, pokradejemcy, pokradziomo, ukradkiem, chyłkiem.

Pokrajki, skrajności, ostateczności.

Pokraka, 1) na kogo krakanie, szemranie, pomruk; 2) zwada, kłótnia; 3) smutny koniec.

Pokrakować (nied. od pokroczyć), krocząc postępować.

Pokraśny, pokaźny, poczesny, ozdobny, piękny; zaszczytny.

Pokrątka, nerka.

Pokrażać, krajać w krążki.

Pokrektywać, postękiwać.

Pokresić, 1) pokreślić; 2) obejść, zwiedzić.

Pokręt, obrzucenie ściegiem, okrętka.

Pokręta, placek.

Pokrętka, 1) p. Pokrątka; 2) korbka.

Pokrocz, pokrok, krok, stąpnięcie, posunięcie się o krok.

Pokrop, całun.

Pokroś, pokróź, z powodu czyjego, przez kogoś.

Pokrotki, nerki.

Pokrów, futerał, okrycie.

Pokrszyć, pokruszyć.

Pokrwawa, odblask krwawy, łuna, zorza.

Pokryciec, człowiek skryty, nieszczery, obłudny.

Pokryctwo, pokrytość, skrytość, obłuda, hypokryzja.

Pokryjemu, pokryjemką, pokryjomko, pokryjomu.

Pokrytka, dziewczyna uwiedziona (nie mogąca chodzić z odkrytą głową).

Pokryto, w ukryciu.

Pokryty, 1) obłudny, nieszczery, udany, fałszywy; 2) ciemny, zagadkowy, tajemniczy.

Pokrzep, pokrzepek, pokrzepienie, posiłek.

Pokrzepczyć, pokrzepczać, pokrzepić.

Pokrzepczyzna, skrzepnięcie, stężenie, zamarznięcie.

Pokrzesać w znacz, pokrzepiać, wzmacniać, posilać.

Pokrześlić, pokrześlać, pokreślić.

Pokrzosać, pokrzesać.

Pokrzywnik, dziecię nieprawego łoża, bękart.

Poksiężyć, wyświęcić na księdza, zrobić księdzem.

Poksyknąć, ksyknąć, syknąć.

Pokszyk, poksyk, syknięcie.

Pokucie, pokącie, miejsce poczesne w chacie.

Pokuczać, dokuczać o pośpiech.

Pokum, kum, kmotr, kompan, kamrat; pomocnik, sojusznik, wspólnik.

Pokunsztować, popróbować sztuki.

Pokupa, odkupienie.

Pokupić, 1) zakupić burtem, wykupić; 2) zapłacić karę sądową, opłacić się.

Pokupnik, przekupień.

Pokurć, mieszaniec (pies).

Pokurstać, ponukać, ponaglić.

Pokurzyć, w znacz. uciec, drapnąć aż się zakurzy. P. się, zakurzyć się, ulecieć tumanem, rozsysię w perzynę.

Pokusa, w znacz. 1) kusiciel, kusicielka; 2) widziadło senne, mara, strach, widmo; szatan, zły duch.

Pokusiciel, kusiciel.

Pokusić, pokuszać, pokosztować, spróbować; przen. doświadczyć, wypróbować.

Pokuska, mara, strach, straszydło.

Pokusny, kuszący.

Pokuśliwy, ponętny, zachęcający, wzbudzający pożądliwość.

Pokuśnik, pokuśniak, kusiciel.

Pokwap, pokwapa, pokwapienie, skwapliwość, pośpiech.

Pokwapliwy, skwapliwy.

Pokwity, pokryty kwiatami.

Pol (łac. polus), biegun ziemski albo niebieski; przen. świat.

Polakerja, junakierja, buta polska.

Polanica, podpłomyk.

Polanina, polana, pole wśród gór albo lasów.

Polano, 1) miara długości, łokieć; 2) niezdara, bałwan, głupiec; 3) ogon wilka.

Polatka, blaszka, cętka, cekin do ozdoby głowy albo stroju kobiecego.

Polatosi, przyszłoroczny.

Polatować, polatywać.

Polcza, zagon.

Pole, podle, obok. P-em, w otwartym polu (bitwa).

Poleboczny, poboczny, uboczny, postronny.

Polecać się, zalecać się, umizgać się, przymilać się.

Polednia, żerdzie w chacie, umocowane zamiast półki, do wieszania różnych rzeczy; przen. zawiesić na P-ni, puścić w niepamięć.

Poległość, spadzistość, pochyłość; rozległość, rozgałęzienie.

Polekka, zlekka, powoli, pocichu.

Polem, w otwartym polu (bój).

Polenica, polana.

Polenie, polanie; śmigus, dyngus.

Poleń, p. Polednia.

Polepszyć (w targu), dołożyć, postąpić, dać więcej, podnieść cenę.

Poler, polor, połysk, ogłada.

Polerowańszy, bardziej polerowany, bardziej ogładzony, bardziej okrzesany, oświeceńszy.

Polerowny, 1) polerowany, wygładzony, błyszczący; 2) okrzesany, ukształcony, oświecony, ucywilizowany.

Poleśny, pozostały po lesie.

Poletko, pólko, grunt jednego włościanina.

Polewica, polewka, sos.

Polewnik, buljon, rosół.

Polęże, polegnie.

Polica, półka; składać jak na P-cę, zwalać na kogo winę.

Policja, w znacz. 1) rządzenie miastem albo państwem; 2) polityka; 3) polityczność, grzeczność, dobre ułożenie.

Policzek, w znacz. 1) brzeg, strona; 2) przyczółek ; 3) pośladek; 4) przen. wypukłość, wyniosłość.

Policzyć, 1) na kogo, zwalić na kogo, przypisać komu; 2) wyliczyć, obliczyć; 3) poruczyć, powierzyć, oddać, P. się za kogo, za co, poczytać się, zaliczyć się do.

Polisty, równy, płaski.

Poliszyć, uczynić lichym, poniżyć, upośledzić.

Polita, polor, ogłada, cywilizacja.

Politunek, politowanie.

Politura, bibuła, makulatura.

Politycki, polityczny.

Polityzm, grzeczność, komplement.

Polizinki, przysmaki, łakocie.

Polizować, polizywać.

Polok, p. Połok.

Polonik, garnek do mleka, dzieża.

Polotek, listek, blaszka.

Polotny, 1) górnolotny; 2) powiewny, lotny.

Polowacz, polowiec, myśliwy, strzelec.

Polować, w znacz. walczyć w polu, wojować, bić się, odznaczać się na polu bitwy; przen. bujać, wzlatać.

Polowiczko, polówka, polowańko, polowanie.

Polski, polny.

Poltynek, mały pulpit do robót kobiecych.

Polub, 1) polubienie, upodobanie, gust; 2) ulubieniec, kochanek; amator, miłośnik, zwolennik; 4) P-by, miłostki, romanse.

Polubić się, 1) podobać się; 2) przymilić się.

Polubieniec, polubnik, polubowlec, ulnbieniec, kochanek.

Polubność, skłonność, upodobanie, namiętność, pożądliwość.

Polubownik, 1) sędzia polubowny, rozjemca; 2) amator, miłośnik, zwolennik, wyznawca.

Polutować, polutować się, politować się, zlitować się.

Polżejszyć, zrobić lżejszym, ulżyć.

Polżyć, 1) p. Polżejszyć; 2) zelżeć, sfolgować; 3) pohańbić, zhańbić, sponiewierać; 4) pofukać, połajać.

Połabie, kraj nad Łabą (Elbą).

Poład, ład, porządek.

Połam, odłam, kawał, bryła.

Połanek, połanik, półłanek, połowa łanu, mały łanek.

Połap, pułap.

Połapa, połapeć, połapka, pułapka.

Połapić, złapać, przyłapać, schwycić, pojmać; ogarnąć, opanować.

Poławie, poławnik, 1) poduszka, materac na ławę; 2) ławeczka, nizka ławka.

Połączka, połąka, połączenie, zespolenie, kombinacja.

Połdnia, południe.

Połebek, uderzenie po głowie.

Połek, 1) półk; 2) połowa.

Połetek, mały połeć.

Połka, szczapa; powłoczka; połowa.

Połnia, pełnia.

Połoga, 1) podłoga; 2) stok, pochyłość, spadzistość.

Połogo, zgodnie, skromnie, pokornie.

Połoh, pawilon.

Połok, żarłok, obżartuch.

Połom, 1) złom, łom, odłam, ułamek, szczątek; 2) wyłom w górach.

Połomić, połamać.

Potomny, posłuszny, zgodny, skłonny do ustępstw.

Połon, 1) niewola, jasyr; 2) łup, zdobycz.

Połonianin, połoniennik, jeniec, braniec, niewolnik.

Połonica, truskawka.

Połonina, p. Płonina.

Połonka, przerębel, miejsca niezamarznięte na wodzie.

Połonny, zdobyczny.

Połos, wąż, gad.

Połowicą, połowicznie, w części, niezupełnie.

Połowiczki, uczta, biesiada.

Połowień, drobny pieniądz, halerz, obol.

Połowinnik, połownik, półłannik, półkmieć, mający połowę tego gruntu, co kmieć cały.

Połowity, powolny.

Położenie, w znacz. 1) podłoga, posadzka; 2) względy, wzięcie, zachowanie, mir; 3) zasada, racja; 4) przesłanka, premisa; 5) rozdział w książce; 6) założenie (w komedji).

Położnica, w znacz. 1) nałożnica; 2) łożnica,łoże.

Położnik, człowiek chory obłożnie.

Położnoprosty, poziomy, horyzontalny.

Położyć, pokładać, w znacz. 1) odrzucić, zarzucić,zaniechać; zwrócić; 2) złożyć, przedstawić, okazać, pokazać; wnieść, podać; 3) postawić, ustanowić, ustalić, określić, oznaczyć; 4) poskromić: 5) wyłożyć, wysadzić, obić, pokryć; 6) lec, polec; 7) P. co na czyjej woli, zdać na nią, P. obóz, założyć.

Połub, tułów, kadłub, trup.

Połudenek, podwieczorek dla ludzi, pracujących w polu.

Połudzieniec, południowiec.

Połudzienny, południowy.

Połuń, południe.

Połup, połupienie, grabież, rabunek.

Połupić, złupić, obedrzeć, ograbić, zniszczyć.

Połuśledzie, pół morgi.

Połuwłoczek, pół włóki.

Połyk, połykanie, połknięcie, łyk.

Połykał, połykacz, pochłaniacz, pożeracz.

Połykałki, kluski.

Połyskny, połysny, połyskujący.

Pomagran, pomagranat, malogranat, jabłko granatowe.

Pomale, wkrótce, niebawem.

Pomalej, powolniej.

Pomana, zły duch, szkarada, pokraka.

Pomarlica, mór, pomór, zaraza.

Pomarlisko, cmentarz, pustkowie.

Pomaszczywać, pomaszczać.

Pomazownik, 1) zapaśnik, który przed walką kazał się nacierać olejkami; 2) lekarz dawny, leczący wyłącznie wcieraniem maści.

Pomażyć, pomazać, uwalać.

Pomek, 1) pomknięcie, posunięcie; 2) sidło, sieć mała do łowienia ptaków. Na P.-ku, 1) na podorędziu, tuż, blizko; 2) na końcu języka, tylko co wymówić.

Pomerskać, osmagać, oćwiczyć, ochłostać.

Pomętlić, pomętlować, pomącić, powikłać, pogmatwać, pokręcić.

Pomian, hasło, godło, parol.

Pomiana, kłótnia, skandal, awantura.

Pomianka, wzmianka, napomknienie.

Pomiar, pomiara, 1) wymiar, rozmiar, miara, granice; 2) dział, udział; 3) proporcja, stosunek, symetrja; 4) umiarkowanie, wstrzemięźliwość. P.-em, pomiernie, umiarkowanie. Nad P., nadmiernie, niepomiernie, zbyt, zanadto.

Pomiarkować, 1) porównać, przystosować, zestawić; 2) pogodzić, pojednać, wyrównać; 3) zmiarkować, domyślić się. P. się, 1) obliczyć swe siły, wziąć w rachubę; 2) przyjść do równowagi; przystosować się, dopasować się.

Pomiarkowanie, 1) ustosunkowanie, pogodzę nie; 2) rozpoznanie, rozpatrzenie, wyrozumienie; 3) stosunek, proporcja; 4) umiarkowanie, miara, wstrzemięźliwość, upamiętanie.

Pomiatywać, 1) zamiatać; 2) porzucać, pomiatać, poniewierać.

Pomiecha, przeszkoda, zawada.

Pomiechrać, pomechacić, potargać, pomiętosić.

Pomiecić, zrumienić.

Pomiedzie, pogranicze.

Pomienić, pomieniać, nazwać po imieniu, wymienić, wspomnieć.

Pomiernik, miernik, geometra.

Pomierzchliwy, zmierzch rozpościerający,zaciemniający, zamraczający.

Pomierzchłość, pomierzch, zmierzch, mrok.

Pomierzyć, p. Pomirzyć.

Pomieszać się z kim, wdać się, zaangażować.

Pomieszek, pomieszanie; przymieszka, domieszka.

Pomieść, p. Pomiotać.

Pomięć, pamięć.

Pomiętać, pamiętać.

Pominąć, przeminąć, zejść.

Pomioła, pomiotło, popychadło.

Pomiotać, porzucić, cisnąć; poronić.

Pomiotek, 1) dziecko, urodzone nieżywe; 2) poronienie.

Pomiotło, miotła na długim kiju; przen. popychadło; być w P.-tle, w poniewierce, w pogardzie.

Pomirzyciel, uśmierzyciel, ten, który godzi.

Pomirzyć, pogodzić, pojednać, uśmierzyć.

Pomkły, 1) pomklisty, pomykalny, przesuwalny, ruchomy; 2) posunięty, podeszły.

Pomknąć, pomykać, w wyr. P. dalej sprawę, przenieść ją do wyższej instancji, zaapelować; P. czego, poprowadzić dalej, rozszerzyć; P. czasu, terminu i t. p., odwlec, przedłużyć, odroczyć; P. się, pospieszyć się, uciec; zdarzyć się, poszczęścić się; P. się do czego, dążyć, ubiegać się.

Pomknienie roku, odroczenie sprawy.

Pomłodszy, młodszy.

Pomłoska (czesk.), słodycz, przysmak.

Pomłożyć, pomroczyć.

Pomłótny, obfity w ziarno, omłotny.

Pomniony, pamiętany, pamiętny.

Pomnożenie, rozwój, postęp.

Pomnożyć, w znacz. porodzić, wydać na świat.

Pomnóżca, pomnożyciel.

Pomocen, pomocny.

Pomoceństwo, pomoc.

Pomorańcza, pomarańcza.

Pomort, dawny instrument dęty, o grubym głosie, fagot.

Pomorzyć, zgładzić ze świata.

Pomoskwić, zruszczyć.

Pomosta, pomoszczenie, pomost, podłoga.

Pomowa, 1) posądzenie, obmowa, potwarz; 2) oskarżenie, obwinienie.

Pomowisko, przymówka, przygryzka.

Pomóc, pomagać, 1) komu czego, pomóc komu w czym, być czyim wspólnikiem, uczestnikiem w czym. P. komu życia, żyć z kim, być mu towarzyszem życia; P. komu prawa, poprzeć czyje prawo, przyznać komu prawo; 2) P. za kim, za czym, stać przy nim, trzymać za kim stronę, popierać kogo; P. komu z czego, wybawić, wyrwać,ocalić.

Pomówiciel, obmówca, oszczerca, oskarżyciel.

Pomówić, pomawiać, 1) rozpuścić wieść, nagadać; 2) P. kogo o co albo w czym, posądzić, oskarżyć; 3) P. po kim, za kim, powtarzać, podrzeźniać; 4) P. kogo komu, przyrzec.

Pomówienie, skarga, obwinienie.

Pomówisko, posądzenie, obmowa, potwarz, oskarżenie.

Pompadura, woreczek kobiecy do robót.

Pompasty, pompatyczny, wystawny, świetny;butny, dumny, napuszony.

Pomponat, człowiek pompatyczny, pyszałek.

Pomroczku, o zmroku.

Pomrowie, p. Pandrów.

Pomróz, 1) przymrozek; 2) dreszcz, mrowie.

Pomróżyć się, nachmurzyć się.

Pomsta, kara za zabójstwo.

Pomszcza, pomsta, zemsta.

Pomścić kogo, czego, pomścić się, zemścić się, odpłacić za kogo, za co.

Pomucha, pomorek, mór, zaraza; przen. choroba, nieszczęście, klęska.

Pomusić, pomuszać, przymusić, zmusić.

Pomuskawać, pomuskować, pomuskiwać.

Pomuszny, pomorowy, morowy.

Pomy, pójdźmy.

Pomyczny, pochopny, skory.

Pomyślawać, pomyśliwać, pomyślać, przemyśliwać.

Pomyślność, zdolność myślenia.

Pomyślny, w znacz. 1) możliwy do pomyślenia, wyobrażalny; 2) pomyślany, przypuszczalny, fikcyjny.

Pomyślunek, pomyślenie.

Ponadboleść, bol nad bóle.

Ponarzać, zanurzać, pogrążać.

Po nasku, po naszemu, jak u nas.

Ponazmitować, ponazmiatać.

Ponażyć, poobnażać, poodkrywać.

Ponderować, utrzymywać w równowadze, balansować.

Ponewka, panewka, przen. tyłek, zadek.

Ponędzić, poprzyprowadzać do nędzy.

Ponękać, pobudzić, przynaglić.

Ponęta, podnieta, pobudka.

Ponieczcić, zbezcześcić, zniesławić, znieważyć, pokalać.

Poniemusem, poniewolnie, przymusowo, gwałtem.

Ponieważ, w znacz, chociaż, lubo, jakkolwiek.

Ponieważyć, ponieważać, znieważyć, sponiewierać, lekceważyć.

Poniewierca, poniewierek, poniewierający się, tułacz.

Poniewitrze, pojutrze.

Poniewolić, poniewolać, poniewalać, 1) zmusić; 2) wziąć do niewoli.

Ponik, 1) podziemne koryto rzeki lub strumienia; 2) strumyk, wynikający z pod ziemi; 3) źródło, ścieżka kryta, podkop; 4) kłopot, ambaras, przykrość, awantura; 5) sidło na ptaki.

Ponikać, znikać.

Po nim, za nim (ścigać).

Poniż, poniżu, poniżej, nieco niżej.

Poniżyć, poniżać, 1) nieco zniżyć, obniżyć; 2) upokorzyć, upośledzić; 3) przynieść ujmę, zhańbić; 4) P. prawo czyje, znieść, skasować, uchylić.

Ponno, pono, podobno.

Ponocek, północ.

Ponocnica, praca nocna, ślęczenie po nocach.

Ponocnik, 1) włóczący się po nocach; 2) lunatyk.

Ponocny, nocny, czuwający po nocach.

Ponocować, 1) pracować w nocy, ślęczeć po nocach; 2) odbywać straż nocną.

Ponor, czerw, robak.

Ponos, znoszenie, przenoszenie.

Ponośny, 1) przenośny, ruchomy; 2) haniebny.

Ponowa, 1) ponowienie, odnowa; 2) nowina; 3) pierwszy śnieg.

Ponoże, noga, pedał.

Pont, morze Czarne.

Ponta, (franc. pointe), broda śpiczasta, kozia bródka.

Pontał, pontalik, klamra kosztowna, węzeł,

ozdoba z drogich kamieni na szyi i w uszach.

Pontałować, przyozdabiać pontałami, przystrajać.

Ponurkiem, ponuro.

Ponury, w znacz. spadzisty, pochyły.

Ponurzeński, anabaptystyczny, nowochrzczeński.

Ponurznik, nowochrzczeniec, anabaptysta.

Ponurzyciel, chrzciciel.

Ponyta, ponury, z podełba patrzący.

Pońciec, pątnik, wędrowiec.

Poobiedzny, poobiedni.

Poogromić, uczynić ogromnym, bardzo powiększyć.

Poojczym, przybrany za ojca.

Po oku patrzeć, z boku, zezem.

Poomszykać, pooskubywać.

Poopejdać, poopowiadać.

Poosobnić, wyodrębnić, odosobnić.

Poostaty, pozostały.

Poósmny, poósmy, 1) za ósmym razem przypadający; 2) ośmiokrotny.

Pop, w znacz. kapłan niechrześcijański, ofiarnik.

Popachać, 1) poorać, 2) powąchać.

Popad, 1) wypadek, zdarzenie, traf; 2) napad, napaść; 3) atak, paroksyzm, przypadłość.

Popadliny, rozpadliny, szczeliny.

Popaniato, po pańsku.

Popar, 1) rozgrzanie ziemi nawozem; 2) ugor.

Popasować, popasać, zatrzymywać się na popas.

Popaść, popasę, spaść, wypaść; 2) strawić, pożreć, pochłonąć.

Popaśnica, nałożnica, nierządnica.

Popąchać (o psach), powąchać, powęszyć, powietrzyć. P. się, zwąchać się; przen. zmówić się, spiknąć się, wejść w konszachty.

Popądzać, popędzać.

Popchnąć, przemienić, przedzierzgnąć, przekształcić.

Popchnica, szuflada.

Popek, księżyna.

Popełnić, w znacz. 1) płacić, uiścić; 2) spełnić, wykonać.

Popełzły, spełzły, spłowiały, wyblakły.

Popędny, popędliwy.

Popęzleć, pomarnieć, poniszczeć.

Popiąć, popinać, w znacz. dopiąć, osiągnąć.

Popielec, 1) popiół; 2) popiół poświęcany, którym posypują głowy w środę popielcową; 3) obrządek palenia ciała nieboszczyka.

Popiękrzyć, popiększyć.

Popijała, pijak.

Popilny, nieco pilny, nie cierpiący zwłoki, terminowy.

Popilować, popilnować.

Popiół, w wyr. w popiele leżeć, być w poniewierce.

Popis, spis, obliczenie.

Popisać, popisować, popisywać, w znacz. 1) sporządzić spis, listę, wyraz, inwentarz czego; 2) odbyć przegląd, mustrę, rewję; 3) spisać, napisać, ułożyć. P. się, podać się do spisu, zapisać się.

Popiskiwać, piszczeć.

Popisny, 1) mogący być popisanym, spisanym; 2) podlegający konfiskacie.

Popiśnik, spisujący, opisujący.

Popiwny, pijacki.

Popka, pupka, lalka z gałganków.

Poplata, 1) ogrodzenie, płot; 2) część sznurka, licyk.

Poplenić, pozabierać do niewoli.

Poplota, plecienie, plecionka; przewijanie, przetykanie.

Poplotły, posplatany.

Popłać się, pepłać się, babrać się, chlapać się.

Popłat, popłatność, wziętość, pokup, popyt, wartość.

Popłatek, pobór, podatek, opłata, czynsz, danina.

Popław, 1) płynięcie, bieg, prąd, nurt; 2) łąka mokra, bagnista.

Popławny, spławny, zdatny do żeglugi.

Popłazać, pognębić, ujarzmić.

Popłonka, febra, gorączka.

Popłuże, mórg, morga.

Popona, opona, przykrycie, dera; zasłona, kotara.

Popór, poparcie, podpora; podstawa, powód, racja.

Popraw, poprawiacz, moralista, zrzęda.

Poprawić, poprawiać czego czym, 1) potwierdzić, poprzeć, dowieść; P. sumieniem, przysiąc; 2) P. czego, podnieść, podwyższyć, postąpić.

Poprawnik, poprawiacz, mentor, moralista.

Poprawować, poprawiać.

Popręcina, długi pręt, żerdź, tyka.

Poproch, 1) miejsca stratowane; 2) ponowa, pierwszy śnieg.

Poprócha, pyłek, meszek, puszek.

Popróżnicy, popróżności, popróżnu, napróżno, daremnie.

Popróżny, próżny, daremny, płonny.

Poprzecz, p. Poprzek.

Poprzeczyzna, rozciągłość w poprzek.

Poprzeć, popierać, w zn. 1) podtrzymać, wzmocnić, pomnożyć, podnieść; 2) P. czego, potwierdzić, wzmocnić, 3) zaprzeczyć, zaoponować. P. się, 1) pomknąć, posunąć się, przedrzeć się; 2) skorzystać, podreparować się.

Poprzedca, poprzedziciel, poprzednik.

Poprzednie, naprzód; na przodzie, na czele.

Poprzedzanie, uprzedza nie.

Poprzedzeństwo, pierwiastek, zawiązek.

Poprzedzić co, przyjść zawcześnie, nadspodziewanie; przewyższyć co, ubiec co, zapobiec czemu.

Poprzek, poprzeki, przek, przeko, wprzek, napoprzek.

Poprzeka, sprzeczność niekonsekwencja, wybryk; zdrożność, usterka.

Poprzestanek, poprzestanie, zaprzestanie.

Po przęczkę, w miarę, umiarkowanie.

Poprzód, poprzodzi, przodziu, naprzód.

Popśnić się, popsnąć się, zepsuć się, nie udać się.

Poprzyjacielić, poprzyjaźnić, zaprzyjaźnić.

Poprzyjać, sprzyjać, okazać się życzliwym.

Popsić, zepsuć, zdemoralizować.

Popsocić się, popsuć się.

Popsować, popsuć.

Popudny, pierzchliwy, lotny, niestały, przenośny.

Popukały, popękany, potrzaskany.

Popuściały, pustoszący.

Poputny, pomyślny, sprzyjający.

Popych, popchnięcie, bodziec, pociąg.

Popyrszek, popierszek, śnieg mały.

Popysklać, popyskłać, powalać, pokalać.

Por, kanał, koryto, łożysko (rzeki); tor.

Pora, położenie, stan, sytuacja; miara, dobra miara. Na porze, na równi, jednakowo.

Porabek, porabię, (żeńsk. poraba), potomek raba czyli niewolnika.

Porać się, 1) krzątać się, uwijać ś., rzucać ś.; drzeć.

Poradca, doradca.

Poradlszczyzna, podatek od łanu, łanowe.

Poradnik, 1) p. Poradca; 2) radca z urzędu, rajca, radny.

Poradny, 1) umiejący radzić, dobrze radzący; 2) zaradny, roztropny; 3) któremu można dać radę, wykonalny; 4) odpowiedni, szczęśliwy.

Poradowanie, uciecha, pociecha, ukontentowanie. Uczynić P., złożyć życzenia, powinszować.

Poradzenie, rada, porada, narada.

Poradziciel, p. Poradca.

Poralne, poradlne, łanowe, podatek od łanu.

Poranić się, poraniać się, zabrać się do czego rano, wstać rano, pośpieszyć się zbyt wcześnie; przen. pośpieszyć się, pokwapić się.

Poranie, 1) poranek, ranna pora; 2) msza ranna, jutrznia.

Poranina, zamęt, zamieszanie.

Poranu, rano, zrana, rankiem.

Poraz, poraza, porazka, porażka.

Porażka, utarczka, starcie się.

Porąbić, porębować, porąbać.

Porącz, obok, rzędem.

Porącze, poręcz.

Porączka, rączka.

Porchawka, ropucha.

Porębnik, drwal, rębacz.

Porębować się z kim, połączyć się.

Poręczać, 1) poruczać, polecać, oddać w opiekę; 2) rozkazać, zarządzić.

Poręcznik, poręczyciel.

Porękować się, podać sobie ręce.

Pornąć, pogrążyć się, zanurzyć się.

Porny, mocno pachnący, silnie woniejący; mający smak odurzający.

Porobić, w znacz. pomęczyć, pomordować; pokonać, zwyciężyć; zniewolić, zjednać sobie.

Porobny, łatwy do roboty.

Poroczki, 1) małe roki, sądy ziemskie; 2) roczny zapas z przeszłego roku, remanent.

Poroda, poród. Na p.-dzie, nigdy w życiu!

Porodnia, porodnica, przytułek położniczy.

Porodny, urodzajny, płodny, żyzny.

Porodziczka, porodzicielka, rodzicielka.

Porodzie, ród, plemiona, narody.

Porokować, wygadywać, łajać, gniewać się.

Porończę, płód przed czasem urodzony.

Porostek, kiełek, rostek.

Poroszą, śnieg świeży, zanim zmarzł.

Porościć, uczynić obrosłym.

Porośl, poroślina, porost, miejsce porosłe.

Porozbyć, rozproszyć, pomarnować.

Porozumieć, porozumiewać, 1) pojąć, zrozumieć, pomiarkować, domyślić się; 2) P. komu, okazać się wyrozumiałym dla kogo, wejść w czyje położenie, zrozumieć kogo; 3) P. 0395]kogo, podejrzewać, posądzać; P. się, spostrzec, dowiedzieć się.

Porozumienie, w znacz. 1) podejrzenie, posądzenie; 2) mniemanie, sąd, zdanie; 3) łączność, powinowactwo, pokrewieństwo, sympatja.

Porozumny, rozumny, racjonalny; logiczny.

Poroże, 1) rogi na głowie zwierzęcia. Potrząsać P-em, pokazywać komu rogi, stawiać się hardo; przen. hardość, finita; 2) rogi księżyca, półksiężyc, nów; 3) pocisk, strzała; broń, oręż.

Porożec, pocisk, strzała; oręż.

Porożysty, mający okazałe rogi, rogaty.

Poróbnik, porubca, cudzołożnik.

Porównać, porównywać, w znacz. 1) pogodzić, pojednać, załagodzić, wyrównać; pomiarkować się; 2) P. z kim, stanąć na równi, zrównać się z kim, dorównać komu.

Porównanie, w znacz. pogodzenie, pojednanie, załagodzenie; ugoda, układ.

Porówniczy, porównawczy.

Poróżń, poróżnie, zosobna, oddzielnie, w szczególności.

Port, w wyr. jest w dobrym P-cie, jest dobrej tuszy.

Porta, brama, wrota.

Portatyl, ołtarzyk przenośny z relikwjami.

Portbonera, bransoletka z drutu bez ozdób.

Portugał, 1) wielodukatowa sztuka złota; 2) jakaś szata kobieca.

Portugiera, legumina z jabłek na winie.

Portyra, 1) sień, przedpokój, kruchta; 2) portjera.

Porubie, więzienie.

Porubnik, porubca, cudzołożnik.

Porubstwo, nierząd, cudzołóstwo.

Poruch, ruch, poruszenie, wzruszenie.

Poruchać, poruchywać, poruszać.

Porucka, rzucenie podejrzenia na kogo.

Poruczenie, 1) zlecenie, rozkaz, posłannictwo; 2) pełnomocnictwo, upoważnienie; 3) opieka, zarząd, komenda, dozór.

Poruczeństwo, 1) poruczenie, zlecenie, rozkaz, misja, posłannictwo; 2) ludzie, poruczeni komu, czyja komenda.

Porucznik, 1) pełnomocnik, namiestnik, komisarz, zastępca; 2) dawniej druga osoba po rotmistrzu w kawalerji, namiestnik.

Porucznistwo, porucznikostwo.

Poruszeństwo, poruszka, bunt, powstanie, ruchawka.

Poruszliwy, ruchomy, ruchliwy.

Poruszyć, poruszać, w zn. 1) wywołać, sprowadzić, sprawić; 2) naruszyć, złamać, zgwałcić. P. się w chorobie, wpaść w recydywę.

Poruszywać, poruszać.

Porwać, porywać czego, nabrać, zarwać; przen, zacząć pojmować, umieć.

Porwan, porwon, porwony (djabłu, katu, złej chorobie, wilkom i t. p.), niech go licho porwie! pal go kat! niech go djabli wezmą! P. Bogu, niech go Bóg ma w swej opiece! Bóg z nim! zostawmy to Bogu! niech go tam!

Porwaniec, 1) braniec, jeniecki porywacz, łapacz.

Porwanka, kobieta wykradziona; branka.

Porwany, gwałtowny, popędliwy, prędki.

Porwisz, złodziej kradnący drobniejsze rzeczy, szkodnik.

Porwon, porwony, p. Porwan.

Porychlić się, pośpieszyć się.

Porynek, rynek.

Porywczy, w wyr. na porywczą, w porywczą, porywczo, naprędce, na poczekaniu.

Porywisty, porywający, pociągający.

Porywka, zatarg, waśń, swar, kłótnia, bijatyka. P.-ą, dorywczo, na ochotnika.

0397]Poryzać, przedrzeźniać, drwić; gderać.

Poryżać, gderać; Poryżać się wojną, straszyć, grozić wojną; p. Porżywać.

Porzazać, porzezać, pozarzynać.

Porząd, porzędu, porządek, szereg, kolej; na P., P-em, porządkiem, z rzędu po kolei, kolejno.

Porządek, porząd, stan, klasa, kasta, grupa, kategorja. P-ki, sprzęty, narzędzia.

Porządny, w zn. 1) normalny, zwyczajny, należyty, ważny, prawny, legalny; 2) urządzony według pewnych praw, utrzymywany w pewnym porządku.

Porządzić, porządzać, 1) urządzić, rozrządzić, zarządzić co, pokierować czym; 2) P. albo P. się, rozporządzać się, gospodarować na swą rękę, rozpościerać się.

Porząnny, porządny.

Porzec się, przysięgnąć się, zakląć się.

Porzeczysko, obmowa.

Porzekać, przysięgać zaklinać, przeklinać.

Porzekadło, przysłowie.

Porzędzie, szereg, rząd.

Porzucić się, rzucić się paść, wpaść.

Porzut, pomiot; poronienie.

Porzutek, podrzutek.

Porzutka, opuszczona, porzucona.

Porzynać, narzynać, nadrzynać. P. się, przerzynając się torować sobie drogę, posuwać się.

Porżywać, odzywać się rżeniem.

Pos, pocałunek.

Posabiać, przywłaszczać sobie, przyswajać sobie, zagarniać.

Posad, 1) osada, siedlisko; 2) miejsce nowożeńców przy uczcie weselnej; 3) posag.

Posada, w znacz. 1) położenie, pozycja; 2) przedmieście, osada, miasteczko.

Posadka, gród, zamek, warownia.

Posadłowie, podwórze na wsi.

Posadzenie, posiedzenie, sesja, narada.

Posadzić, posadzać, w zn. 1) P. kogo na sądzie, ustanowić go sędzią; 2) P. co czym, wysadzić, wyłożyć, obłożyć; 3) podsadzić, podłożyć.

Posag, w znacz. 1) uposażenie, zaopatrzenie, fundusz; 2) wartość, cena, zaleta, ozdoba; 3) naddatek, procent, nasypka.

Posądek, posądzenie.

Posądliwy, podejrzliwy.

Posąg, w znacz. postać, obraz.

Posążnik, robiący posągi, snycerz, rzeźbiarz.

Poschraniać, pochować, poukrywać.

Poseł pospólny, urzędowy, woźny, sługa miejski.

Posełka, posełkini, posełkinia, posłanka, posłannica; zwiastunka.

Posemek, posępny, ponury, surowy.

Posenno, posępnie, pochmurno.

Posetne, procent.

Posetnić, sto razy powiększyć, stokrotnie pomnożyć.

Posędzić, posądzić.

Posęp, posępność.

Posępieć, sposępnieć, stać się posępnym; posępnieć.

Posępisty, posępny, smętny, melancholijny.

Posępnica, melancholja.

Posępy, czas posępny, niepogoda.

Posiać się, posiewać się, osypać się, okryć się.

Posiad, siedzenie, posiedzenie.

Posiadlca, posiadający coś cudzego, przywłaszczyciel, uzurpator.

Posiadło, 1) posiadłość; 2) siedlisko, zamieszkanie, komorne.

Posiadły, opanowany, zabrany, zdobyty.

Posiadnik, posiadacz.

Posiągać, posiągnąć, posięgać, posięgnąć, posiąść.

Posiąść, posiadać, w zn. 1) siąść, osiąść, osiedlić się, zamieszkać; 2) P. kogo, usiąść wyżej, niż on. P. się, posunąć się, zrobić komu miejsce na siedzeniu.

Posiecz, 1) posieczenie, rzeź; 2) poręb, zasiek, posieka.

Posieczyć, przeciąć posiekami czyli zasiekami.

Posieczysko, ściernisko.

Posiedka, altanka.

Posiedlić, osiedlić.

Posiedmy, p. Posiódmy.

Posiedzenie, w znacz. 1) siedzenie, miejsce urządzone do siedzenia; 2) posada, miejsce, zajęcie.

Posiedziały, zagarnięty, zabrany.

Posiedziciel, p. Posiadlca.

Posiedzienie, zawładnięcie, zagarnięcie.

Posiedziony, p. Posiedziały.

Posieka, 1) p. Posiecz; 2) polanka wśród lasu.

Posiekły, posiekany, porąbany.

Posielanka, włościanka.

Posielny, wiejski.

Posienny, posiewny, zdatny na posiew.

Posierpowaty, podobny do sierpa.

Posiestrzyć, zaprzyjaźnić jak siostry; połączyć miłością siostrzaną.

Posięgnąć, posięgać, 1) sięgnąć po co, pokusić się o co; 2) posiąść, zawładnąć, zdobyć.

Posiężne (ego), zuchwałe przedsięwzięcie.

Posilić się, zebrać większe siły.

Posilnie, zrobić silnym, wzmocnić.

Posiłeczny, posiłkowy, należący do posiłków; odwodowy.

Posiłek, w znacz. 1) zasiłek, pomoc, zapomoga; 2) posiłki, wojsko przysłane na pomoc albo stojące w odwodzie.

Posiłkownik, dający posiłki, sprzymierzeniec, sojusznik.

Posiostra, posióstra, krewna, kuzynka, siostra cioteczna.

Posiódmy, siedmioraki, z siedmiu pojedyńczych złożony.

Poskarpny, mało jedzący.

Poskądzić, p. Poskundzić.

Poskoczysty, poskokliwy, poskoczny, skoczny; prędki, nierozważny; dorywczy, pobieżny.

Poskromić się, uporać się z robotą, skończyć ją.

Poskrudlić, pobronować, powlec.

Poskucić, 1; sprzątnąć, 2) dopomagać.

Poskundzić, zelżyć, zhańbić.

Poskuranie, korzyść, zysk.

Poskuta, posługa.

Poskwiernić, poskwirnąć, poplamić, pokalać, poplugawić.

Posłanek, posłaniec.

Posłanie, w znacz, list, żądanie, akt.

Posłanik, posłany, posłaniec, poseł.

Posłek, poseł.

Posłnąć, poślnąć, poślepnąć.

Posłodny, słodkawy.

Posłoń, strona słoneczna.

Posłuch, 1) podsłuch, podsłuchiwanie; P.-y, wywiady, zwiady.

Posłuszać, posłuchać.

Posłuszeństwo, w znacz. 1) hołd, czołobitność; 2) obowiązek, powinność; 3) władza, zwierzchnictwo, kompetencja, atrybucja; 4) obrządek, wyznanie, rytuał; 5) więzienie, ciemnica miejska.

Posłusznica, zakonnica, nowicjuszuszka.

Posłusznik, 1) posłuszny, 2) poddany.

Posłuszny, służący, obowiązany do służby.

Posłużenie, służba, posługa, usługa.

Posłużnica, posługaczka.

Posłużnik, posługacz.

Posłużyć, zasłużyć, przysłużyć się.

Posmak, w znacz. 1) skosztowanie, spróbowanie; 2) gust, pociąg, słabość do czego.

Posmętkować, pomyśleć.

Posmiedzeć, pośniedzieć.

Posmycz, p. Posmyk.

Posmyczny, 1) pomykający, sunący, mknący, ślizgający się, rwący; 2) przebiegły; 3) prędki.

Posmyk, pomknięcie, posunięcie, muśnięcie; sus, posunięcie się.

Posmykacz, złodziej.

Posmykny, posuwisty, chybki.

Posmysł, 1) pomysł, pomysłowość, przemysł, przebiegłość, zmyślność, spryt, talent; 2) nałóg, narów.

Posmyślny, przemyślny, zmyślny, przebiegły, sprytny.

Posobicą, jeden po drugim, kolejno, po porządku.

Posobność, 1) kolejne następstwo; 2) zgodność z sobą konsekwentność.

Posobny, 1) następujący jeden po drugim, kolejny; 2) zgodny z sobą, konsekwentny.

Posoch, laska, kij, pałka, palcat.

Posoczyć, posocić, 1) oblewać posoką, broczyć, krwawić; 2) puszczać z siebie posokę, broczyć, juszyć, krwawić; 3) oskarżyć, obmówić, spotwarzyć, oszkalować.

Posok, posoka, krew rozlana, jucha; zupa z krwi, czernina.

Posoniak, mieszkający nad Sanem.

Pososzyzna, poradlne.

Posowa, 1) powała, sufit, sklepienie; 2) belka, łata.

Pospądzać, pospędzać.

Pospol, raz po raz.

Pospolicić, p. Pospolitować.

Pospolicie, w znacz. 1) w ogóle, pospołu; 2) nawzajem, wzajemnie.

Pospolitak, 1) człowiek z pospólstwa, prostak; 2) żołnierz z pospolitego ruszenia.

Pospolitnie, pospolito, pospolicie.

Pospolitość, 1) w znacz. wspólność; 2) ogół, społeczność, zgromadzenie, gmina; 3) rzeczpospolita, państwo; 4) pospólstwo. W P.-ci, w ogóle.

Pospolitować, 1) z kim, obcować, przestawać, utrzymywać stosunki; 2) oswajać, przyzwyczajać, otrzaskiwać; 3) robić pospolitym, powszednim, lekceważyć.

Pospolitowanie, obcowanie, przestawanie, kompanja, stosunki, społeczeństwo, wspólność.

Pospolity, 1) jawny, 2) państwowy, narodowy. P. rzecz, rządy, rząd, zarząd państwa.

Posponować, bezcześcić, znieważać, kompromitować, wstydzić, przeklinać kogo.

Posporzyć, przysporzyć, poszczęścić.

Pospólczy, należący do pospólstwa, gminny.

Pospólny, pospolity.

Pospólstwo, w znacz. 1) towarzystwo, obcowanie; społeczność, gmina; zgromadzenie, bractwo; 2) zgromadzenie, zebranie, zjazd, schadzka; 3) gmina, gromada.

Posprawować, posprawiać.

Posprzecz, w poprzek.

1. Posta, poczta, kurjer goniec, stacja pocztowa.

2. Posta, post, 1) placówka, posterunek, pozycja; 2) urząd, posada.

Postacić, postaciować, formować, kształtować, uosabiać.

Postać, w znacz. 1) gatunek, różnica, podział; 2) ród, naród, pokolenie, plemię; rodzina, familja, dom.

Postadnica, przodownica.

Postajać, nastawać, grozić.

Postanowić, w znacz. 1) postawić; 2) ustanowić, zamianować; 3) ustalić, utrwalić, uporządkować, ułożyć, uorganizować; 4) ugodzić się, ułożyć się, umówić się z kim; zamówić, nająć, zgodzić kogo, co. P. się, 1) usadowić się, zająć miejsce; 2) ustatkować się, opamiętać się, pohamować się, uspokoić się; 3) ustalić sobie byt, urządzić się, wstąpić w związki małżeńskie.

Postanowienie, w znacz. 1) umowa, układ, ugoda; 2) partja, małżeństwo, ożenek, zamążpójście; 3) układ, rozkład, plan, ustrój, ustawa, konstytucja, organizacja. system, położenie, pozycja, sytuacja; 4) P. nieba, powietrza, temperatura, klimat; 5) konstelacja; 6) P. ciała, kompleksja, temperament; budowa.

Postarz, pocztarz.

Postała, postawa.

Postatni, postawny, okazały.

Postaw, stan, położenie; porządek; ustawa, regulamin.

Postawa, w znacz. 1) wystawa, wystawność, pompa, parada, okazałość, pycha; 2) postaw, osnowa, przędza podłużna w płótnie.

Postawać, znajdować się.

Postawą, na pozór, dla oka.

Postawić, w znacz. 1) postanowić, ustanowić, uchwalić; 2) zrobić, obrać, zamianować, wynieść na co; P. bój, wydać, wypowiedzieć, wyzwać kogo na bój; 4) P. na rok, stawić się na termin; stanąć. P. się, wystąpić okazale.

Postawnica, przodownica.

Postawnik, 1) przodownik przy koszeniu; 2) duża świeca na ołtarzu, przy katafalku; 3) wielki świecznik.

Postawny, 1) mający piękną postawę, dorodny, okazały; 2) przesadny, wyniosły, napuszony; 3) udany, pozorny, fałszywy.

Postąpać, podeptać, potratować.

Postąpić, w znacz, ustąpić, odstąpić.

Postękawać, postękować, postękiwać.

Postępek, w znacz. 1) ruch postępowy, posuwanie się; 2) postęp, awans, progres; 3) P. prawny, postępowanie.

Postępić, postąpić.

Postępny, 1) postępowy; 2) postawny, pokaźny, okazały, poważny.

Postłanie, posłanie.

Postmagister, postmajster, pocztmistrz.

Postnik, 1) przestrzegający postu; 2) wigilja Bożego Narodzenia.

Postojalec, żołnierz będący tymczasowo na kwaterze.

Postolski, apostolski.

Postpas, wety, deser.

Postponować, lekceważyć, pomiatać.

Postrobić, wzmocnić, utwierdzić.

Postrobieństwo, wzmocnienie, utwierdzenie; wypoczynek.

Postroga, 1) przestroga, upomnienie; 2) opieka, piecza, straż.

Postrożny, 1) strzegący, opiekuńczy; 2) ostrożny, oględny.

Postróżca, strzegący czego, stróż, opiekun.

Postrwagać, postrwożyć, potrwożyć.

Postrzebizno, p. Potrzebizno.

Postrzec, postrzegać, w znacz, przestrzec, ostrzec, napomnieć. P. czego, przestrzegać czego, zachowywać co.

Postrzedniczka, postrzegaczka.

Postrzegły, postrzeżny, dostrzegalny, widomy.

Postrzyżeniec, mnich.

Postulacja, prośba, żądanie.

Postulator, adwokat.

Postulowany, domniemany, przypuszczalny.

Postura, wystawa, wystawność, przepych; duma, buta, pycha.

Posturzyć, popchnąć.

Postylarz, postyllsta, postylnik, autor postylli czyli wykładu ewangielji.

Posuć, posypać, wysypać, usypać.

Posukursować kogo, poprzeć, przyjść mu z pomocą.

Posuł, posuła, posuły, łapówka.

Posupić, posępić, zasępić.

Posupno, posępno.

Poswarek, poswark, waśń.

Poswat, swat, dziewosłąb.

Posydować, posedować, (łac.), posiadać.

Poszadzić, poczochrać.

Poszalić kogo, zrobić szalonym, odurzyć, otumanić.

Poszana, poszanowanie.

Poszanować kogo, dogodzić mu.

Poszansować się, poszańcować się, poszczęścić się, udać się, zdarzyć się.

Poszcie, 1) pójście; 2) pochodzenie, początek, rodowód.

Poszczerbać, poszczerbić.

Poszczęszczać, poszczęściać, obdarzać szczęściem, błogosławić.

Poszczęścienie, szczęście, powodzenie.

Poszczęśliwienie, szczęście, pomyślność.

Poszczywać, często pościć.

Poszeciały, dziki, szalony.

Poszedzieć, posiwieć; osiwieć; zbieleć.

Poszelężny, wartujący szeląg.

Poszeptacz, szepczący do ucha.

Poszepny, poszeptny, powiedziany szeptem.

Poszerszeniały, oszroniały.

Poszesny, p. Poszóstny.

Posześć, usposobienie, skłonność.

Poszewy, pochyły, nachylony; nakrzywiony, zgięty.

Poszkodzenie, strata.

Poszkundzić, p. Poskundzić.

Poszlachciać, dodawać zacności, splendoru.

Poszlachcić, 1) uszlachcić; 2) uszlachetnić.

Poszlapać, podeptać, potratować.

Poszłapić, poszłapić się, poszkapić się, zbajać się, palnąć głupstwo; pomylić się, zawieść się.

Poszły, 1) który poszedł, odszedł; 2) pochodzący, wywodzący się od kogo; 3) P. na kogo, podobny do kogo, przypominający kogo.

Posznik, p. Pośnik.

Poszor, karm, pasza, furaż.

Poszósny, poszóstny, z sześciu pojedyńczych złożony.

Poszpacić się, oszpecić się.

Poszpeciciel, ten, co szpeci albo poszpecił.

Poszpocić się, potknąć się.

Poszpotać się, zawadzić, utknąć, potknąć się.

Poszpotem iść, opornie, coraz gorzej.

Poszta, poczta.

Posztarz, pocztarz.

Posztursać, poszturchać.

Posztychać, pokłóć, pobość.

Poszum, szmer.

Poszustnie, szastając się.

Poszwandrować, zbiec, ujść.

Poszwank, szkoda, uszkodzenie, klęska.

Poszwica, poszwa, powłoczka.

Poszwy, pochwa.

Poszycać, pokpiwać.

Poszydzać, szydzić, podrwiwać.

Poszyjek, poszyki, uderzenie w szyję, w kark.

Poszyjkować, poszykować, bić po szyi, po karku.

Poszyplać, pogmerać się, poguzdrać się, pomarudzić.

Poszyto, dostatnio.

Pościałka, pościel.

Pościan, cień rzucony na ścianę.

Poście, 1) pójście; 2) w czasie postu.

Pościebać, ponawlekać, nanizać.

Pościenie, miejsce w izbie przy ścianie głównej naprzeciw drzwi.

Poścież, ścieżka, aleja, chodnik, szpaler.

Poścignąć, 1) doścignąć, dogonić, dopędzić; 2) dosięgnąć, spotkać, zaskoczyć; 3) pojąć, dociec, zrozumieć.

Pośklanić, pośklenić, powlec szkłem, szkliwem, glazurą.

Poślad, poślady, zaczym, w tyle, na końcu, dalej, niżej; 2) później, potym, wreszcie, w końcu, naostatek; 3) gorzej, marniej.

Pośladek, w znacz. 1) koniec, ostatek; 2) następca, potomek.

Pośladować, 1) poszlakować, dojść za śladem, wyśledzić, wytropić; 2) następować,iść za czym, towarzyszyć nieodstępnie, iść w parze.

Poślakować kogo w czym, posądzać o co.

Poślapać, np. Poszlapać.

Pośled, p. Poślad.

Pośledni, w znacz. 1) tylni, zadni; 2) następny, późniejszy, ostatni, najnowszy; młodszy.

Poślednica, w zn. kłaść co w P-y, lekceważyć, postponować, stawiać na ostatnim planie.

Poślednie, później, po tym.

Pośledny, pośledni.

Pośledzej, pośledziej, później, potym, nakoniec, wreszcie.

Pośledzi, ostatnim razem, teraz właśnie, obecnie.

Pośledzić, 1) pójść z tyłu, za kim, opóźnić się, zostać w tyle; 2) wyśledzić, znaleźć, spotkać, dostrzec.

Pośledź, p. Poślad.

Poślisko, p. Pusło[2].

Poślizać się, poślizgiwać się.

Poślnąć, poślepnąć.

Poślubieniec, zaręczony, narzeczony, oblubieniec.

Poślubiwać, poślubować, poślubiać.

Pośluz, spadzistość, pochyłość.

Pośluzisty, pośluzny, pochyły, spadzisty.

Pośmlat, śmieci, wyrzutki.

Pośmiecić się, pośmiedzieć, pośniedzieć.

Pośmiedziały, pośniedziały.

Pośmienie, pośmiech, szyderstwo, pośmiewisko.

Pośmienny, pośmieszny, pośmiewny, szyderczy, drwiący.

Pośmiewacz, pośmiewca, szyderca, kpiarz. pośmigły, smagły, wy.

Pośnik, 1) p. Postnik; 2) lekka wieczerza postna; 3) jadło, strawa, potrawa; jarzynka, nowalja.

Pośnikować, 1) wieczerzać z postem; 2) jeść wieczerzę wigilijną.

Pośpiać, pośpieć, pośpiewać, 1) nadążać, zdążać, nie spóźniać się; 2) zdołać, podołać, poradzić, wskórać.

Pośpić, 1) pośnić, pomarzyć we śnie; 2) pospać się, pozasypiać.

Pospiecha, pośpiech.

Pośrata, pożegnanie.

Pośratnąć, 1) spotkać, przywitać; 2) pożegnać; 3) przeżegnać, pobłogosławić; P. się, 1) zejść się, porozumieć się; 2) pojednać się, pogodzić się, pokumać się; 3) przywitać się; 4) pożegnać się.

Pośrodkować, pośrzodkować, być pośrednim, znajdować się w pośrodku.

Pośrzaciaj, w pośrzaciaj, naprzeciw komu, na spotkanie czyje.

Pośrzatnąć, p. Pośrześć.

Pośrzągły, pochmurny, namarszczony, gniewny.

Pośrzednictwo, pośrednictwo.

Pośrzedniczo, pośrzednie, pośrednio.

Pośrześć (pośrzatnie, pośrzatł), spotkać się z kim, zabiec komu drogę.

Pośrzodek, pośrodek, środek.

Pośrzodkować, p. Pośrodkować.

Pośrzodkownik, pośrednik.

Pośrzonić, poszronić.

Pośrzód, pośród.

Poświadczyć się, przeświadczyć się o czym, doświadczyć czego, wypróbować co.

Poświata, światło słońca lub księżyca.

Poświącać, poświęcać.

Poświątne, poświętne, grunt albo fundusz kościelny.

Poświątny, poświęcony.

Poświecenie, oświetlenie.

Poświetla, połysk, blask.

Poświetlać, połyskiwać, świecić się, jaśnieć.

Poświetnik, obieżyświat, bywalec.

Poświęcować, poświęcać, złożyć w ofierze.

Poświętny, poświęcony.

Poświstak, wietrznik, świszczypałka, narwaniec, sowizdrzał.

Poświstnica, wietrzna boginka.

Poświstować, poświstywać.

Potahły, podeszły w latach.

Potajemnik, potajnik, 1) skrytka, kryjówka, loch; 2) sprawa potajemna, schadzka potajemna Potarcie, rana, skaleczenie, uszkodzenie na zdrowiu.

Potarczka, małe starcie, utarczka, bójka, bitwa.

Potarganiec, obszarpaniec, obdartus.

Potarżyna, następny dzień po targu, po jarmarku, P.-y, poprawiny.

Potaś, potaż (franc.), rosół, zupa.

Potąpca, potępiciel.

Potąpiać, potępiać.

Poteczna kara, poteczne, kara za pomyłkę przy wygłaszaniu roty przysięgi.

Potemność, pora, okazja, sposobność.

Potemny, 1) potomny; 2) dogodny, przydatny, stosowny; 3) trafny; 4) powolny, zgodny.

Potera, poniewierka.

Poterak, marnotrawca.

Poterpać, poszarpać, potarmosić.

Potestat, potentat, mocarz, magnat.

Potępa, 1) potępienie; 2) obelga, znieważenie, poniżenie.

Potępca, potępiciel.

Potępny, godny potępienia, grzeszny.

Potężliwy, potężny.

Potężnia, twierdza, warownia, więzienie.

Pothyczek, p. Potyczek.

Potka, 1) spotkanie, zetknięcie się z kim; 2) potyczka.

Potkana, potkany, utarczka, walka, bitwa.

Potkanie, 1) spotkanie; 2) potyczka.

Potkliwy, utykający w chodzie; chwiejny, niestały.

Potla, potąd.

Potłoczyciel, gnębiciel.

Potłumek, ciemięzca; łotr, nicpoń.

Potoczny, sposobny, odpowiedni. P. sąd, sąd nadzwyczajny.

Potok, 1) głębia w rzece; 2) bagno; 3) ropa, otok; 4) dolina obrośnięta drzewami, zagłębienie leśne.

Potomka, potomek płci żeńskiej.

Potomkowstwo, potomstwo.

Potonęły, potoniony, który potonął.

Potop, w znacz, toń, powódź, topiel, rozbicie na morzu, zatopienie; burza.

Potopiać się, tonąć.

Potopień, rozbitek, topielec.

Potorocza, potorok, straszydło, poczwara.

Potrafić, potrafiać, w zn. 1) w co, czemu, z kim, ugodzić w co, poradzić sobie z kim; 2) P. kogo, co, natrafić, spotkać, zastać, znaleźć; 3) utrafić, trafnie skopjować, naśladować; 4) odgadnąć, rozwiązać, dociec,

domyślić się. P. się, 1) z kim, spotkać się, zejść się; 2) przygodzić się, przytrafić się, zdarzyć się.

Potrafnie, w miarę, miernie, prawie.

Potrafny, potrefny, 1) trafny; 2) sprytny, możny, potężny; 3) wyszukany, dziwaczny.

Potrafować, p. Potrafić.

Potrawić, pomarnować, potracić.

Potrawie, potraw, otawa, siano z drugiego pokosu.

Potrawnica, poziomka.

Potrącić, pozabijać.

Potrączka, procent potrącony od pewnej sumy, dyskont.

Potrefić się, przytrafić się, zdarzyć się.

Potreskać, ukarać, skarać.

Potręcać, potrącać.

Potrójnik, trojak, trzygroszniak, trzygroszówka.

Potruć, w znacz. wyniszczyć, pomarnować, wygubić.

Potrwać, w znacz. 1) wytrwać, wytrzymać; 2) poczekać, pozostać, zatrzymać się.

Potrwogać, potrwożyć.

Potrząs, potrzęs, 1) potrząśnięcie, trzęsienie; 2) miejsce, potrząśnięte czym (np. nawozem); 3) rzecz potrząśnięta, rozrzucona (stoma, mierzwa); 4) trzęsidło, blaszka, cekin na głowie kobiecej.

Potrząsać, 1) czym przechwalać się, pysznić się. P. porożem, występować, hardo, dumnie.

Potrząsować, potrząsywać.

Potrzeb, potrzebizna, potrzeba, trzeba.

Potrzeba, w znacz. 1) wyprawa wojenna, wojna, walka, bitwa, kampanja, akcja wojenna; 2) sprawa, interes, sprawunek; 3) ubóstwo, bieda, niebezpieczeństwo; 4) obsługa; 5) z P.-y, z P.-bą, tyle, ile trzeba, dosyć.

Potrzebien, potrzebny.

Potrzebizna, potrzebizność, potrzeba, trzeba.

Potrzebizno (jest), potrzeba, trzeba.

Potrzebizny, ubogi, potrzebujący.

Potrzebka, potrzeba.

Potrzebnik, neseser, toaletka podróżna.

Potrzecić, zrobić trzeci raz.

Potrzeć, przen. rozbić, zetrzeć, zgnieść, porazić. P. się z kim, zetrzeć się, spotkać się, zmierzyć się.

Potrzepany, potrzaskany.

Potrzesktać, p. Potreskać.

Potrzeźwiu, po trzeźwemu, potrzeźwu.

Potrzęs, p. Potrząs.

Potrzymać na słowie, zatrzymać dłużej.

Potuchnienie, potucha, pobudka, zachęta.

Potuł, tylko w wyr.: dać się, poddać się, iść w P.: spotulnieć, upokorzyć się, spokornieć, spuścić z tonu, upaść na duchu.

Potupa, podeptanie.

Potura, tułacz.

Poturać, tyrać, potrącać z kąta w kąt, popychać, poniewierać, pomiatać, marnować, trwonić. P. kogo, pokonać; P. komu, sprostać w czym.

Poturczak, poturnacy, poturmak, poturczeniec, sturczony, renegat.

Poturek, popychadło, kopciuszek.

Poturemne, opłata za uwięzienie i pilnowanie podsądnego.

Poturmaczeć, poturczeć.

Poturnacy, poturczony.

Potuszyć, potuszać kogo, komu, 1) napełnić otuchą, dodać serca; 2) zachęcić, podbechtać, podburzyć.

Potwarczyna, potwarnica, potwarczyni.

Potwarliwy, potwarczy.

Potwarnik, potwarca.

Potwarny, potwarzki, potwarzliwy, potwarzny, potwarczy.

Potwarstwo, potwarz.

Potwarz, w znacz. twarz, oblicze; wyobrażenie, obraz, postać.

Potwarznik, potwarca.

Potwarzyć, potwarzać kogo, spotwarzać, czernić.

Potwirdzić, potwierzić, potwirdzać, potwierdzić.

Potworacznie, dziwacznie.

Potworliwy, potworny.

Potworny, podwójny, dwojaki.

Potworzy, potworny.

Potychmiast, potąd.

Potycz, potycze, tyka, żerdź do osaczenia wielkich sieci; przen. sidła, sieci, zasadzka.

Potyczek, pomyłka w powtarzaniu roty przysięgi.

Potyk, patyk.

Potyka, potyczka.

Potykacz, walczący w potyczce.

Potykać, zarzucać, obwiniać.

Potykiwacz, tykający.

Potykiwać, tykać, mówić «ty».

Potyrać, p. Poturać.

Potyrcze, p. Potorocza.

Poufać, 1) komu czego, powierzyć, powiedzieć w zaufaniu; 2) P. komu, czemu, zaufać komu, położyć w kim ufność, spuścić się na kogo, na co. P. się komu, powierzyć się, polecić się.

Poufała, poufnica.

Poufawać, poufywać, (niedok. od Poufać).

Pouka, nauka, napomnienie, przestroga.

Powa, pójdźwa, pójdźmy.

Powab, powaba, 1) powab, 2) wabienie, zachęta.

Powabiciel, powabnik, powabiający; prowokator.

Powabka, 1) powab; 2) wyzwanie na pojedynek.

Powagę czynić, dać komu, upoważnić go.

Pował, 1) Powalenie, przen. pobicie, pogrom, na P., pokotem, pomostem; stosami, stertami, słać się P-em, uniżać się przed kim; 2) przestrzeń, rozłoga.

Powała, zawalenie.

Powałka, gniotka chleba, bułka, kołaczyk.

Powarz (powar+z), powróz.

Powasku, po waszemu.

Poważcze, opłata od wagi, wagowe.

Poważenie, 1) powaga, znaczenie, wziętość; 2) poważanie.

Poważny, w znacz. godzien poważania, czcigodny, szanowny, szanowany.

Poważyć, poważać, w zn. 1) rozważyć, zważyć rozeznać; 2) ocenić, uszanować, uczcić; 3) lekce poważyć, lekceważyć. P. się czego, odważyć się na co.

Powątpiony, zwątpiały.

Powciągnąć, powściągnąć.

Powdowiały, owdowiały.

Powedzgać, powalać, pomazać.

Powet, powetowanie, odwet, wynagrodzenie.

Powiadać kogo, co, opowiadać o kim, o czym, sławić, opiewać kogo.

Powiadanie, w znacz. sprawozdanie, zeznanie, opowiadanie.

Powiadannica, opowiadanie, wieść, podanie.

Powiadomy, powiadomiony, świadomy.

Powiara, powiarek, zabobon, przesąd.

Powiatnik, p. Powietnik.

Powiatny, powiatowy.

Powiatowszczyzna, prowincjonalizm.

Powiatr, wiatr pomyślny.

Powiąz, powiązanie.

Powiązka, kombinacja.

Powicher, powichrzyca, burza, wicher gwałtowny, trąba powietrzna.

Powić co do końca, doprowadzić do końca, uskutecznić. P. się, puścić się w dal.

Powidanie, powidanie się, zobaczenie się, widzenie się.

Powiedacz, powiadacz, opowiadacz, mówca.

Powiedywać, powiadać.

Powielać, powielić, powiększać, pomnażać.

Powienie, powiew, podmuch.

Powienny, powiewny.

Powieranie, p. Powiara.

Powierca, powiernik, zaufany.

Powierstwo, wiara, zaufanie.

Powiersz, 1) powierzchnia; 2) powierzchowność.

Powierzch, powierzchowność, wygląd, pozór.

Powierzchny, powierzchowny.

Powierzyciel, powiernik.

Powiesić (głowę), zwiesić.

Powiesisty, zawiesisty, obwisły, zwieszający się.

Powiesny, wieś ogarniający.

Powiestny, powieściowy, legiendowy.

Powieszenie, talizman, amulet.

Powieście, przepowiedzieć, zapowiedzieć.

Powieść, 1) powiedzenie, odezwanie się, wyrażenie, zdanie, oznajmienie; 2) wieść, pogłoska, plotka, podanie; 3) zła lub dobra sława, reputacja; 4) przypowieść, przysłowie; 5) opowieść, opowiadanie.

Powietnik, współziomek z tego samego powiatu.

Powietny, powiatowy.

Powietrze, paraliż, porażenie.

Powietrznik, 1) chorągiewka na dachu, 2) puszczający się balonem.

Powietrzność, 1) wiatr, gaz; 2) przejrzystość, powiewność.

Powiewny wiatr, pomyślny, sprzyjający; przen. pomyślny, pożądany, szczęśliwy.

Powięgnąć, powiędnąć.

Powiększy, nieco większy.

Powięź, więź, uwięź, pęto; wiązka.

Powilić, powilać, pobałamucić.

Powinąć nogę, wywichnąć; przen. podciąć, podkopać.

Powiniać, obwiniać.

Powinnie, słusznie, należycie, bezwarunkowo, koniecznie.

Powinność, w znacz. 1) powinowactwo, pokrewieństwo; 2) szczegół, warunek, porządek konieczny.

Powinny, w znacz. 1) słusznie komu przypadający, należny, konieczny, musowy; 2) podległy, poddany, posłuszny, uległy, hołdowniczy; 3) powinowaty, krewny, pokrewny.

Powinowacki, powinowaty.

Powinowactwo, w znacz. powinność, obowiązek.

Powinowat, 1) powinowaty; 2) powinny.

Powinowatość, 1) powinowactwo; 2) powinność.

Powinowaty, w zn. powinny, należny.

Powinszowny, 1) powinszowalny, gratulacyjny; 2) życzliwy, przychylny.

Powirzchni, powierzchowny.

Powiszować, pogmatwać, poplątać, pomieszać.

Powit, powitanie, pozdrowienie.

Powitek, 1) powijak; 2) powinięcie.

Powklękać, powkląkać, powklęsać.

Powłaczać, 1) powlekać; 2) powłóczyć, pobronować.

Powłocz, powłoka, pokrycie.

Powłoczny, 1) włóczący się, koczujący, włóczęga; 2) ciągnący się smugą, snujący się.

Powłok, sieć, przen. w wyr.: P-em, z P-em, powlekając, wlekąc, powłóczysto; przeciągle, przewlekle.

Powłoka, w znacz. 1) włóczęga, tułactwo, tułaczka; 2) zwłoka, odwłoka; 3) płaszczyk, pokrywka, pozór, maska.

Powłóczenie, powłóczyny, powłóczka, włóczęgostwo, tułactwo, tułaczka.

Powmiatać, powmiotać, powrzucać.

Pownętrzny, wnętrzny, wewnętrzny.

Powodnictwo, kierownictwo.

Powodny, 1) dający powód, nastręczający okazję, pochopny; 2) dający sobą powodować, powolny, nieoporny, 3) koń, prowadzony na powodzie, luźno; 4) dający powodzenie, pomyślny, sprzyjający; 5) powodowy, tyczący się powoda, pozywający do sądu.

Powodyr, 1) przewodnik, prowodyr, wódz; 2) bydlę idące na czele stada.

Powodzie, 1) powódź, wylew; 2) lejce, wodze.

Powodziec, dyszel.

Powojnik, powijak.

Powolej, powoli, wolno.

Powoleństwo, powolność, uległość, posłuszeństwo, potulność.

Powolić czego, pozwolić, przyzwolić na co.

Powolniczek, powolny, uległy, posłuszny, potulny.

Powolny, w znacz. dobrowolny.

Powołanie, w znacz. 1) wyrok zaoczny; 2) hasło wojenne, parol.

Powołaniec, wybraniec.

Powołowczyzna, powołowszczyzna, rogacizna młoda, cielęta.

Powołowe, powołowszczyzna, danina, płacona panującemu od wołów.

Powoływać, wołać, wykrzykiwać.

Powonianie, powonienie, węch.

Powonić, powoniać, powąchać.

Powonny, 1) mający czuły węch; 2) wonny, pachnący.

Powoń, woń, zapach.

Powozanin, woźnica ruski.

Powoźnik, 1) powożący, woźnica; 2) jeździec.

Powoźny, 1) służący do powożenia; 2) (wiatr) pomyślny, sprzyjający.

Powód, w znacz. 1) powodzenie, pomyślność; 2) powodowanie, przewodnictwo, kierownictwo; 3) zachęta; 4) początek; 5) logika, rozum, sens; 6) rzemień, na którym prowadzą konia, lejc.

Powódzca, 1) przywódzca, wódz, przewodnik; 2) powodnik, poganiacz.

Powój, postać wydłużona (robak).

Powóz, w znacz. 1) wóz, fura; 2) jazda, przewóz, transport; 3) powinność dawania podwód.

Powóźca, powożący.

Powracać kogo, co, powodować kim, czym.

Powrotne, podatek od wrót, od bram.

Powrotnik, 1) recydywista; 2) upiór.

Powrozobiegun, linochód, linoskoczek.

Powrócić, zwrócić, skierować, pomknąć.

Powrót, 1) zwrot; 2) skręt (drogi).

Powróżka, wróżba, przepowiednia.

Powstać, 1) P. na królestwo, wstąpić na tron, P. z czego, od czego, otrząsnąć się z czego, odstąpić od czego, porzucić co.

Powstydać się, powstydzić się.

Powszebytni, powszebytny, zawsze trwający, wieczny, nieustający, nieskończony.

Powszechnik, członek kościoła powszechnego, katolik.

Powszechny, w znacz. 1) ogólny, publiczny, nie prywatny; 2) czynić się z kim P-ym, pospolitować się, poufalić się, kumać się.

Powszedniebytni, p. Powszebytni.

Powszedniowy, powszedzienny, powszedni.

Powściąg, powściąga, powściąganie; hamulec, wędzidło; zatrzymanie czego.

Powściągniciel, powściągacz, powściągający.

Powtór, 1) odtworzenie, kopja, odbitka, konterfekt; 2) powtórnie, nazad.

Powtórka, w wyr. na P-ę, na P-i, powtórnie.

Powydrażać, powydrążać.

Powyk, zgiełk, wrzawa, hałas.

Powyryjać, powyrzynać, powydłubywać.

Powyszać, powyszować, powyszszać, powyższać, wywyższać.

Powyższać, nadawać większe znaczenie.

Powyższenie, znaczenie, powaga.

Powyższenność, powyższoność, wyniosłość, pycha, buta.

Powzdać, powzdawać, 1) oddać, przekazać, zdać, złożyć w czyje ręce; 2) P. się od kogo, oddalić się.

Powzdłużny, podłużny, podługowaty, wydłużony, smagły.

Powzwyż, u góry, w górze, wyżej, powyżej.

Pozad, 1) w tyle, z tyłu, w tył; na ostatku, na końcu; 2) potym, później, poniżej.

Pozadni, zadni, ostatni, końcowy.

Pozadowy, zadni, tylny.

Pozadzierżać, pozatrzymywać.

Pozadź, p. Pozad.

Pozajrzeć, pozazdrościć.

Pozakląkać, pozaklękać, pozaklęsać.

Pozalić, omaścić, okrasić.

Pozałoński, pozaprzeszłoroczny.

Pozaniewczera, przedwczoraj, pozaonegdaj.

Pozapamiętywać, pozapominać.

Pozaprawować, pozaprawiać.

Pozaraszczać, pokryć roślinnością.

Pozawić, zawinąć.

Pozbadliwy, pojętny do nauczenia się.

Pozbadnąć, pozbadać, pozbaść, 1) dorwać się do czego, dopaść; 2) pojąć, zrozumieć; 3) opanować kogo, brać górę nad kim, przywyknąć do wyśmiewania kogo.

Pozbawić kogo, puścić, zwolnić.

Pozberkiwać, pobrzękiwać.

Pozbyć, pozbawić.

Pozdać się, poddać się (na wojnie).

Pozdajać, złożyć w całość.

Pozdarzyć się, pozdarzać się, 1) zdarzyć się, przytrafić się; 2) udać się, poszczęścić się.

Pozdno, poździe, późno, opieszale. P-y, późny.

Pozdrowa, pozdrowienie.

Pozdrowić się, poprawić się na zdrowiu.

Pozdrówkać, pozdrowić.

Pozewka, wezwanie do sądu.

Poziem, poziom.

Poziemka, pozimka, poziomka.

Poziemny, 1) rosnący, czołgający się po ziemi, ziemny; 2) lądowy, nie wodny; 3) ziemski, gruntowy, łanowy; 4) poziomy.

Pozimek, wiosna.

Pozimk, pozymk, koniec wiosny.

Poziornie, poziorno, widno, otwarto.

Poziór, dozór, baczenie.

Pozłotowina, pozłota, złocenie, ozdoba złocona.

Pozmarle, po śmierci, po zgonie (ojca).

Poznać, zeznać, wyznać, przyznać się.

Poznak, poznaka, znak, oznaka, wskazówka.

Poznawacz, poznawca, badacz.

Poznawni, poznawczym.

Pozno, poźdo.

Pozny, późny.

Pozobać, pożobać, podziobać.

Pozoczyć, zoczyć, zobaczyć, spostrzec.

Pozorczyk, pozorek, pozór.

Pozorność, widok, perspektywa.

Pozorny, w znacz. 1) dostępny dla oka, zdaleka widoczny, otwarty; 2) pokaźny, poczesny, okazały, świetny, piękny.

Pozorzysty, okazały, świetny.

Pozostalec, pozostałek, pozostały po kim, niedobitek.

Pozór, w znacz. 1) spojrzenie, wejrzenie; wzrok, oczy; 2) baczność, uwaga, wzgląd; 3) widok, perspektywa; 4) przykład, wzór.

Pozrzeć, spojrzeć.

Pozuszyć, udawać jakiś czas zucha.

Pozwalać, w znacz, przyznawać.

Pozwierzchni, pozwierzchny, pozwierzchowny, pozwirzchni, powierzchowny; z góry pochodzący.

Pozwola, upamiętanie.

Pozwolić się, zechcieć być, pozostać.

Pozyskować, pozyskiwać; dostać, otrzymać. P. szkodę, odzyskać, naprawić szkodę.

Pozyszczenie, pozyskanie.

Pozytura, położenie, postawa.

Pozywacz, powód, oskarżyciel.

Poźdrzeć, spojrzeć.

Poździć, późnić, opóźniać.

Poździe, późno, za późno.

Poździeć, zapodziać, zaprzepaścić.

Poźrzany, pożarty.

Poźrzeć, 1) spojrzeć; 2) pożreć.

Poźrzyciel, pożerca.

Pożałowanie, w znacz. datek, ofiara, zasiłek.

Pożar, żar.

Pożartki, żarty, drwinki,

Pożarzysty, palący, płomienny, ognisty.

Pożądacz, pożądający.

Pożądliwy, w znacz, pożądany, upragniony.

Pożądnąć, pożądać.

Pożądność, pożądliwość.

Pożądny, pożądliwy; pożądany.

Pożdać, poczekać, zatrzymać się.

Pożec, (żże, żegł), spalić.

Pożega, pożoga, pożar.

Pożegać, popalić.

Pożegnać, pożegnawać, w znacz. pobłogosławić.

Pożegnanie, błogosławieństwo.

Pożegnaniec, pomazaniec, duchowny, błogosławiony.

Pożegnany, błogosławiony, uwielbiony.

Pożenąć, pogonić, popędzić.

Pożer, żer, pastwa, pasza, strawa.

Pożeradło, otchłań, paszcza.

Pożerca, łupieżca, niszczyciel.

Pożeżca, podpalacz.

Pożga, pożoga, pożar.

Pożnia, miejsce w polu gdzie żną, koszą.

Pożobacz, pożeracz.

Pożobać, p. Pozobać.

Pożog, pożoga, pożar.

Pożognik, pożożca, podpalacz.

Pożonąć, popędzić, pognać.

Pożółwić się, powlec się żółwim krokiem.

Pożreć się, pożrzeć się, upić się.

Pożrzany, pożarty.

Pożrzeć, pożreć.

Pożyczacz, pożyczalnik, pożyczca, pożycznik, pożyczający , wierzyciel, pożyczkodawca; albo dłużnik, pożyczkobierca.

Pożyczek, pożyczka.

Pożyczyć, w znacz. użyczyć, udzielić.

Pożyć, w znacz. 1) P. kogo, co, zmóc, pokonać, przezwyciężyć; 2) P. czego, użyć czego, skorzystać z czego, doznać czego.

Pożyćca, p. Pożyczacz.

Pożyły, 1) podżyły, podeszły; 2) który żył niegdyś.

Pożyna, plon, żniwo.

Pożyteczne, dobro, mienie, pożytek.

Pożytek, w znacz. 1) zysk, dochód; 2) przychówek, plon, owoc; 3) skutek, wynik, rezultat; 4) P-ki, narzędzia, statki, sprzęty.

Pożytny, pożyteczny.

Pożyw, życie, żywot; pożycie, pobyt.

Pożywa, pokarm; podnieta; podtrzymanie.

Pożywacz, używający cudzej rzeczy.

Pożywienie, utrzymanie, byt, sposób do życia; pożywność.

Pożżeć, (żże, żegł), popalić.

Pócy, póki, zanim.

Pójrzeć, spojrzeć.

Pójść, pochodzić, w znacz. 1) P. do czego, za co, porwać się, rzucić się; 2) P. na kogo, napaść, uderzyć; obruszyć się; 3) P. na kogo, na co, być podobnym do kogo, zakrawać na co, wrodzić się w kogo, przypominać kogo; 4) P. w co, wdać się, zacząć co; zajść, powlec się, pokryć się.

Póko, póki, dopóki, dokąd.

Pół, obywatel, półśladnik.

Półbabek, kobieta podstarzała.

Półbarańcze, pojazd nakształt barki zrobiony, półkrytek.

Półbok, połowa, środek boków.

Półboże, półbożec, półbożek, półbóg; bożek; bohater ubóstwiany.

Półbótek, półbucik.

Półbrat, 1) brat przyrodni; 2) braciszek zakonny.

Półczas, w wyr. w P.-su, w sam czas, w porę, tymczasem, podczas gdy.

Półdnie, 1) połowa dnia; 2) południe.

Półdruga, półtora.

Półdzieniec, południowiec.

Półgardłek, środek podgardla.

Półgiermacz, półgiermak, krótki giermak.

Półgładzik, pilnik.

Półgrabia, wicehrabia.

Półgranacie, półgranat, grubsze sukno granatowe.

Półgrzywnie, moneta wartości połowy grzywny.

Półhak, rodzaj hakownicy.

Półjazek, przegroda poprzeczna w strumieniu, w kotle.

Półjuda, nawpół żyd.

Półkartauna, dawna duża armata z XVI w.

Półkiryś, półkirys, połowa kirysu (zbroi na piersi i plecy).

Półkłódek, pół kłody (miary).

Półkopieniacze, kusy kopieniak, półpłaszczyk.

Półkornecie, półkornet, mniejszy kornet kobiecy (ubiór na głowę).

Półkozielec, bożek Pan.

Półkręże, 1) półkole; 2) półkula.

Półkres, połowa: kresu, biegu do mety.

Półkrytek, koczyk, bryczka kryta.

Pótłokietny, półłokciowy.

Półmancie, mantylka, strój kobiecy.

Półmiesięcznik, półksiężyc.

Półnie, południe.

Północe, północek, północ.

Północnik, 1) mieszkaniec północy; 2) wiatr północny, boreasz.

Półodwieczerze, półodwieczór, czas podwieczór.

Półokrąże, półobwód, półokrąg.

Półokręcie, mały okręt.

Półoszalony, półoszalały.

Półpieniężny, mający wartość połowy pieniążka (halerza, obola).

Półpłacie, p. Plach.

Półpłósek, pół płosy (6 morgów).

Półrodzic, 1) ojczym; 2) ojciec przybrany, opiekun.

Półrodzony, przyrodni.

Półrzeczy, fraszka, bagatelka; byle co.

Półsiostra, 1) siostra przyrodnia; 2) młodsza zakonnica.

Półskrzynek, przegródka z wiekiem wewnątrz skrzyni.

Półsorok, 20 sztuk.

Pótszarłacie, półszkarłacie, półszkarłat, grube sukno czerwone.

Półszkuteczek, półszkutek, mała szkutka.

Półszla, puszlisko, ubranie na konia.

Półtabin, rodzaj dawnej tkaniny.

Półtoraczny, półtora raza szerszy.

Półtorak, 1) półtora grosza (dawny grosz polski, czeski = 12 groszom); 2) miód pitny; 3) wóz szeroki.

Półtoranoga, chodzący o kuli.

Półtownik, przełożony nad częścią miasta (połacią).

Półtowy, wieprzowy.

Półtrzeciejnaćcie, 12½.

Półtrzecinnik, danina w naturze = trzeciej części osiągniętego zysku.

Półurcie, dawna moneta, półorta, piętak.

Półzwierzyc, półźrzebic, centaur.

Pómiana, burda, awantua, licho.

Pómianować, wyprawiać awantury, hałasy, figle.

Pómieniec, figlarz.

Pórno, pewno, niezawodnie; porówno.

Póślisko, p. Puślisko.

Póździć, późnić, opóźniać.

Póździe, późno.

Póździeć, być opóźnionym.

Późnoród, pogrobowiec, dziecię urodzone po śmierci ojca.

Prabylec, pierwotny mieszkaniec kraju.

Praca, w znacz. piecza, opieka, troska, staranie, kłopot.

Pracel, praclik, precel, obwarzanek.

Pracomożny, wytrwały w pracy, wytrzymały na pracę.

Pracować, pracować się, w znacz. 1) trudzić się, mozolić się, męczyć się; 2) P. o co, o czym, troszczyć się, starać się, silić się, dbać o co.

Pracowity, w zn. 1) męczący, trudny, przykry; 2) tytuł dawany chłopom i robotnikom.

Pracowny, pracowity.

Praczkowaty, mający nos zakrzywiony lub do góry zadarty.

Prać, (pre, prał), psuć się, gnić; p. 2. Przeć.

Prać się, rzucać się, miotać się: tłuc się, hałasować; śpieszyć się.

Pradło, bielizna świeżo uprana.

Praga, 1) pragnienie; 2) upał; 3) potrzeba.

Pragliwość, pragnienie.

Pragnąć do kogo, do czego, tęsknić, rwać się.

Pragniciel, pragnący, pożądający.

Pragność, pragnienie.

Pragny, pragnący, żądny, chciwy.

Praktyka, w znacz. 1) przepowiednia, wróżba; gusła, zabobon, czary; 2) zmowy, spiski, intryga, konszachty, podstęp. P ki, oznaki, objawy, giesty, sposoby.

Praktykant, w znacz. 1) praktyk; 2) p. Praktykarz.

Praktykarski, wróżbiarski, wieszczbiarski.

Praktykarz, 1) przepowiadacz, wieszczbiarz, wróżbita, znachor; 2) intrygant.

Praktykować, w znacz. 1) przepowiadać, wróżyć, prorokować; 2) knować, intrygować, zmawiać się; 3) rozmawiać, gawędzić.

Pram (niem.), prom.

Pramnica, prampnica, mały prom.

Prams, pramza (niem.), hamulec.

Prandyczyć, pleść, bajać, bajdurzyć.

Prandypura, p. Brandebura.

Praojczyc, potomek praojców.

Praparzec wybijać, dzwonić na Anioł Pański.

Praprawnęczka, praprawnuczka.

Prask, 1) w wyr. na P. ugodzić, trafić, przyjść, przybyć w sam czas: powodzenie, wzięcie.

Praskolę, praskurzę, praprawnuk, praszczur.

Praskur, praskura, praskurka, p. Proskura.

Prasnąć, praskać, 1) trzasnąć, huknąć, grzmotnąć, chlasnąć; 2) runąć, upaść; rzucić.

Prasoł, przekupień soli.

Prasołka, 1) przekupka soli; 2) prasołstwo, handlowanie solą.

Praszać, prosić, zapraszać, upraszać.

Praszczę (-ęcia), 1) rózga do bicia; 2) P-ta, bieda, zgryzoty, zmartwienie, kłopoty, opały.

Praszczur, praprawnuk. P.-rzę, praprawnuczę.

Praszół, p. Prasoł.

Praśnica, p. Przaśnica.

Prawda, 1) prawość, sprawiedliwość, cnota; 2) słuszność; 3) obietnica.

Prawdować się, dowodzić sobie prawdy.

Prawdzie, prawdomówca.

Prawdzić, sprawdzać.

Prawdziwy, w znacz. 1) naturalny, niewymuszony, szczery, wylany, prawdomówny; 2) prawy, sprawiedliwy, uczciwy, zacny.

Prawić, w znacz. prawować, procesować, poszukiwać sądownie.

Prawidlnik, zbiór prawideł, ustaw; regulamin; księga kanonów.

Prawidlny, prawidłowy.

Prawidło, w znacz. gaduła.

Prawie, w znacz. 1) prawdziwie; 2) w sam raz, w miarę, akurat, jak potrzeba, właśnie; 3) zupełnie, całkiem, zgoła; 4) istotnie, rzeczywiście, naprawdę.

Prawiec, prawa ręka, prawa strona.

Prawiek, czasy odwieczne.

Prawizna, to, co się prawem należy, co prawo przepisuje.

Prawnęk, prawnuk.

Prawnęka, prawnęczka, prawnuczka.

Prawnica, ozdoba prawicy, naramiennik, manela.

Prawo, w znacz. 1) sąd, trybunał; juryzdykcja; sądownictwo; 2) proces, dochodzenie sądowe; 3) obowiązek, powinność; P. przewieść, wygrać sprawę sądową. P. z kim używać, procesować się; na gorącym P.-wie, na gorącym uczynku.

Prawobojny, bojący się prawa, szanujący prawo.

Prawobrońca, 1) obrońca prawa; 2) adwokat, rzecznik, obrońca.

Prawoczesny, w porę przybywający, wczesny, rychły.

Prawoduszny, prostoduszny, szczery, prawego charakteru.

Prawokaźca, gwałciciel prawa.

Prawokąt, prostokąt.

Prawołamca, prawołomca, p. Prawokaźca.

Prawomędrzec, prawoznawca, prawnik.

Prawomoc, prawomocność.

Prawomówstwo, prawodawstwo, orzeczenie prawne.

Prawonek, w wyr. takim p-kiem, wobec tego, takim sposobem.

Prawopistwo, pisownia, ortograf ja.

Praworadnik, praworadzca, praworajca, jurysta, radca prawny.

Prawosny, prawosławny.

Prawostawca, prawodawca.

Prawostawnica, pion, śródwaga.

Prawosławny, pionowy, prostopadły.

Prawostrzeżca, stróż prawa, obrońca prawa.

Prawota, 1) prawość; 2) poparcie prawne, świadectwo, zeznanie sądowe.

Prawowiedztwo, prawoznawstwo, nauka prawa.

Prawowierca, prawowiernik, człowiek prawowierny, trzymający się wiary powszechnie przyjętej.

Prawowładzca, prawodawca.

Prawuj, dziad cioteczny.

Prawy, w znacz. 1) prawny, sądowy; 2) należyty, słuszny; 3) prosty, równy; 4) niewinny, usprawiedliwiony; 5) czysty, wzorowy; 6) Praw komu, który obowiązki względem kogo wypełnił, nie skrzywdził go, dogodził mu; 7) Praw czemu być, sprostać, podołać.

Prażać, prażyć.

Prażeń, próżny.

Prażmo, 1) prażone kłosy niedojrzałe; 2) upał, spiekota, znój.

Prażnik (ros.), święto, uroczystość, odpust.

Prażyć, prażać, w znacz. dokuczać, doskwierać.

Prażyk, kołacz weselny.

Prąd, w znacz. prądowina, drzewo lub korzeń w wodzie sterczący; drzewo spuszczone na wodę.

Prądać się, dążyć, rwać się.

Prąg, prąga, pręgierz.

Prątka, pręt.

Pre, parno, gorąco, duszno.

Preagrawacja, przeciążenie.

Preambuły (łac.), długi a niepotrzebny wstęp, czcza gadanina.

Precel, pracel (niem.), obwarzanek.

Precepta, przepisanie na kogo, cesja piśmienna, przekaz.

Preceptor, nauczyciel, bakałarz.

Precesor, poprzednik.

Precjum (łac.), nagroda.

Precz, zdaleka, dalej; p. Przecz.

Preczka, precz.

Preć, p. 2. Przeć.

Predencja (łac.), opatrzność.

Prediśca, p. Przedziśca[2].

Predjudykata, prejudykat.

Predykant, kaznodzieja protestancki.

Predykat, przydomek.

Predykcja, przepowiednia, wróżba.

Prefecjant, profesjonista.

Prefekt, korzyść.

Prefekta, perspektywa.

Preferencja (fr.), pierwszeństwo, wyższość.

Prefigować, wyznaczyć, ustanowić.

Prefika, żałobnica, płaczka.

Prekacyja, prośba, modlitwa.

Prekaryjny, zależny od czyjej łaski.

Prekaucja, ostrożność, przezorność.

Prekustodja, zastrzeżenie, warunek.

Prełat, prelat (łac.), prałat.

Prepedjować, przeszkadzać.

Prepedycja, przeszkoda, zawada.

Prepozyt, przełożony, zwierzchnik, proboszcz, prałat.

Prepozytura, 1) przełożeństwo; 2) probostwo; 3) zarozumiałość.

Prese, 1) ściśle, wyraźnie; 2) całkiem, zupełnie; 3) prawdziwy.

Preskrypt, przepis, rozkaz, rozporządzenie.

Prestacja, robocizna lub danina na cele publiczne.

Pretensor, pretendent.

Pretresa (franc.), rodzaj sukni damskiej, tunika, westalka.

Prewet, miedza.

Prewotny, poczesny.

Prezencja (łac.), 1) przytomność umysłu; 2) powierzchowność, postawa.

Prezentka, zakonnica reguły św. Tomasza.

Prezentować się, wchodzić w drogę, nastręczać się.

Prezumpcja (łac.), mniemanie.

Prezumpjant, zarozumialec.

Prezydjum, 1) warownia, zameczek; 2) załoga, garnizon.

Pręcić, dusić, smażyć, pitrasić.

Pręciwie, prącie, gibkie pręciki do plecienia.

Prędanie, palenie, gorenie.

Prędkonikły, krótkotrwały.

Prędkopomały, szybko pomykający, zamykający się.

Prędkowierny, łatwowierny.

Prędkozawrzysty, p. Prędkopomały.

Pręga, w znacz. pręgierz.

Pręgnąć, pryngnąć, skoczyć.

Prępel, nabrzmienie z ukąszenia komara, lub sparzenia się pokrzywą.

Pręskiel, pryszcz, bąbel od sparzenia się.

Prętki, prędki.

Prętować się, wyprężać się.

Prętownik, siekący prętami, rózgami.

Pręży się komu, śpieszy się mu, pilno mu.

Prężyna, sprężyna.

Pri, p. Pry.

Prior, przeor, gwardjan, opat, przełożony.

Probant, człowiek doświadczony w czym.

Probata, dowód.

Probiernia, próba, doświadczenie.

Proboski, proboszczowski.

Probój, skobel.

Procedencja, ród, rodowód.

Proceder, postępek, postępowanie.

Procesja, p. Procedencja.

Proci, prociw, przeciw.

Prociwa, przekora, sprzeka.

Prodlić, pruć.

Prodycja, zdrada.

Profecja, przepowiednia, wróżba.

Profekt, postęp; pożytek.

Profes, zakonnik, który złożył śluby uroczyste.

Proforma, klasa wstępna, przygotowawcza w dawnych szkołach.

Profuzja, zbytek, obfitość.

Prok, proca.

Prokny, wszelki, wszystek.

Prokreacja, spłodzenie, zrodzenie.

Prokuracja (łac.), rzecznictwo, adwokactwo, praktyka sądowa.

Prokurat, prokurator, prokuratorczyk, adwokat, rzecznik, patron.

Promień, przen. 1) smuga, pas; 2) struga, strumień.

Promię, promiono, struna.

Promot (łac.), posunięty na wyższą godność.

Promowować, promować.

Pronoza, przebiegły; zapobiegliwy; charakternik.

Propa, propek, korek.

Propina, wypitka, pijatyka.

Propor, proporzec, chorągiew.

Proporcja, obowiązek.

Proporczyk, chorągiewka.

Propornik, proporcznik, chorąży.

Propozyt, projekt, zamiar, przedsięwzięcie.

Propugnacja, obrona.

Proroczeństwo, proroctwo.

Prorocznica, astrologja, wróżbiarstwo.

Prosacki, dziadowski, żebraczy.

Prosekutor, prześladowca.

Prosfora, p. Proskura.

Prosić się do czego, napraszać się.

Prosiniec, grudzień.

Proskura, w kościele wschodnim chleb poświęcony, używany na hostję.

Prostem, prosto, poprostu.

Prostka, 1) wódka prosta, ordynarna; 2) spódnica.

Prosto, wyraźnie, oczywiście. P. jak, właśnie jak, zupełnie jak.

Prostopole, grunt jałowy.

Prostostawny, prostopadły, pionowy.

Prostotny, prosty, pełen prostoty.

Prostować, w znacz. kierować.

Prostowierny, łatwowierny.

Prostowłosy, 1) z rozpuszczonemi włosami, kosami na znak panieństwa; 2) dziewiczy, panieński.

Prostowy, prosty, zwyczajny.

Prostynia, 1) prosta płaszczyzna, prostość; 2) prosta droga.

Proszak, natrętny, prosiciel.

Proszeniec, który prosi, prosiciel.

Proszkokrąg, powietrzekrąg, atmosfera.

Prosznisty, proszysty, pełen prochu, zakurzony.

Prośca, ten, który prosi, prosiciel.

Prościć, prostować, uproszczać.

Proście, prosto, poprostu.

Prościna, 1) droga prosta; 2) prostaczek.

Prościzna, 1) prostaczka; 2) prostota, prostactwo.

Prość, na prość, wprost, prosto.

Protagonista, inicjator.

Protestat, protest, zaprotestowanie, oświadczenie się przeciw czemu.

Protunkowy, doraźny, tymczasowy, doczesny.

Prowad, 1) prowadzenie; 2) kondukt pogrzebowy; 3) P.-y, ostatnie dni świąt Bożego Narodzenia i Wielkanocy, t. j. dzień Trzech Króli i niedziela przewodnia.

Prowadnik, przewodnik.

Prowadzić koszty, ponosić, łożyć. P. figurę, odgrywać rolę, nadrabiać miną.

Prowedencja, polepszenie, szczęście niespodziewane.

Prowenda, prowjant.

Prowenjencja, 1) pochodzenie; 2) dochód.

Prowent, dochód, zysk; zbiór, urodzaj.

Prowidencja, opatrzność, opieka.

Prozapas, na zapas, na wszelki przypadek.

Proznować, próżnować.

Próba, w znacz. 1) tortura; 2) dowód, okaz; 3) sprawdzenie, rewizja.

Próbant, nowicjusz, niedoświadczony; p. Probant.

Próbować, w znacz, okazywać, dowodzić, stwierdzać.

Próchniatość, zepsucie, zgnilizna.

Próć, niszczyć, psuć, burzyć. Po szwie się porze: wiedzie się, idzie po myśli. P. się, 1) kłócić się: 2) rozpadać się; 3) przedzierać się, 4) wić się, snuć się.

Prógować, próbować.

Prósznisty, prószysty, pełen pyłu.

Prószyna, kruszyna, odrobina.

Próżen, próżny, wolny od czego.

Próżnica, rzecz próżna, daremna; próżność, czczość. Po P-y, po próżnu, napróżno.

Próżnochleb, próżnojad.

Próżnogłówka, pustogłów, lekkoduch.

Próżnomówny, gadatliwy.

Próżnostrawa, darmozjad.

Próżnoumny, nierozgarnięty.

Próżnowiad, posiadający próżną, niepożyteczną wiedzę; plotkarz.

Próżnowiatr, pędziwiatr, wietrznik.

Próżny, próżen, prażeń, zbyteczny, postronny. P. czego, wolny od czego, daleki od czego. P. chleb, darmozjad, próżniak. P. dom, dom nierządny.

Pruchwa, kobieta otyła, baba.

Pruciać, p. Pryciać.

Prum, prom.

Pruśnica, próchnica, czarnoziem.

Prużyć, prężyć, wyprężać.

Prużyk, kołacz weselny.

Pry, prawi, mówi, rzecze.

Prychna, strojnisia, kobieta lekkomyślna.

Pryciacz, który czego szuka, śledzi, tropi.

Pryciać, 1) o psach myśliwskich: węszyć, tropić; 2) szukać, śledzić, grzebać, ryć.

Pryhon, pańszczyzna.

Pryjastwo, przyjemność.

Pryk, żywo, ruchliwie.

Prykmeta, prykmęt, znak.

Prym, 1) istotnie; 2) wprost, wbrew.

Pryma, nagroda, zapłata.

Prymak, 1) najemnik; 2) zięć mieszkający u teściów.

Prymaplana, zarząd sztabu.

Prymchowaty, głupkowaty.

Prymitka, p. Rańtuch.

Prymny, dumny, dziarski; strojniś, fanfaron.

Prymularz, preliminarz.

Pryncypał, dziwak, oryginał; filut, przebiegły.

Prys, 1) ogier; 2) wieprz knur; 3) pies.

Prysk, 1) pryśnięcie; 2) popiół gorący, zarzewie; 3) piasek sypki w polu; 4) gwałt, nawał.

Pryskać, w znacz. parskać.

Pryskować, piętnować, cechować, naznaczyć nacięciem.

Prystasz, mieszkający w domu lub majątku swej żony.

Prywat, człowiek oddany prywacie, własną korzyść na oku mający.

Prywatnik, 1) prywaty pilnujący, szukający osobistej korzyści; 2) stronnik, zaufaniec.

Prza, przy, prze, sprzeczka, spór; sprawa sądowa; rozprawa.

Przać, przajać, przeć, sprzyjać, kochać.

Przaśne, przaśnek, przaśnica, przaśnik, chleb niekwaszony, maca żydowska, święto przaśników, Wielkanoc u żydów.

Przaśny, 1) niekwaszony (chleb); 2) nie sycony, nie do picia (miód); 3) świeży.

Prząc, (przęże, przęgł.), sprzęgać.

Prządać, prząść.

Prządca, prządek, ten, który przędzie, przędzalnik.

Prządnia, izba, w której przędą; przędzarnia.

Prządzenie, 1) przędzenie; 2) sprzęganie.

Prządziono, p. Przędzione.

Prządziwo, przędziwo, przędza.

Prząść słowa, upiększać, owijać w bawełnę, słodzić. P. się, układać się.

Prze, 1) dla, za; 2) przez; 3) przed (przed cię); 4) przez, na (w zaklęciach, np. prze Bóg, przebóg!) P. Bóg brać, brać jałmużnę.

Przebaczliwy, 1) łatwo przebaczający, pobłażliwy; 2) nieuważny, roztargniony.

Przebaczny, 1) skłonny do przebaczania; 2) mogący być przebaczonym.

Przebaczyć, przebaczać, w znacz. 1) przeoczyć, prześlepić; 2) zapomnieć; 3) przejrzeć, rozpatrzyć, rozważyć; 4) przewidzieć, przeczuć; 5) ulec, uwzględnić.

Przebadliwy, przenikliwy.

Przebarszczać, 1) w czym, przebierać; 2) nad kim, przewodzić, dokazywać; 3)napadać na kogo, na co.

Przeberować, przeborować, prześwidrować, przewiercić.

Przebęczyć, Przebęknąć, przebąknąć.

Przebić, zwyciężyć, pokonać.

Przebieg, w znacz. zbieg, dezerter.

Przebieglec, 1) człowiek przebiegły, chytry; 2) tułacz, koczownik; wędrownik; 3) p. Przebieg.

Przebierać, przebrać, w znacz. 1) kogo w czym, przewyższyć, przesadzić; 2) przejąć, przeniknąć; 3) przedostać się, przemknąć się; 4) obrać, wybrać kogo.

Przebierny, grymaśny, wybredny.

Przebiery, wybredzanie, grymasy.

Przebierzmować kogo, nadać komu inne imię.

Przebieżały, który przeszedł, przewyższył kogo w czym.

Przebieżysty, przemijający.

Przebinda (niem.), przepaska, przewiązka, pas.

Przeblask, blask, błysk.

Przebłażać, przebłagiwać; przejednywać.

Przebłażyć, przebłagać.

Przebłyskawać, przebłyskiwać.

Przebor, przebieranie, wybór.

Przeborek, przedział na głowie między włosami.

Przeborny, wyborny.

Przebóstwić, przemienić w bóstwo.

Przebrak, przebrakowanie, wysortowanie.

Przebraniec, wybraniec, wybrany, wyborowy.

Przebredzać, wybredzać, przebierać, grymasić. Rrzebreść, przebrnąć.

Przebrodny, możliwy do przebycia wbród.

Przebrydny, wybredny.

Przebuć, przezuć.

Przebyt, przebytek, przybytek, 1) przebywanie, zamieszkanie gdzie; 2) świątynia, arka przymierza; 3) przejście, przeprawa.

Przebywek, starzec zgrzybiały.

Przecadzić, przecedzić.

Przecharsły, kaszlący, schorzały.

Przechcieć się, odechcieć się.

Przechera, 1) mędrek, krętacz, chytry, obłudny; 2) sprzeka.

Przecherać, sprzeczać się.

Przecherny, mędrkowały, chytry, zdradziecki.

Przecherstwo, chytrość, szalbierstwo, podstęp.

Przechętny, miły, pożądany.

Przechłościć, przechłostać, osmagać.

Przechodnia, 1) aleja ogrodowa; 2) ciasne przejście między domami.

Przechodniak, dom przechodni.

Przechodować, przyrodzoną potrzebę odbyć.

Przechodzieniec, krużganek, portyk.

Przechodzisko, łożysko rzeki.

Przechodzisty, przechodni.

Przechodźca, 1) przechodzień; 2) poprzednik; zwiastun, herold.

Przechoszczać, przywabiać.

Przechrabry, przechrobry, bardzo waleczny.

Przechróstać, przegryźć, przedrobnić.

Przechrzczeniec, nowochrzczeniec, anabaptysta.

Przechrześcijański, arcychrześcijański.

Przechwycić, przechwytywać, przejąć, schwycić przed kim.

Przechyba, przełęcz w górach, siodło.

Przechybnąć, przechynąć, przechylić nagle, przeważyć.

Przechybować, przerzucać.

Przechylisko, stroma, przykra spadzistość.

Przechyra, p. Przechera.

Przechytrzyciel, ten, który kogo przechytrzył, podszedł.

Przeciąg, przestrzeń, terytorjum, teren.

Przeciągać się z kim, pasować się, mocować się.

Przeciąż, na przeciąż, przeciągle, rozciągłe.

Przecieknąć, przecichać, uciszyć się, uspokoić się.

Przeciec, przecieknąć, przebiec, przeniknąć umysłem.

Przeciekawy, bardzo ciekawy.

Przecieplać, dystylować.

Przecierać, przetrzeć w znacz. 1) kształcić, polerować (umysł, obyczaje); 2) P. komu drogę, torować, ułatwiać.

Przecierpiwać (od przecierpieć), znosić, przebywać.

Przecieśnia, ciasne przejście, cieśnina.

Przecięś, przecie jesteś.

Przeciężki, bardzo ciężki.

Przecios, drzewo wyrąbane.

Przeciotka, starsza ciotka, siostra pradziada lub prababki.

Przeciskawać, przeciskać.

Przeciw, 1) ku; 2) dla, względem, 3) w porównaniu, w stosunku. P. nocy, pod noc; P. temu, przeciwnie, naodwrót.

Przeciwa, przeciwu, przeciwy, 1) strona przeciwna; 2) przeciwieństwo, przeciwność, przeszkoda. Iść w p-y, nie zgadzać się, nie znosić się.

Przeciwek, miejsce, mieszkanie naprzeciw będące, przeciwna strona ulicy.

Przeciwić się, przeciwiać się, przecywać się, 1) opierać się, dokuczać; 2) iść na wyścigi, współubiegać się; 3) obrazić się; 4) starać się zrobić dobrze; 5) udawać skromnego, przesadzać.

Przeciwie (a), strona przeciwna.

Przeciwien, przeciwny, przeciwległy; odmienny, sprzeczny, niezgodny.

Przeciwkostop, przeciwnożnik, antypoda.

Przeciwkrok, przeciwdziałanie.

Przeciwnoróżność, 1) sprzeczność, niezgoda; opór, opozycja, bunt; 2) drażnienie, urąganie, prześladowanie; 3) niepowodzenie; przeszkoda, trudność.

Przeciwnie, przykro, tęskno, nieswojo.

Przeciwność, wstręt, odraza.

Przeciwny, 1) niepomyślny, niesprzyjający; 2) przykry, odrażający; 3) niepodobający się, niedogodny, niegodny. P. na głowę, w głowę, wprost przeciwny, zasadniczo różniący się.

Przeciwomołwa, sprzeciwianie się, sprzeczność.

Przeciwomołwność, spór.

Przeciwpołożenie, 1) przeciwległość; 2) przeciwstawienie.

Przeciwpostawić, przeciwstawić.

Przeciwróżnik, osoba lub rzecz zupełnie odmienna.

Przeciwróżność, przeciwieństwo, kontrast.

Przeciwstawa, przeciwieństwo, antyteza.

Przecknąć się, przecnąć się, przebudzić się.

Przecuchnąć, 1) prześmiardnąć; 2) stracić niemiły zapach; 3) przeschnąć, ociec.

Przecwał, tylko w wyr. na P., wielkim cwałem, galopem.

Przecykać, p. Przecknąć.

Przecymeś, przecie-ś.

Przecywiać się, sprzeciwiać się.

Przecz, przez co, dlaczego, na co, w jakim celu? ni przecz, ni zacz, bez żadnego powodu, bez przyczyny; nie P., nie dla czego innego; w p., wpoprzek.

Przecza, spór, sprzeczka, przeciwieństwo.

Przeczać się, sprzeczać się.

Przeczcić, (czci, czedł), przeczytać.

Przeczcić kogo, oddać cześć, uczcić.

Przeczedszy, przeczytawszy.

Przeczekać, w znacz. doczekać się.

Przeczerp, rzecz bardzo wyczerpana, umniejszona.

Przecześć, przeczytać.

Przeczka, sprzeczka.

Przeczliwość, 1) skłonność do sprzeczania się; 2) spór, sprzeczka.

Przeczliwy, lubiący się sprzeczać, sprzeczny.

Przecznik, przedmiot, pojęcie, będące przeczeniem czego.

Przeczny, 1) sprzeczny, oporny; 2) poprzeczny.

Przeczos, obtarcie.

Przeczworzyć, podzielić na cztery części.

Przeczyć, 1) iść w skos, orać grunt wpoprzek; 2) nie uznawać.

Przeczypnąć, usiąść po turecku, podłożywszy nogę pod nogę; przykucnąć.

Przeczyść, przećcić, przecześć (-czetł), przeczytać.

1. Przeć, (przy, przał), przeczyć, zapierać. P. się, zapierać się, wypierać się.

2. Przeć, preć, (przeje, przał), 1) cisnąć, tłoczyć, napierać; 2) psuć się, gnić; 3) gotować się, warzyć się w naczyniu zamkniętym, parzyć, prażyć, palić. P. się, spierać się, prawować się.

3. Przeć, (przeszedł, przejdzie), przejść.

4. Przeć, 1) przez ciebie, dla ciebie; 2) przecież.

Przećcić, przeczytać.

Przed (z 6 przyp.), w zn. za, dla, z powodu (o przyczynie przeszkadzającej), np P. łzami, nie mogę mówić; P. radością, z radości; P. wstydem, przez wstyd, ze wstydu; P. sobą, między sobą; P. kim, nad kogo, wyżej niż kto.

Przedaj, przedaż.

Przedajnik, człowiek przedajny.

Przedajno, do sprzedania.

Przedańca, przedawca, sprzedawca, kupiec.

Przedarć, przedrzeć.

Przedarować, przedarowywać, 1) przekupić; 2) rozdarować.

Przedarowny, sprzedajny, przekupny.

Przedawać się za kogo, kim, podawać się za kogo, udawać kogo; przemienić się; przejść na czyją stronę, poddać się.

Przedawny, bardzo dawny, prastary, odwieczny.

Przedążny, 1) wystawiony na sprzedaż; 2) sprzedajny.

Przedbaba, prababka.

Przedborze, miejsce przed borem, albo pod borem.

Przedchlina, p. Przetchlina.

Przedczasny, przedczesny, przedwczesny, zawczesny.

Przedecznik, przodek, antenat.

Przededźwierze, miejsce przed drzwiami, przedsienie, przysionek.

Przedejść kogo, co, poprzedzać, wieść, prowadzić.

Przedeń, przed niego.

Przedeszły, przeszły.

Przedgrodzie, przedmieście.

Przedgrób, przedgrobowi istnienie, życie doczesne.

Przediśca, idący prze kim, poprzednik.

Przedjacie, miejsce przed sceną, proscenjum.

Przedjić, (idzie, szedł), p. Przedejść.

Przedkiepnik, fartuch, za paska.

Przedkładać się, wywyższać się, wysilać się.

Przedkosztować, wprzód kosztować; mieć przedsmak.

Przedkościele, kruchta, babiniec.

Przedlas, zarośla pod lasem.

Przedłożyć się, p. Przedkładać się.

Przedłużacz, leniuch, zwlekający, kunktator.

Przedłużnie, przeciągle, przewlekle, rozwlekle.

Przedni, poprzedni, dawny; właściwy, wyłączny, jedyny.

Przednica, przedniczka, 1) ozdoba sukni na przodzie, przednie wyłogi, bramowanie; rodzaj fartuszka; 2) przodownica (przy żniwach).

Pzedniczyć, przewodniczyć.

Przednie, 1) naprzód; 2) przede wszystkim, głównie, najbardziej; 3) wybitnie, bardzo, nader.

Przedniewać, 1) dok. przebyć dzień; 2) nied. dnieć, świtać.

Przedoblicznie komu, wobec kogo, w obecności czyjej.

Pzedobliczny, w obecności czyjej będący. Chleby P-e, p. Pokładny.

Przedobycie, miejsce zamieszkania.

Przedoczny, przedoczysty, przed oczyma będący, oczywisty.

Przedongi, przedonegdaj.

Przedosądny, pośpiesznie osądzony.

Przedostojeństwo, majestat.

Przedpokojnik, przedpokojowiec.

Przedpropornik, żołnierz przedchorągiewny, stojący przed chorągwią.

Przedrabić, przedrobować, 1) przejechać, przebiec; 2) przetrząsnąć, przejrzeć; 3) skrytykować.

Przedrażać, przedrożyć, przeceniać, zbyt wysoko cenić.

Przedrażniać, przedrzeźniać.

Przedrożyć, 1) wydrążyć nawskroś; 2) przecenić; 3) przebyć drogę.

Przedrzut, przedmiot.

Przedsala, przedsionek, przedpokój.

Przedsiennik, przedsionek.

Przedsię, przed się, przecie, przecież.

Przedsłowie, 1) przyimek; 2) przedmowa, prolog, wstęp.

Przedsobek, przednia część sukni.

Przedsobny, z przodu, na przedzie będący.

Przedstawa, przedstawienie, widowisko.

Przedszorce, fartuch.

Przedściel, nazewnątrz, przed siebie.

Przedświątce, czas od niedzieli Przewodniej do Zielonych świątek.

Przeduch, 1) przedech, transpiracja; 2) ponik.

Przedwarzać kogo, z kogo, żartować, szydzić, przedrwiwać.

Przedwieczeństwo, przedwieczność.

Przedwieć, brat prababki, starszy wuj.

Przedwodnik, przewodnik.

Przedworze, miejsce przed dworem.

Przedziać, 1) przeszyć na wylot; 2) przewdziać, przewlec.

Przedziadka, prababka.

Przedziałać, 1) przerobić, przemienić; 2) przekupić. P. się, przejść na czyją stronę.

Przedzić, przewyższać, celować.

Przedziej, pierwej, dawniej, wprzód.

Przedzielnica, przegroda.

Przedzierg, przemiana, przekształcenie.

Przedziewczyć, przemienić w dziewkę.

Przedzikowy, służący na przedsobki czyli na przody sukni.

Przedziwiać, przekręcać dziwacznie, przeinaczać.

Przedznamionować, 1) przepowiedzieć znakami, pod figurą wyrazić to, co będzie w przyszłości; 2) p. Przeznamionować.

Przefigurować, 1) przmienić, przekształcić 2) przepowiedzieć, w figurze przedstawić przyszłość.

Przeflarzyć, zmarnować, zmarnić.

Przefortasić, stracić fortunę.

Przefryjować, przemarnować, stracić.

Przefuchać, zmarnować lekkomyślnie.

Przefurmanić, wziąć towar za towar, przefrymarczyć.

Przefurtać, przetrwonić.

Przegabać, przegabywać, skusić do czego, skaptować, przekabacić.

Przegalizna, miejsce w lesie zrzadka zarośnięte.

Przegamratować, p. Przefryjować.

Przeganiać, 1) z kogo, drwić, przedrwiwać; 2) p. Przegonić.

Przegarać, 1) przepalać się: 2) przestawać gorzeć, zagasać.

Przegarlać, przedrzeźniać, drażnić.

Przegarśnie, garść, garstka.

Przegart, rozdział włosów na głowie.

Przegarzać, przegarzeć, 1) kogo, czym, łajać, znieważać, lżyć; 2) P. komu, urągać się, naigrawać się. P. się komu, przedrzeźniać kogo, przekomarzać się.

Przegibina, 1) przegub, przegięcie; 2) zwój, splot, koło, krąg; 3) klin w sukni.

Przegiętka, szybkie przeginanie się.

Przeglądać, przejrzeć, w znacz. 1) przeoczać, prześlepiać; 2) P. co komu, przebaczać, patrzeć przez szpary; 3) przewidywać; 4) przeznaczać.

Przeglądność, dar przewidywania, przezorność.

Przeglądny, przeględny, oględny, przezorny.

Przegłasić, przegłaszać kogo, przejść kogo, przewyższyć głosem.

Przegłodać, przegryźć, przekąsać.

Przegłód, żarłoczność chorobliwa, wilczy głód.

Przegłuszyć, 1) ogłuszyć; 2) zagłuszyć, przekrzyczeć. P. ś., umilknąć przebrzmieć.

Przegnać, p. Przegonić.

Przegolony, ogolony.

Przegon, 1) przegnanie, przepędzanie; 2) gonitwa, wyścigi.

Przegonić, przeganiać, w znacz. 1) P. co czym, przeszyć na wskroś; 2) przekonać, pokonać rozumowaniem.

Przegorśniały, przegorzkniały.

Przegraj, przegrywka, preludjum, akord.

Przegraniczyć, rozgraniczyć.

Przegraniec, ten, który przegrał, zwyciężony.

Przegrawek, przegrawka, przegrywka.

Przegrażać, przegrażać się, odgrażać się.

Przegrodek, p. Przygrodek.

Przegroz, przegroza, przegrażka, pogrożka, groźba.

Przegryzek, przegryzka, przycinek, przymówka.

Przegrzeszyć, zgrzeszyć.

Przeguba, przegub, zgięcie, skręt, splot.

Przegwałcić, gwałtownie pokonać, przełamać.

Przegwizdywacz, szydeca, wyśmiewacz.

Przegwizdywać kogo, wyszydzać, wyśmiewać.

Przegzić, napędzić, przybość.

Przehalmakować, odpocząć gromadnie.

Przeharować, przehorować. 1) zmęczyć, utrudzić, obarczyć, przeciążyć pracą; 2) przebiedować.

Przeimienić, przemianować.

Przeistnaczać, przeistnaczyć, przeistaczać.

Przejął, skr. przejechał.

Przejąć kogo, pojąć, przeniknąć.

Przejechały, zmęczony jazdą.

Przejednać, w znacz. 1) co, przeprosić za co; 2) P. co u kogo, wyjednać; 3) P. komu u kogo, wyjednać przebaczenie.

Przejem, 1) przejęcie; 2) wynagrodzenie za przejęcie (nn. zbiega).

Przejeżdżka, przejażdżka.

Przejeżdży, przejezdny.

Przejęty, niegodziwy, przeklęty.

Przejma, 1) przejmowanie, przejęcie; 2) na przejmy, w przejmy, w przemiany, naprzemian, kolejno.

Przejmo, wprost, prosto, na P. na przełaj.

Przejmować, przecinać, przerywać (drogę); pojmować, rozumieć; przesadzać, brać nad miarę.

Przejrzałość, 1) czujność, przezorność; 2) zbytnia dojrzałość.

Przejrzały, 1) dostrzegalny, przejrzysty; 2) przezorny.

Przejrzeć, 1) dojrzeć, dosięgnąć wzrokiem; 2) przeoczyć; 3) przebaczyć, przepuścić; 4) upatrzyć, obmyślić na przyszłość; przewidzieć.

Przejrzenie, 1) opatrzność, przeznaczenie; wyrok; 2) dozór, opieka, wychowanie; 3) widok, perspektywa; 4) przejrzystość.

Przejrzysko, zwiedzenie, przegląd.

Przejrzysty, w którym się można przejrzeć, błyszczący.

Przejść, przed kim, przed czym, pójść przed nim, poprzedzić go.

Przejźrzeć, przejrzeć.

Przejźrzeniec, upatrzony, przeznaczony na co, wybraniec.

Przejźrzoczysty, przezroczysty, przejrzysty.

Przek, w przek, w przeki, na przek, przeko, 1) w poprzek; 2) przeciwnie, na przekor; 3) P. stawać, iść, przeciwić się, różnić się.

Przekabacić, przewyższyć kogo.

Przekarzać, sprzeciwiać się, przekomarzać się.

Przekaz, 1) pokaz, okazanie; 2) nakaz, rozkaz.

Przekaza, przekazka, zawada, przeszkoda, trudność.

Przekazać, 1) ukazać, pokazać; 2) P. kogo w czym, przekonać o co, dowieść komu czego; 3) P. kogo na czym, skazać na co; potępić; 4) zakazać, P. się, pokazać się, popisać się.

Przekazić, p. Przekazać.

Przekazka, 1) p. Przekaza; 2) pogróżka.

Przekazować, p Przekazać.

Przekazytelny, mogący się przerwać, któremu można przeszkodzić.

Przekaźca, ten, który przeszkadza, psotnik, wichrzyciel.

Przekażać, 1) przekazić, komu, czemu, przeszkadzać, przerywać, psuć; 2) P. ku czemu, ujmę przynosić czemu; 3) P. co, naruszyć, przekroczyć, zniweczyć.

Przekąsać, przekąsywać, przekęsować, słowa cedzić, nawpół wymawiać, niedomawiać; P. kogo, co, przygryźć, dociąć, ukłuć, robić przymówki; Przekąsywać się, iść w zapomnienie.

Przekąsować, przekęsywać, przekąsywać; przen. niedomawiać (słówka).

Przekąsywacz, szyderca.

Przekęsitytel, mędrek niedouczony.

Przekęsować, przekęsywyć, p. Przekąsać.

Przeki, przeko, w poprzek.

Przekiepki, drwiny, kpiny.

Przekinąć, przerzucić, przewrócić; P. się, przerzucić się, przejść na drugą stronę, przystać do przeciwnika.

Przekińczyk, perekińczyk, perekidczyk, przeniewierca, odstępca, zdrajca.

Przekkoza, daniel (zwierzę).

Przeklaśnica, grymaśnica; strojnisia.

Przeklaśny, wybredny, grymaśny.

Przeklęstwo, przeklętstwo, przekleństwo.

Przeklętnica, sekutnica.

Przeklętnik, potępieniec.

Przekludzić się, przeprowadzić się.

Przekludziny, przenosiny.

Przekładać, przenosić, tranzlokować (załogę); przebierać miarę w kładzeniu, przeładowywać, przeciążać (wóz, konia, żołądek); zdawać (na kogo); P. się, wywyższać się, sadzić się; przemienić się, przedzierzgnąć się (w co); przeładowywać się przeciążać się, objadać się; w myśl. uciekać.

Przekładny, ofiarny, pokładny.

Przekłota, słoma dla bydła.

Przekłusać, prześcignąć, przemóc.

Przekobiały, napoprzek białą smuegę mający.

Przekobiecić, 1) przebrać za kobietę; 2) zniewieścić.

Przekoczarny, w poprzek czarną smugę mający.

Przekognisty, mający w poprzek ognistą smugę.

Przekolejać, przejechać koleją.

Przekomarlać, zrzędzić, przekomarzać się, docinać komu, robić przekąsy, wymyślać komu.

Przekomarzać, niedopisywać, zawodzić. P. się komu, z kim, drażnić się, wadzić się.

Przekomorzyć, przemóc.

Przekonać, przekonywać, 1) dokonać, doprowadzić do końca; 2) pokonać, porazić.

Przekonanie prawa, zasądzenie prawne, udowodnienie procesem.

Przekonopczyć, pozatykać konopiami.

Przekopa, przekop, wąwóz, parów, rów.

Przekorzyzna, 1) urąganie; 2) napaść.

Przekos, pokos.

Przekować, robić na przekór.

Przekowy, okowy, kajdany, więzienie.

Przekradkiem, ukradkiem, chyłkiem.

Przekraść, przekradywać, przetrzymać pokryjomu.

Przekresić, przekreszać, przekreślić.

Przekrętka, rewolwer.

Przekropny (rok), mokry, dżdżysty.

Przekrywać, przechowywać tajemnie.

Przekrzcić, przekrzciwać, przekrzczywać, przechrzcie.

Przekrzciwać i P. się, p. Przekrzcić, Przekrzciwać się, a. przekwilać się, (w górnictwie, o ziemi) przejść w inny kolor.

Przekrzczywać, p. Przekrzcić.

Przekrześlić, przekreślć.

Przekrztusić się, żart. przejść na inną wiarę.

Przekrzyżować, 1) na krzyż złożyć; krzyż na czym zrobić; 2) przeżegnać.

Przekształtny, 1) bardzo kształtny; 2) mogący być przekształconym.

Przekściały, przekwitły.

Przekuda, przekora.

Przekup, przekupstwo, przekupiectwo, przekupno, przekupnictwo, handel drobny.

Przekupić, kupując przepłacić.

Przekupiec, przekupień, handlarz.

Przekupiectwo, p. Przekup.

Przekupne, p. Przekup.

Przekupstwo, p. Przekup.

Przekurzać, przekurzyć, przejrzeć, przepatrzyć, przewertować (akta). P. się, obeznać się cokolwiek (w nauce).

Przekwaga, śródwaga.

Przekwilać się, p. Przekrzciwać się.

Przekwint, 1) zbytnia wytworność, wybredność, przesada; 2) uszczypliwe przymówki, wyśmiewanie.

Przekwintarz, 1) wybredniś; 2) przedrwiwacz.

Przekwintować, P. się, 1) przebierać, wybredzać; 2) przeszydzać z kogo, przekpiwać.

Przekwintny, wybredny, wykwintny.

Przelatek, roczniak.

Przeląbić, rozbić, rozwalić.

Przelecić, przelecać, 1) polecić, zalecić; 2) przekazać, przelać na drugiego.

Przeległość, rozległość, przestrzeń.

Przeległy, leżący w środku, środkujący, przegradzający.

Przeletni, podstarzały.

Przelewacz, przekupień, handlarz, handlarz bydła.

Przelewek, przesada.

Przelichmanić, przefrymarczyć; przemarnować, przetrwonić.

Przelić, przelać.

Przelina, 1) grunt, pokazujący się z pod topniejącego śniegu, golizna; 2) miejsce przetarte.

Przelisz, przylisz, zbyt, nazbyt, za.

Przelotny, przechodzący nawskroś.

Przelścić, oszukać, wyłudzić.

Przełaj, ubocze, zasadzka; krótsze przejście, przesmyk; z przełaje, z przełaju, z boku, z nienacka; ogródkowo, oględnie, z pod oka; na p. w poprzek; na wylot, na przestrał.

Przełaja, z przełaje, p. Przełaj.

Przełakocić, przełakotać, przepuścić na łakocie, przejeść.

Przełakotnik, przejadający pieniądze na łakocie.

Przełamacz, przełamujący.

Przełamać, przełomać, przełomić, 1) przerobić, przetłumaczyć z wielkim trudem; 2) P. co na kim, wymusić.

Przełaska, wielka łaska.

Przeławiać, 1) zatrzymywać w biegu, przejmować; 2) uganiać się na łowach jeden przez drugiego (o psach).

Przełaz, przejście, droga; ławeczka przy płocie do przechodzenia.

Przełączyć, rozdzielić.

Przełgać się, wyłgać się, wykręcić się łgarstwem.

Przełokacz, przełykacz, ten, co przełyka.

Przełomać, przełomić, p. Przełamać.

Przełomipłot, przełomiwrota, złodziej, który się włamuje, włamywacz.

Przełowić, p. Przeławiać.

Przełożenie, wyższość, pierwszeństwo.

Przełożeński, zwierzchniczy, naczelny.

Przełożność, przełożoność, przełożeństwo, starszyzna, zarząd.

Przełożony, przedni, naczelny, wydatny, pryncypalny.

Przełożyć, przeładować, przeciążyć, przepełnić; dać pierwszeństwo, woleć. P. co komu, dać do rozporządzenia. P. się: wywyższyć się, wysilić się. P. się w co: przeobrazić się; przeciążyć się, przeładować się.

Przełóg, odłóg.

Przemachlować, przeszachrować.

Przemagać, przemóc, ważyć, znaczyć; pomagać, skutkować; P. i Przepomóc, zdołać, dokazać, sprostać. P. się, wysilać się, zbierać się z siłami, natężać swoje siły.

Przemanić, zmanić, złudzić.

Przemanikować, przetrwomć.

Przemarły, umierający z głodu.

Przemarnić, przemarnować.

Przemawiać, przemówić, mówić przed kim aby powtarzał, podpowiadać mu; przeciągać kogo namową (sługę); P. się, mylić się w mówieniu, źle mówić.

Przemędrować, przesadzić mędrkowaniem. P. się, zawieść się na przesadnym mędrkowaniu.

Przemędrzały, przemędrzony, przemądrzały.

Przemędrzec, mędrzec nad mędrcami.

Przemędrzony, p. Przemędrzały.

Przemiana, 1) w przemiany, p. Przejma; 2) wymiana.

Przemianek, 1) przezwisko, przydomek; 2) przemiana.

Przemianowy, naprzemian będący, wzajemny.

Przemiara, nadmiar, zbytek.

Przemiarty, przegłodzony.

Przemiatywać, przemiotać, przerzucać, przeszukiwać.

Przemienić, ułożyć na przemiany w powtarzającej się kolei.

Przemienny, odmienny.

Przemierać, przemrzeć, umierać z głodu; chciwie pożądać, upragnąć.

Przemierze, zwłoka.

Przemieszkawacz, przemieszkawca, człowiek chwilowo gdzie przebywający; gość.

Przemieszkawać, 1) przemieszkiwać; 2) przewlekać, zwlekać, przebyć, przetrwać.

Przemieszkawca, p. Przemieszkawacz.

Przemijać, pomijać.

Przeminało, rzecz przemijająca.

Przeminąć kogo, minąć kogo.

Przeminęły, przeminięty, który przeminął, przeszły.

Przeminięty, p. Przeminęły.

Przemirze, pokój, o który się układają.

Przemizgać się, umizgać się na wszystkie sposoby, stroić miny.

Przemocny, przeważny, przemagająoy.

Przemoctwo, gwałt, przemoc.

Przemoga, 1) siła, możność, zdolność; 2) przemoc, przewaga.

Przemożenie, p. Przemożność.

Przemożność, przemożenie, przesił, przemoc, przewaga, siła przemagająca, gwałt; możność, na którą się zdobyć można.

Przemożysty, przemożny; którego można przemóc.

Przemóc, p. Przemagać.

Przemór, wielki głód.

Przemówić, p. Przemawiać.

Przemówka, wymówka, wyrzut.

Przemóżca, pan przemożny, możnowładca.

Przemrzeć, p. Przemierać.

Przemsza, drożyna przez mszary.

Przemurować, przegrodzić murem.

Przemurze, przegroda murowana.

Przemuszać, przemusić, wymuszać, przesadzać (styl przemuszony).

Przemycacz, przemycownik, przemytnik.

Przemycać, przemycić, 1) kogo: przekupić, przenająć; 2) komu: nie dopisać komu. zawieść kogo, opuścić kogo.

Przemycie, p. Przemyta.

Przemysł, w znacz. 1) podstęp, podejście, fortel; 2) rozmysł, rozwaga, przemysłowość; 3) dowcip, spryt; 4) sposób, sekret.

Przemyślawać, przemyślać; naprzód obmyślać, przewidywać.

Przemyśliciel, przemyślnik, przemyślny, sprytny; wynalazca.

Przemyśliwiec, myśliciel, badacz.

Przemyta, kara za przemycanie; kontrabanda skonfiskowana.

Przenagabać, przenagabywać, przenagabawać kogo do czego, namawiać, kusić do przejścia na czyją stronę; buntować, podburzać; nagabywać natarczywie, napastować, niepokoić.

Przenagabanie, 1) zaczepka, napaść, przeszkoda, namowa; 2) przeszkadzanie, strachy, pokutowanie.

Przenagrawać kogo, nękać, prześladować.

Przenająć, przenajmować, zjednać sobie datkiem, przekupić.

Przenajdować, przenaleźć, 1) przed innemi znajdować; 2) P. kogo, P. łaskę czyją, jednać sobie, starać się o co; przejednać, przeprosić.

Przenajątek, 1) rzecz, użyta na przenajęcie czyli przekupienie kogo, łapówka; 2) przenajęcie, przekupienie.

Przenajęcie, datek, przekupienie, łapówka.

Przenajmować, p. Przenająć.

Przenaleźć, p. Przenajdować.

Przenaśladować, prześladować, ścigać.

Przenaśladowca, prześladowca, tropiciel.

Przenaśladowstwo, prześladowanie.

Przenaznaczać, przenaznaczyć, przeznaczać.

Przenąkać, zbliżyć się.

Przenie, przenie się, zapieranie się, wypieranie się.

Przeniechać, zaniechać na jakiś czas, przestać.

Przenieść, p. Przenosić.

Przeniewalać, przeniewolić, nakłaniać, zmusić, zniewolić.

Przeniewierczyna, przeniewierczyni.

Przeniewierka, przeniewierstwo.

Przeniewiernik, przeniewierca, wiarołomca.

Przeniewierny, przeniewierczy, wiarołomny, zdradziecki.

Przeniewolić, p. Przeniewalać.

Przenikajątszy, przenikliwszy.

Przenikajność, przenikawość, przenikliwość.

Przenikle, przenikliwie.

Przenikły, przenikny, przenikliwy.

Przenocowany, opóźniony przez noc (sprawa przenocowana).

Przenos, przeniesienie.

Przenosić, przenieść, 1) P. kogo, przechodzić, przewyższać, prześcignąć; przekładać, odkładać; P. co, przetoczyć, przeskoczyć, przesadzić przez co; 2) P. kogo okiem, patrzeć na kogo z góry, pogardzać kim; P. oczami, przeoczyć, niezauważyć; 3) ponieść przez kres, zadaleko zanieść; przesięgnąć pociskiem; 4) P. winę, przebaczyć; 5) P. wieść, roznosić, rozgadywać; 6) wymiotować; 7) oszukiwać, podchodzić; 8) zużywać się, zniszczyć się (i stal się przenosi).

Przenoska, przenośnia.

Przenukać, przepędzić, przegnać.

Przeń, 1) przedeń, przed niego; 2) przezeń, przez niego; 3) bacząc na niego, przez wzgląd na niego.

Przeńżeto, dlaczego to?

Przeobaczyć, 1) przeoczyć, niedopatrzeć; 2) przewidzieć przyszłe rzeczy, przejrzeć.

Przeobraza, przeobrażenie, przemiana.

Przeołtarzyć, przemienić, przerobić na ołtarz.

Przeopisany, przedtym opisany, wyżej opisany.

Przeorzysza, przeorysza.

Przeozdobny, nader ozdobny.

Przepad, 1) przepadanie, strata; 2) szybki przelot.

Przepadać, przepaść, w znacz. 1) P. co, przelecieć przez co; 2) P. winę, podpadać, podlegać winie; 3) P. termin, rok, chybić terminu; 4) P. zakład, sprawę, przegrać, stracić.

Przepadać się, 1) z czego, pękać (np. ze złości); 2) schnąć, mizernieć.

Przepadlina, rozpadlina, szczelina.

Przepadlisko, trzęsawisko, bagno grząskie.

Przepadlisty, przepadzisty, 1) pełen przepadlin czyli szczelin; 2) zmienny, już to dżdżysty, już to pogodny (czas); 3) przestankami padający (deszcz); 4) łatwo chudnący (koń); 5) niegładki (styl).

Przepadły, 1) skonfiskowany; 2) rozpadły, bezdenny (jaskinia przepadła); P. termin, rok, opuszczony, przeoczony; P. wina, przysądzona, przegrana.

Przepadzisty, przepadlisty deszcz, padający z przestankami; czas obfitujący w deszcze przepadziste; koń łatwo nabierający ciała i opadający z niego.

Przepalić, 1) napiętnować (złodzieja); 2) przebiec, przemknąć; 3) przejść kogo w czym.

Przepamiętać, P. -ywać, zapomnieć.

Przeparzyć, przeparzać, 1) przesmagać, przećwiczyć (rózgą); ogrzać zbyt silnie (piec, izbę).

Przepas, przepasanie; 1) pas, przepaska; 2) pas, strefa, pasmo.

Przepasać, przepasywać, pasować na rycerza.

Przepaść, skała, brzeg, góra przykro urwana.

Przepaść się, rozpaść się, pęknąć wskutek uderzenia, zginąć; upaść.

Przepatrować, przepatrzać, przepatrzawać, przenikać wzrokiem; przewidywać (przyszłość); prześlepiać, nie spostrzegać, nie uwzględniać, nie brać w rachubę, pomijać; P. sobie oczy, przytępiać patrzę niem; podpatrywać, podglądać.

Przepatry, przewidywanie.

Przepchać, przepchnąć, w co: przebić, przemienić, przedzierzgnąć.

Przepełnia, nawał, nadmiar, przepełnienie.

Przepędzać, przepędzić, przeszywać, przecinać, przenikać.

Przepiec, przepiekać się, ujść płazem, bezkarnie.

Przepiekielny, bardzo zły, piekielny.

Przepierać, p. Przepierować.

Przepierczy, przepierzyczy, przepiórczy.

Przepierki, sprzeczki, spory.

Przepierować, przepiórować, przepierać, 1) wywodzić trele; śpiewać, grać; 2) stroić sobie śmieszki, natrząsać się; 3) P. w czym, przebierać, wybredzać.

Przepierzyca, przepiora, przepiórka.

Przepierzyczy, p. Przepierczy.

Przepijać się, przepić się, okupywać przez częstowanie napitkiem; wyprawiać imieniny a. urodziny.

Przepis, kopja pisma, odpis; wzór pisma dla uczących się pisać.

Przepisać, przewyższyć, ubiec, wyprzedzić.

Przepisek, przepiśnik, kopista, przepisywacz.

Przepisować, przepisywać, przewyższać, ubiegać, wyprzedzać; P. się, pisywać do siebie nawzajem.

Przepisownictwo, nauka o przepisywaniu leków.

Przepiśnik, przepisywacz, kopista.

Przeplamitować, przepowiedzieć.

Przeplat, przeplatanie, przeplecenie; w przeplaty, naprzemian, nawzajem.

Przeplenić, 1) splondrować, złupić; 2) przerzedzić, zmniejszyć.

Przeplewiać, przeplewić, przeczyścić z plew; przepielać.

Przepławić, wpław przebyć, przebrnąć; przepłókać (chusty).

Przepławiony, który się przepławił, który przepłynął.

Przepłoch, zamęt, popłoch, zamieszanie, rozruch.

Przepłochy, lekkomyślność, płochość.

Przepokonać, pokonać, przezwyciężyć.

Przepomóc, zwyciężyć, przemóc, sprostać; P. się, dostać zapomogę; poradzić sobie.

Przepona, przeszkoda, zapora.

Przepor, przeporek, 1) rozpor, rozporek; 2) wytrwałość, uporczywość.

Przepowiadacz, przepowiedacz, przepowiadnik, przepowiednik, 1) opowiadacz; 2) prokurator; rzecznik, adwokat.

Przepowiadać, wypowiadać, opowiadać, głosić; podpowiadać; poddać słowa do powtórzenia; przemówić, odezwać się.

Przepowiadka, opowiadanie, legienda, powiastka, bajka, anegdota.

Przepowiast, przepowiednia.

Przepowiednik, p. Przepowiadacz.

Przepowiedzieć, 1) podpowiedzieć, przestrzec, udzielić wskazówki; 2) przemówić, odezwać się, zwrócić się do kogo; wyłożyć, wygłosić.

Przepowiedź, opowiadanie, głoszenie; przepowiednia.

Przepowieść, przypowieść.

Przepój, nadmierna pijatyka, przepicie się.

Przepragnąć, przetrwać w pragnieniu; P. się, uschnąć z pragnienia.

Przepragniony, nienasycony, palący.

Przepraszywać, przepraszać, przejednywać.

Przeprawa, pojednanie, przebaczenie.

Przeprawca, przeprawiacz, p. Przeprawiciel.

Przeprawiać, przeprawować, przeprawywać, przeprawić, 1) poprawiać, prostować, przerabiać; 2) przejednywać, mitygować; 3) odpokutowywać (winę); 4) P. komu u kogo, przyczynić się za kim, przepraszać za kogo.

Przeprawiciel, przeprawca, przeprawiacz, ten, który przeprasza, jedna; który naprawia, prostuje.

Przeprawiny, przeprawa.

Przeprawować, przeprocesować, stracić na procesy.

Przeprawywać, p. Przeprawiać.

Przepros, przeprośba, 1) oproszenie; 2) przebaczenie.

Przeproszka, zaprosiny.

Przeprowadzić, przebyć, spędzić.

Przepruch, przeprucha, rysunek, a. wzorek wykłuty na papierze do mechanicznego kopjowania.

Przepryskać, przepryskiwać, parskać, porykiwać.

Przeprzątać, przeprzątnąć, uprzątnąć, przetorować (drogę).

Przeprzebaba, przeprzedbaba, prababka.

Przeprzeczyć, przeprzeć to gadaniem; przejść komu drogę na poprzek.

Przeprzeć kogo prawem, przekonać prawem, udowodnić mu winę sądownie.

Przeprzedbaba, p. Przeprzebaba.

Przeprzedziad, prapradziad.

Przepukłość, rysa, szpara, przepuklina, ruptura.

Przepukły, człowiek dotknięty przepukliną, rupturą.

Przepuknąć się, przepęknąć się; P-nie ci się, przebierze się miarka, otrzymasz karę.

Przepurgować, przeczyścić żołądek; P. się, wziąć na przeczyszczenie.

Przepusta, przepuszczanie, przepuszczenie, dopust, zrządzenie Boże.

Przepuszczać, przepuścić, przetapiać, przelewać, przepławiać; P. żołądek, przeczysz czać.rozwalniać; P. co na kogo, spuszczać, zsyłać, nawiedzać czym; przeprowadzać, odprowadzać kogo; pozwolić, dopuścić; P. się na kogo, uprzedzić się do kogo.

Przepuszczanie, przepuszczenie, p. Przepusta.

Przepych, 1) pycha; 2) przesadzanie się, współzawodnictwo; zniewaga, ujma, obelga.

Przepyszniać się, pysznić się, chlubić się.

Przepytawać, przepytywać, przeszukiwać, badać, studjować.

Przepytownik, poszukiwacz, badacz.

Przerabiać (w algiebrze) redukować; P. się, zużywać się w robocie (i żelazo się przerobi).

Przeraduch, człowiek niezgodny.

Przeradzać, przeradzić, przekonywać, perswadować; P. się, oszukiwać się, przeliczać się.

Przeranić, zranić na wylot.

Przeraz, pzerażenie.

Przerazić, przebóść, przekłóć; przeniknąć, przejąć; P. warząchwią, wzruszyć, przemieszać, potrząsnąć.

Przeraźliwy, przeraźny, przejmujący, wzruszający, serdeczny, tkliwy; przenikliwy, badawczy; którego można przerazić.

Przerąbl, przerębel, przerębla.

Przerdzały, przerdzewiały.

Przerdzeć, przejść rdzą.

Przerepetować, przepowiedzieć co sobie.

Przerębia, otchłań.

Przerębować, przerąbywać.

Przeroba, przerobek, przerabianie, przeróbka.

Przerobić, przekupić, podkupić; P. się, zużyć się, wyrobić się.

Przeroczać, zapraszać.

Przeroczyć, odroczyć do innego terminu; odłożyć, sprolongować.

Przerodny, odrodny, wyrodny.

Przerodzony, odrodzony.

Przerodztwo, przeobrażanie się.

Przerok, urok, urzeczenie.

Przerównać, przerównywać, 1) urównać; 2) przewyższyć, przejść kogo, prześcignąć.

Przeruch, ruch.

Przeruszka, przerwa.

Przerw, w wyr.: do przerwi, do upadłego, do wyczerpania sił.

Przerwać kogo, oderwać od kogo, zbałamucić.

Przerwaność, stan oderwania, odłączenie.

Przerwisty, pełen przerw, urwisty.

Przerykować, przerykiwać, ryczeć.

Przerywać, przerwać kogo, odrywać od kogo, bałamucić (żonie męża).

Przerywczy, przerywany, ulegający przerwom, ucinkowy.

Przerzasły, przestraszony, przelękły.

Przerzasnąć, przerazić, zatrwożyć; P. się, przerazić się, zatrwożyć się.

Przerządzić, inaczej urządzić, zreformować.

Przerzec, przerzekać, 1) przemówić; 2) przepowiedzieć, wyprorokować.

Przerzeczony, wspomniany wyżej, przedtym nadmieniony.

Przerzeszyć, przewiązać.

Przerzniony, przerżnięty.

Przerzucać, przerzucić kogo okiem: okazać mu wzgardę, lekceważenie, spojrzeć nań z góry; P. kostką, kartką, przegrać w kostkę, w karty; P. most, zerwać, zburzyć.

Przerzutka, mostek, kładka.

Przerzypić, przekaszlać.

Przesada, miejsce do przesadzania szczepów.

Przesadne, zanadto.

Przesady, zmowy, zasadzki.

Przesadzać, przesadzić co czym, przeplatać, urozmaicać, sadzić; przeładowywać, przeciążać; P. ś. w czym, przebierać miarę.

Przesadzony, 1) przepleciony; 2) przesadny.

Przesarbać, pijąc wciągnąć płyn głośno.

Przesąd, przesud, przesądek, 1) juryzdykcja, prawo; 2) koszta sądowe; 3) kara pieniężna; 4) wyrok, zapadły poprzednio w podobnym wypadku, prejudykat; bez przesądku, bezstronnie.

Przesadzać, przesądzić, osądzać, skazywać wyrokiem.

Przesądzony, przesądny, oparty na przesądzie.

Przeseblec, przeoblec.

Przesecz, topór.

Przesedni, p. Przezedni.

Przesercować, przetrawić w sercu.

Przesiadać, przesiąść komu, dokuczać, dawać się we znaki; P. komu czego, stanęło mu w gardle; Przesiądzie-ć tego, nie ujdzie ci na sucho, nie przejdzie ci płazem; P. w co, przemieniać się, przedzierzgać się.

Przesiądzie, przesiąść.

Przesiać, p. Przesięgnąć.

Przesiągnąć, p. Przesięgnąć.

Przesiąść czego, mieć za swoje, odpokutować.

Przesiążły, przerosły (koń).

Przesiecz, siekiera, topór; przecięcie w lesie w prostej linji, linja, przecinka, tryba, dukt, przesieka.

Przesiedlca, przesiedleniec, emigrant, wychodźca.

Przesieka, p. Przesiecz

Przesielać, przesielić, przesiedlić, osadzić gdzieindziej.

Przesiewisko, przedplon.

Przesięgnąć, przesiągnąć, przesiąc, sięgnąć przez co; zdołać objąć, sięgnąć, sięgając dostać dokąd; za daleko sięgnąć; przenieść, przesadzić zbyt daleko (o pocisku np.); przewyższyć, zakasować, przejść.

Przesiężenie, przesięgnięcie.

Przesilać, przesilić, siłując się przezwyciężać, przemagać; dawać komu radę; znęcać się nad kim, gnębić kogo.

Przesilny, bardzo silny, potężny.

Przesił, przewaga sił, przemoc, gwałt; na przesiły, na wyścigi, walcząc ze wszystkich sił.

Przesiurczać, przeciekać.

Przeskakować, przeskakiwać, przemarnować.

Przeskoczna, p. Przezimka.

Przeskoki, 1) przebiegi, przesmyki; 2) wybiegi, fortele.

Przeskost, bezkost.

Przeskórka, przykrość, dokuczliwość.

Przeskrzydlić, przelecieć.

Przeskwierać, skomleć, skowyczeć od czasu do czasu.

Przesłabić, przetrzebić, wyplenić.

Przesłać, p. Prześciełać.

Przesłaniec, 1) posłany wprzód, poprzednik; 2) posłaniec.

Przesłanka, 1) poprzedniczka; 2) zwiastunka; 3) premisa w dedukcji logicznej.

Przesłański, tyczący się przesłańca, zapowiadający.

Przesłaństwo, poselstwo, powołanie przesłańca, poprzednika.

Przesłowca, wysławiający.

Przesłowuty, przesłowutny, (z ros.), przesławny.

Przesłuchać, nie słuchać.

Przesłuchawać, przesłuchować, przesłuchiwać.

Przesmykacz, włóczęga.

Przesmykiem, pełzając, pomykając.

Przesny, świeży.

Przespałka, przespanica, nałożnica.

Przespicie, pragnienie.

Przespieczny, bezpieczny.

Przespolny, zagraniczny cudzoziemski.

Przestajać, p. Przestać.

Przestanie, przestanek, ustanek (bez przestania).

Przestawać, przestajać, przestać, 1) od czego, odstać, odstąpić od czego, porzucić co, 2) P. kogo, przestać, nagabywać, zostawić go w spokoju; P. gdzie, przebywać, bawić; P. z kim, zgodzić się z nim, przystać na jego zdanie; sięgnąć, dostać, przejść aż dokąd (powróz przestał od końca do końca).

Przestawiać się, przestawić się, przenieść się, przejść; obstawić się, otoczyć się.

Przestąpić, p. Przestępować, przestępić.

Przestęp, Pascha, Wielkanoc.

Przestępek, przestępstwo, przestąpienie, występek.

Przestępie, p. Przestępować.

Przestępić się do kogo, przejść, zbiec, przystać.

Przestępnica, przestępniczka, przestępczyni.

Przestępnik, przestępca, zbrodniarz.

Przestępować, przestępować się (przestąpić, przestępić), przechodzić z miejsca na miejsce, przechadzać się; P. co, opuścić, ominąć.

Przestojały, przestały.

Przestowłosy, prostowłosy.

Przestrach, strach, mara, widmo.

Przestraszek, zdrobniałe od przestrach.

Przestraszywać, przestraszać.

Przestrefować, przeciągnąć paskami, pręgami, przekreślić.

Przestroga, przestrzeża w księdze, nota, uwaga; P. czego, przestrzeganie; zachowywanie; straż; P-strzeża, dróżka, cieśnina, przesmyk.

Przestronny, przestrony, przestrzenny, wolny, rozwięzły, wyuzdany; nieokiełznany (język, gęba); znaczny, wielki (majątek); oko przed ludźmi przestronne: jasne, śmiałe, szerokie.

Przestroń, przestrzeń.

Przestrożny, bardzo ostrożny.

Przestrugać, przesadzić, przebrać miarę.

Przestworny, obszerny, rozległy.

Przestryjec, starszy stryj, brat pradziada.

Przestrzał, w wyr. na P. kto dalej strzeli; na chybił trafił, na ślepo.

Przestrzegać, przestrzec kogo w czym, wytykać mu co, karcić go o co; P. co, strzec, pilnować, czego; P. się czym, mieć sobie co za przestrogę; P. czego, wystrzegać się, unikać; zasadzać się na kogo, dybać.

Przestrzelić, co do kogo, donieść lotem strzały. P. kogo, przewyższyć go.

Przestrzeniacz, rozprzestrzeniający.

Przestrzeniej, przestronniej.

Przestrzenny, p. Przestronny.

Przestrzeń, w wyr. na P-ni, na otwartym powietrzu, pod gołym niebem, na dworze.

Przestrzeństwo, przestronność, przestrzeń.

Przestrzeża, p. Przestroga.

Przestrzeźny, ostrzegawczy.

Przestrzygawać, przecinać, przestrzygać.

Przestwornie, rozciągłe, powoli.

Przestydnąć, przestygnąć.

Przesuch, przesucha, przysucha, przywarka; przen. rzecz niepomszczona.

Przesuć, przesypać.

Przesud, przesąd.

Przesukowany, przesukowy, kręcony.

Przesunąć się, przejść; popaść, wpaść; przemienić się, przekształcić się.

Przesusza, susza, posucha.

Przesuszać, przebywać w suchości; P. się, przebywać, znajdować się; bywać, bawić; przebiegać.

Przesuwać się, przesunąć się w co, przemieniać się, przedzierzgać się.

Przeswarek, kłótnia, spór, waśń, niezgoda.

Przeswarzyć, przegadać.

Przesył, przesyłanie.

Przeszarzedny, bardzo zły.

Przeszczep, przeszczepanie.

Przeszczodry, wielce szczodry.

Przeszemrywać, odzywać się z niezadowoleniem.

Przeszkadzać, przeszkodzić, zakłócać, mącić, krzyżować (zamysły czyje).

Przeszkoda, straszydło nocne, upiór, mara.

Przeszkodnictwo, robota partacka.

Przeszkodny, przeszkadzający, przeszkodliwy.

Przeszlakować, zbadać, wyśledzić.

Przeszperować, przeglądać, przeszukiwać.

Przeszpilać, przeszpilować, p. Prześpilać.

Przesztychować, przefrymarczyć, przeszachrować.

Przeszukawać, przeszukiwać.

Przeszynąć, przechybnąć, przechylić.

Przeście, przejście.

Prześciełać, przegradzać, przeplatać, urozmaicać, (boleść p. nadzieją); P. się, zmieniać się, luzować się.

Prześcieradło, chusta, płótno, ręcznik.

Prześcigły, zanadto dojrzały, przejrzały.

Prześcipny, dowcipny.

Prześlad, prześlada, prześladek, 1) prześladowanie; 2) ślad, trop.

Prześlada, resztka, pozostałość.

Prześladownik, prześladowca.

Prześlągły, mający szyję przyłękowatą (koń).

Prześmianki, głupstwa, niedorzeczności.

Prześmiertnić, przemienić.

Prześmiewać, wyśmiewać, wydrwiwać.

Prześmiewny, lubiący szydzić, żartować.

Prześnica, przaśnica.

Prześniec, przaśnik.

Prześny, przaśny.

Prześpiały, zanadto dojrzały, przejrzały.

Prześpiech, pomyślność, powodzenie.

Prześpieć, poszczęścić, dać dobry skutek; poszczęścić się, udać się, powieść się.

Prześpiegliwy, uważny, ciekawy.

Prześpilać, prześpilować, przeszpilać, przeszpilować, przekłuć, przeszyć.

Przeświadować, zwiedzić, poznać.

Przeświarcać, sprzeczać się.

Przeświarczyć, przeświadczyć.

Przeświecać komu, przyświecać; P. się, widnieć.

Prześwietla, blask, światło, świetność.

Przetaina, przetalina, miejsce, na którym lód lub śnieg przetajał aż do ziemi

Przetak, w wyr. wnijść na P-ki, podlec próbie, doświadczeniu.

Przetalać się, przewracać się.

Przetasiek, przełaz (w płocie).

Przetchlina, otwór, okienko; przepaść, otchłań; P-y niebieskie, upusty niebieskie.

Przetkać, przetykać w co, przemienić, przedzierzgnąć.

Przeto, pomimo to nie; nie dlatego jednak.

Przetoczyć się, przestać się toczyć, skończyć się, rozstrzygnąć się (sprawa przetoczyła się).

Przetornić, przetrząść (o dreszczach).

Przetowłosy, p. Prostowłosy.

Przetranowić, przemarnować.

Przetrębować, przetrębywać, przegrywać na trąbie; przestawać trąbić; trąbić z przestankami; P. się, prześcigać się w trąbieniu, odzywać się wzajemnie trąbieniem.

Przetrwać w czym, zachować, podtrzymać.

Przetrybować, przeczyścić, przelutować (złoto).

Przetrząsać, potrząsać.

Przetrzucać, wybadać.

Przetrzymywać, unikać, wyłgiwać się od czego.

Przetwarty, odemknięty, uchylony.

Przetwierdzać się w czym, przebierać, grymasić.

Przetworny, wytworny, wybredny, grymaśny.

Przetworzyć się, odemknąć się, uchylić się.

Przetyłość, zbytnia otyłość.

Przeumarcie, letarg.

Przewabiacz, ten, co przewabia (coś cudzego), kompilator.

Przewabiać, (przewabić), w znacz. 1) przekradać, przywłaszczać sobie; 2) P. z cudzego, kompilować, brać żywcem z cudzych dzieł.

Przewaga, przeważność, w znacz. 1) śmiałe przedsięwzięcie; 2) czyn znakomity, bohaterski; wielka odwaga, ryzyko.

Przewalanka, podejście, oszustwo.

Przewalczyć, zwalczyć, przezwyciężyć.

Przewalny (deszcz), nawalny, ulewny, gwałtwny.

Przewał, deszcz nawalny, nawałnica, nawalność, fala; wyłom, wyrwa; tama, grobla.

Przewara, wada, przywara.

Przewartować, przewertować, pilnie przejrzeć (księgę).

Przewarzyć, powtórzyć (mowę), przerobić.

Przeważać się na co, odważać się, poświęcać się, ryzykować siebie.

Przeważnie, śmiało, odważnie.

Przeważność, przewaga, wielka odwaga, ryzyko, bohaterstwo.

Przeważny, pełen znaczenia, mający powagę, przemożny, wpływowy, bardzo śmiały, wielce odważny, ryzykowny, bohaterski, dzielny; hojny, wspaniałomyślny; wspaniały, wystawny.

Przewdziać się, przebić się, przeszyć się.

Przewdziały, przeodziany.

Przewędzić, przesuszyć.

Przewiadować, przewiadywać, poznawać nawskroś; przewidywać, odgadywać; przewiadywać się.

Przewiąz, przewięz, owad przewięzisty (osa, mrówka).

Przewidzieć, przewiedzieć, określić, ustanowić, przepatrzyć, zwiedzić.

Przewiedzenie, w znacz. 1) od przewieść, a) wygranie sprawy; b) dokazanie, przekonanie dowodami lub świadkami; 2) od przewiedzieć, nabycie, lub posiadanie wiadomości o rzeczach.

Przewiedzieć, przeczuć, domyślić się, spodziewać się; określić, ustanowić; przejrzeć, zwiedzić, rozpoznać; P. się, odgadnąć, badać, przeniknąć, odkryć, znaleźć.

Przewierciany, przewiercony.

Przewierny, przewrotny, wiarołomny.

Przewiertywać, przewiercić, przewiercać.

Przewierutny, przebiegły, bezczelny.

Przewierzenie, sprzeniewierzenie się, przeniewierstwo.

Przewierzgnąć, przewirzgnąć w kogo, w co, przemienić, przedzierzgnąć.

Przewiesizna, wystająca część budynku.

Przewieszczać, przewieszczyć, przepowiadać, wróżyć.

Przewieś, przyrząd do łowienia ptastwa.

Przewieść, przewodzić, P. prawo, wygrać w sądzie sprawę; P. na sobie, przemóc się; P. dowodami, dowieść, udowodnić, przekonać, dokazać.

Przewięz, p. Przewiąz.

Przewięzistość, wcięcie, karb przez pół.

Przewięzisty, wcięty przez pół (np. pszczoła).

Przewijać, przewinąć, przerzucać, przesadzać; oszukać; P. się przez nogę, zostać oszukanym; przemknąć się; P. się w co, przemienić się, przejść.

Przewinić kogo, przekonać go że winien.

Przewinienie urażonego majestatu, zbrodnia obrazy majestatu.

Przewionąć, przewiać, przerzucić.

Przewiosło, powrósło.

Przewirzgnąć, p. Przewierzgnąć.

Przewisnąć, zawisnąć, przewiesić.

Przewitać, przywitać.

Przewłaczać, przewlekać.

Przewłok, zwłoka, odwłoka; p. Przewłoka.

Przewłoka, włóczenie się, tułanie się.

Przewłoka, przewłok, 1) przeciąg czasu; 2) przystań, port; z przewłoką, wciąż, ciągle.

Przewłóczny, przewłoczny, nieprędki, nieskory, odwlekający.

Przewodnia, 1) przewodnictwo, przewodzenie, prowadzenie; 2) przewodnik; 3) Przewodnię z kim trzymać, mieć z kim porozumienie na szkodę trzeciego, konszachty.

Przewodnica, jezioro z wodą płynącą.

Przewodny, przodsiębierczy.

Przewodzić, przewieść, 1) pędzić, przepędzać (życie); 2) P. nad kim, dokuczać; donosić, oskarżać; P. ś, 1) dać się nakłonić do czego; 2) zmarnieć; wybrnąć z trudności.

Przewojca, przewódca, przewodnik, posłaniec.

Przewora, 1) klatka (dla szalonego); 2) zakres, obrąb, granice czego.

Przewód, 1) przewiedzenie, przewodzenie, przeprowadzenie; 2) P. swego, dokonanie swego, dopięcie; 3) P. prawa, tok sprawy, wygrana sprawa; 4) powinność dawania przewodnika; 5) pobudka, podnieta, pokusą.

Przewracać, przewrócić kogo, podchodzić, oszukiwać, fałszować; P. w co, przerobić, przemienić.

Przewrotnica, obłudnica.

Przewrotnik, przewrotny człowiek, krętacz.

Przewrót, przewrotność.

Przewyciężać, przewyciężyć, przezwyciężać.

Przewykać, przewyknąć, przejąć przez nawyknienie.

Przewykroczenie, przekroczenie, występek.

Przewyparty, przemocą wyparty.

Przewyrtnąć, przewrócić się; zachorować.

Przewyszać, przewyszyć, przewyższać.

Przewyższość, wyższość, przewaga.

Przewziąć, 1) przejąć; 2) przemóc, wziąć górę. P. się, przerwać się, sforsować się.

Przez, 1) z przyp. 4-ym, przeszło, więcej niż (przez tysiąc); przez lisz p. Przezlisz; P co, czemu, o co, w odległości czego (przez milę od Krakowa); P. co, po upływie następnego, co trzeci (przez dzień). 2) z przyp. 2-im = bez.

Przezakładać, przetrwonić na zakładanie się.

Przezbożny, bezbożny.

Przezbywać, przepierać, przecząc, zbijać; przekonywać.

Przezdenny, przezedni, bezdenny.

Przezdeń, bezdeń.

Przezdrowie, wypicie za czyje zdrowie, toast.

Przezdroż, przezdroże, 1) przeciąg drogi, podroży, 2) bezdroże.

Przezdrożnie, po drodze, wzdłuż drogi.

Przezdrożny, leżący wpoprzek drogi.

Przezduszny, bezduszny.

Przezdziatkini, bezdzietna kobieta.

Przezdzięcznie, przezdzięki, bezdzięcznie, gwałtem, koniecznie, wbrew woli, przymusowo.

Przezdzięk, bez podzięki.

Przezdziękl, p. Przezdzięcznie.

Przezdzienny, przezedni, przesedni, co trzeci dzień przypadający, p. Przezdenny.

Przezecny, przezeczci, bezecny.

Przezeczci, p. Przezecny.

Przezgłównik, kamień wystający z obu stron muru.

Przezgrzesze, przestępstwo, zbrodnia.

Przezierki, prześpiegi, wywiady.

Przezim, przezima, przezimowanie; pora zimowa; leże zimowe.

Przezimka, kobieta, która miała dziecko nieślubne.

Przezkost, bezkost.

Przezlisz, przez lisz, bardzo, zanadto, wielce.

Przezliszny, zbytni, zbyteczny, nadmierny.

Przezmian, bezmian, waga sprężynowa.

Przezmiarny, przezmierny, bezmierny.

Przezmiłostny, niemiłosierny.

Przeznaczać, przenaznaczać, (przeznaczyć, przenaznaczyć), 1) zapowiadać, zwiastować; 2) obrażać kogo, być figurą, obrazem kogo; 3) wykazać, wydzielić, podyktować (komu codzienne sprawy; 4) przeregiestrować, wykazać, wyliczyć.

Przeznaczenie, regiestr, wykaz, spis.

Przeznaczony, wyobrażony pod figurą.

Przeznamię, znak przepowiedni, przepowiednia, prognostyk.

Przeznamionować, przekształcić, przeformować.

Przeznobić się, przeziębić się.

Przezor, 1) przenikliwość, przezorność; 2) patrzenie przez szpary, pobłażliwość; 3) przezieranie, przegląd.

Przezorny, w znacz. 1) przenikliwy (wzrok, oko); 2) możliwy do przejrzenia, przejrzysty, przezroczysty.

Przezpicie, pragnienie.

Przezpieczeństwo, przezpieczność, bezpieczeństwo.

Przezpieczny, bezpieczny.

Przezprawie, bezprawie.

Przezroczny, 1) powtarzający się co dwa lata; 2) przezroczysty; 3) bezterminowy.

Przezroczysty, 1) przenikliwy, bystry (wzrok); 2) co trzeci rok zdarzający się, przypadający.

Przezroczyszcze, szkło, szyba ze szkła czystego.

Przezto, mimoto, jednak.

Przezuwać się, przezuć się, zmieniać szatę, przebierać się.

Przezwinny, bezwinny, niewinny.

Przezwiństwo, brak winy, niewinność.

Przezwisko, przezwiszcze, nazwisko rodowe (imię i przezwisko czyje); nazwa, miano (miasta, drzewa).

Przezwodny, bezwodny.

Przezwodzie, bezwodzie.

Przezwyciężyć kogo w czym, przewyższyć; zakasować go.

Przezysk, wygrana w sądzie; to, co wyprocesowano.

Przezyski, koszty sądowe z powodu egzekucji.

Przezyskiwać, przezyskać, wygrywać prawnie na kim.

Przezżak, przeżak, niedouk.

Przeźrocze, przezrocz, widnokrąg, przestwór, niebo.

Przeźrótka, rzecz przejrzysta, przezroczysta.

Przeźrzały, przejrzały, zbytnio dojrzały.

Przeźrzalny, przejrzalny.

Przeźrzeć, 1) przejrzeć; 2) przeżreć.

Przeźrzenisty, źle widzący ku dołowi, a dobrze w górę.

Przeźrzysty, przejrzysty.

Przeżasnąć się, przerazić się.

Przeżec, przeżegać, przepalić.

Przeżecholić, przekrajać.

Przeżegnać, pobłogosławić.

Przeżegnanie, błogosławieństwo.

Przeżegnawać, przeżegnywać, błogosławić; poświęcać.

Przeżeracz, pożeracz.

Przeżonąć, przegnać, pognać, przepędzić.

Przeżyłość, wiek sędziwy.

Przeżywie, przeżyje (od przeżyć).

Przęcka, przęczka, przącka, sprzączka; po przęckę, w miarę, w pewnych granicach.

Przęda, przędca, ten co przędzie.

Przędka, prządka.

Przędza, przędzenie.

Przędziec, len.

Przędzione, 1) pasmo, sznurek (pereł, korali); 2) gromada, kupa (ludu); 3) krąg, koło, zwój (węża).

Przędziwkowaty, podobny do przędziwa.

Przędzy, prędzej.

Przesłek, kołowrotek do przędzenia.

Przęsło, 1) przędza; 2) piętro.

Przęście, przędzenie.

Przęść, prząść.

Przętki, prędki.

Przętr, przętrze, góra, strych na śpichlerzu, na oborze, na podszopiu.

Przmiel, trzmiel (roślina).

Przodek, przód, 1) początek pochodzenia; 2) pierwsze miejsce, pierwszeństwo, przewaga; z przodku, z początku, najpierw; 3) P. wódki, pierwszy, początkowy wyskok.

Przodek, (-ka, -kowie), 1) poprzednik (na urzędzie); 2) założyciel, fundator (Jezus, przodek wiary).

Przodkowie, głównie, przedewszystkiem.

Przodkowny, główny, naczelny, pryncypalny.

Przodkowo, pierwotnie, z początku, wprzód.

Przodojezdny, przodojeżdży, jadący przodem, poprzedzający.

Przodownik, żołnierz z awangardy.

Przodowy, przedni, frontowy.

Przodziu, wprzód.

Przosić, prosić.

Przozny, próżny.

Przód, wprzód, na przodzie, z przodu; przodem, z góry (płacić); P. kogo, P. co, przed kogo, przed co.

Przódki, przed, naprzód, przodem.

Przódziej, wprzód.

Prztyknąć na kogo, oburknąć się, fuknąć, dmuchnąć mu pod nos.

Przusła, część ciała między dwiema pachwinami, niższy żołądek.

Przybaczać, przybaczyć, przypominać.

Przybaczenie, nieuwaga, roztargnienie.

Przybadać, przynaglać przyciskać.

Przybawiać, przybawić, przywabiać. Przybawiać się, 1) obawiać się; P. się czego, nabawiać się; 2) zjawiać się, przybywać.

Przybeczeć czego, przypłacić, przycierpieć za co, pożałować, odpokutować.

Przybierać, przybrać w co, zaopatrzyć; P. czego, przykracać, powściągać.

Przybieżeć, przybiec.

Przybijać, przybić nawy do brzegu, P. się brzegu, przybić, przypłynąć, zawinąć do brzegu.

Przybiór, strój, przybranie, ozdoba.

Przybliż, pobliże.

Przybłaźniejszy, trochę błaznowaty, przygłupi, głupkowaty.

Przybok, 1) część boczna domu, skrzydło; 2) pobliże, miejsce pod bokiem.

Przyboliwać, przyboleć, przypłacić bólem, przycierpieć, odpokutować.

Przybornica, skrzynka na narzędzia.

Przybość, p. Przybadać.

Przybożkować się komu, wkraść się w czyje zaufanie, w czyją łaskę.

Przybrać, p. Przybierać, P. się, zaopatrzyć się, uzbroić się.

Przybranie, przysł. strojnie, ozdobnie.

Przybuś, przybysz, przybłęda.

Przybużeństwo, powinowactwo, pokrewieństwo.

Przybycień, przybysz, przychodzień.

Przybyłość, p. Przybysz.

Przybysz, przybył, przybyłość, przybytek, wzrost, przychód.

Przybyść, dzień przybyszowy, przestępny.

Przybyt, przybycie.

Przybytni, przybytny, obecny, przytomny.

Przychera, p. Przechera.

Przycherny, przecherny.

Przychędożyć, przychędażać, przybrać, przyozdobić, przystroić.

Przychęta, przynęta, ponęta.

Przychlebstwo, pochlebstwo.

Przychodca, przychodnia, przychodzień.

Przychodni, samorodny, dziki.

Przychodny, dochodny, intratny, zyskowny.

Przychodzący, przyszły.

Przychodzić, przyjść, ciągnąć się aż dokąd, dochodzić (prowincja przychodzi do oceanu); zgadzać się z czym (rachunek przychodzi); P. do czego, chwytać za co, sięgać po co, dobywać czego (szabli); narażać się na stratę; (P. o zdrowie, o rozum); nabawić się czego, ściągnąć co na siebie (o niedostatek, o ślepotę, o hańbę); P. komu, należeć się, wypadać.

Przychopać się, wziąć się gorliwie do czego.

Przychutniwać komu, potakiwać, przyświadczać, skwapliwie przystawać na czyje zdanie.

Przychwalać się, przechwalać się, chełpić się.

Przychwost, przydatek, przyczynek, naleciałość.

Przychynąć, przygarnąć.

Przychytrz, przychytry.

Przyciąć, powstrzymać, ukrócić, przeciąć (chorobę).

Przyciągać, przyciągnąć, przymusić, pociągnąć, przycisnąć (kogo prawem).

Przyciec, 1) przypłynąć, zaciec dokąd; przybiec, przypaść.

Przycieczka, 1) ucieczka, schronienie; 2) przykop, koszokop; zwada.

Przyciemka, daszek na lampę.

Przycień, półcień.

Przyciesie, przycieszka, przycioska, zdrob. od Przycieś; próg podłożony, podwalina; budulec.

Przycinać na kogo, nacierać.

Przyciorbać się, przywlec się.

Przyciskać, przycisnąć, przymuszać, przyniewalać (do czego); P. komu, dolegać, być mu ciężarem; dawać się we znaki.

Przyciupły, przysiadły.

Przyczapić, przyczłapić, przyczapiać, przycapić, złowić; złapać podejściem.

Przyczarnawy, przyczerńszy, przyczerń, nieco czarny, czarniawy.

Przyczasie, zawczasu.

Przycząszczać, przyczęszczać, przyśpieszać, wykonywać coraz częściej.

Przyczepnąć, przycupnąć, przykucnąć.

Przyczepnina, przyczepka.

Przyczerń, Przyczerńszy, p. Przyczarnawy.

Przyczerwieńszy, czerwonawy.

Przyczęszczać, p. Przycząszczać.

Przyczłapić, p. Przyczapić.

Przyczołek, szczyt domu, strych.

Przyczoszka, zdrob. od Przycieś.

Przyczyna, 1) przyczynek, dodatek; 2) P-y puszczać, modlić się za kogo; 3) za P-ną, przy sposobności; 4) czary, przygoda.

Przyczynek, przybytek, wzrost, pomnożenie.

Przyczyniać, przyczynić, powiększyć, rozszerzyć (granice). P. się czego przybyć, przyrosnąć (przyczyniło mu się urody); przysporzyć sobie, zrobić sobie zasób czego.

Przyczynianie, zaręczenie prawne, rękojmia.

Przyczynny, tyczący się przyczynienia się, wstawienia się za kim: przyczyniający się (prośba, modlitwa przyczynna).

Przyczynowaty, oczarowany, zaczarowany.

Przyczyńca, 1) ten, który się za kim wstawia, orędownik: 2) sprawca.

Przyczyść (czcie albo czci, czetł), p. Przyczytać.

Przyczytać, przyczyść, przyczytywać, 1) co komu policzyć, przyznać, przypisać; 2) policzyć na czyj karb, przypisać komu; 3) poczytać, uznać za co, wziąć za co (za złe, za hańbę).

Przyć, przyjść.

Przyćpić, przyplątać się, wdać się.

Przyćwiczyć, ćwicząc przyuczyć.

Przydajny, przydakowy, dodatkowy, przydatny.

Przydalszem, przys. opodal, trochę daleko.

Przydan, przydany kolega, towarzysz, pomocnik; drużba weselny.

Przydanka, druchna weselna.

Przydatność, podobieństwo, odpowiedniość.

Przydawać, przydać, dokładać, poświęcać (czasu, pilności); przynosić, dawać, zapewniać (dochód). Przydać się, do kogo, do czego, wdać ś. w kogo, w co (często się człek przyda do człeka); przydarzyć się, przytrafić się, zdarzać się; wdać się, przyplątać się, przyczepić się (przydały się dzieciom choroby).

Przydawek, przydatek.

Przydbać, zaoszczędzić; P. kogo, co, wystarać się o co, przybrać kogo.

Przydcza, przydzcza, przygoda, zdarzenie, przypadek.

Przydeklarować, przyobiecać.

Przydłuż, przydługo.

Przydnieć, rozednieć nieco, rozwidnić się.

Przydole, dolina, nizina.

Przydrapować, drapać zlekka; przybiec.

Przydróźniać, przy drodze żebrać.

Przydrzeźniać, podrzeźniając przytakiwać, wtórować.

Przydumek, przygrywka.

Przydworny, nadworny.

Przydybny, łatwy do przydybania.

Przydzcza, p. Przydcza.

Przydziałać, przyrobić, dorobić.

Przydziatek, przyrobek, powiększenie liczby dzieni (barci) na drzewach.

Przydzierżawać, przydzierżywać, przytrzymywać.

Przydziewać, powiększać liczbę dzieni w boru.

Przydziwować się, przypatrywać się z podziwem.

Przydźca, wynik, rezultat.

Przydźwierek, przed domem ganek.

Przyfarbować, odurzać.

Przyfasować, przykrócić cugli i zmusić do wygięcia szyi (źrebca) przyciągnąć i przywiązać (kawecan do łęku).

Przygadzać, przygodzić, przystosowywać; P. się przytrafiać się; przydawać się na co, do czego.

Przygadzały, przydatny (na co).

Przygana, plama, skaza, wada, rzecz naganna.

Przyganiać, przyganić komu co, zarzucać.

Przyganiać, przygnać, przymuszać, przynaglać.

Przyganny, 1) naganny; 2) zrzędny.

Przygardlać, przymuszać.

Przygarniać się, poprawiać na sobie ubranie; przykładać się (do czego).

Przygarśnie, przygaśnie, przygarść.

Przyginąć, narazić się na większą zgubę.

Przyglądacz, dozorca, inspektor; widz.

Przyglądać czego, doglądać, pilnować obowiązku; przen. oddawać się czemu, puszczać się na co (na nierząd).

Przygłaskiwać komu, głaskać miłość własną, schlebiać.

Przygłaszczać, schlebiać, przywabiać, przynęcać.

Przygłobić, zacieśnić nieco (ramy piły).

Przygłodek, głód chwilowy, przygłód.

Przygłoska, głos życzliwszy za kim, odgłos pochwalny.

Przygnać, przynaglić, przypędzić.

Przygniewno, na współ z gniewem; markotno.

Przygoda, w wyr. z przygody, przypadkiem, trafunkiem; od P-y na wszelki przypadek, na drugi raz.

Przygodny do czego, dogodny, stosowny; przydatny.

Przygodzenie, zdarzenie, cios, p. Przygoda.

Przygodzić, przystosować, zgodzić; P. się, przydać się.

Przygon, powinność odrabiana; pańszczyzna.

Przygorawać, przygorewać, przypalać się.

Przygorsznąć, przygorzknąć.

Przygorzenie, zapalenie.

Przygościć, przybyć w gościnę.

Przygotować w co, zaopatrzyć.

Przygórek, wzgórek, pagórek, górka.

Przygraniczyć, mieszkać na granicy, sąsiadować.

Przygrawać, przygrywać, napomykać, dawać do zrozumienia.

Przygrawka, przygrywka.

Przygrążyć, przykryć falą, zatopić.

Przygrodek, przegrodek, przedmieście.

Przygromadzić, przyłączyć do gromady.

Przygróżka, pogróżka, groźba.

Przygryzować, przygryzać.

Przygrząnąć, przygarnąć, przysypać.

Przygrześć, przygrzebać, przygrzebywać.

Przygurtować, przypasać, przysznurować.

Przygwizdać, przygwizdywać.

Przyhrozić, zabronić z groźbą.

Przyić, przyjść.

Przyimacz, p. Przyjemca.

Przyimek, przydomek, przezwisko.

Przyimiciel, przyjemca, przyjmowacz, ten co przyjmuje.

Przyistoczenie, przyswojenie, przemiana pokarmów w istotę naszą.

Przyiść się, obejść się.

Przyjachać, przyjechać.

Przyjaciel, przyjmiciel, przyjmujący; P. gościnny, przyjmujący w gościnę, a. przyjęty w gościnę; krewny; P. możny, opiekun, protektor.

Przyjacielić się, przyjaźnić się.

Przyjacielskie, przys. po przyjacielsku.

Przyjacielstwo, przyjaźń; grono przyjaciół; domownicy.

Przyjąć, 1) sprzyjać; 2) przyjechać.

Przyjajać, sprzyjać.

Przyjał, przyjechał.

Przyjazność, przyjacielskosć.

Przyjaźliwy, przyjacielski, przyjazny.

Przyjednoczyć, przyłączyć w jedno.

Przyjemca, przyjęmca, przyjmiciel, przyjmujący; przyjmujący kogo pod swoją opiekę.

Przyjemny, dostępny, popularny; dodatkowy.

Przyjeść się jakiej potrawie, przyzwyczaić się do jej jedzenia; przywykać, nałożyć się do czego; sprzykrzyć się, obrzydnąć wskutek ciągłego jedzenia; sprzykrzyć się, obmierznąć wogóle, przejeść się; P. się komu, dokuczyć mu.

Przyjęcie, wpływ, dochód.

Przyjęmca, p. Przyjemca.

Przyjmiciel, p. Przyjemca.

Przyjmować czego, przyjmować co; w wyr. P. na chrzcie, podawać do chrztu.

Przyjść o co, nabawić się czego; P. się, wystroić się; p. Przychodzić.

Przyjuczyć, obarczyć, obładować.

Przykadek, przekadek, półkadek, stągiew.

Przykarać, skarcić.

Przykarek, mała kara.

Przykazać, przykazywać, przykazować, w znacz. 1) rozrządzić, zarządzić, urządzić; 2) polecić, rekomendować, powierzyć; 3) P. kogo do czego, przyzwyczaić, wyćwiczyć w czym.

Przykaziciel, przykażyciel, rozkazodawca, pan, władca.

Przykaźca, polecający kogo, poręczyciel.

Przykaźny, zalecony.

Przykąsić, przygryźć.

Przykidać, p. Przykinąć.

Przykinąć, przyrzucić, pogrzebać, pochować; P. się, przejść na czyją stronę.

Przyklektać, zawalać, poplamić.

Przyklęskać, przyklaskiwać.

Przykliniać, nakłaniać, upominać.

Przyklinić, zapowiedzieć, przykazać.

Przykludzić, przyprowadzić, przywędrować.

Przykład, przykładka, dodatek.

Przykładać, przyłożyć, 1) kogo do czego: przyzwyczaić, wdrożyć; 2) P. kogo do kogo: prześladować kogo, kim.

Przykłaniać się, przykłonić się ku czemu, skłaniać się, przychylać się.

Przykłonny do czego, skłonny, skory, pochopny.

Przykłóta, słoma dla bydła.

Przykmiota, schronienie, przytułek.

Przykopa, rów.

Przykora, przekora.

Przykorny, przekorny, krnąbrny.

Przykosz, figiel, psota, psikus.

Przykowywać, przykować, przykuć, przykuwać.

Przykra, przekora.

Przykradać, często kraść.

Przykrajowić, przyswoić.

Przykry, groźny, straszny; ostry, srogi.

Przykryctwo, przykrytość, skrytość, obłuda.

Przykryty, ukryty, utajony; skryty, obłudny.

Przykrze, przykro.

Przykrzewić, przysporzyć, przymnożyć, przyczynić.

Przykrzszy, przykrzejszy.

Przykształcić, przykształtować, przystosować, stosownie do czego ukształtować, przyozdobić.

Przykuczać kogo, przynaglać.

Przykurczyć, przygnębić, przybić.

Przylał, przylot (jaskółek).

Przylatować, przylatywać, przybiegać.

Przyległość, warunek, zastrzeżenie; stosunek.

Przyległy czemu, nawykły, przywykły, oswojony; P. do czego, przywiązany, pilny, dbały; nabliższy w czasie (jarmark); sąsiadujący (młynarz).

Przyleń, człowiek nieco leniwy.

Przylepiec, plaster.

Przylgniwać, przylepiać się, przylegać.

Przyliczny (złodziej), schwytany z licem (t. j. z rzeczowym dowodem winy).

Przylis, człowiek z rzadkiemi włosami na głowie, nieco łysy.

Przylisowatszy, nieco lisowaty, rudawy.

Przylisz, p. Przelisz.

Przylizować, przygładzać.

Przylnać, przylgnąć.

Przylniony, przylgły.

Przylubić, pozwolić; P się, Przylubować się, przymilić się, przypochlebić się.

Przylubienie, pozwolenie.

Przyłaj, przełaj.

Przyłakomszy, nieco łakomy.

Przyłap, rodzaj ganka.

Przyłechcić, przywabić.

Przyłęczyć, przyłączyć.

Przyłoga, wierzch, wieko.

Przyłomić, przyłamać.

Przyłonić, przypłynąć.

Przyłożny, przywykły, przyzwyczajony.

Przyłożyć się, przyzwyczaić się.

Przyłóg, pola nieorane, odłóg; wogóle pole, rola.

Przyłuda, powab, wdzięk.

Przyłudzać się komu, przymilać się, przypochlebiać się.

Przyłygać, przyłgiwać.

Przymagać, pomagać.

Przymajętnić, przysporzyć majątku.

Przymartwić, przygasić, przydusić, przytłumić, poskromić.

Przymiąższy, przymięższy, przygruby, trochę gruby.

Przymiedzić, przyprawić miodem.

Przymierać, p. Przymrzeć.

Przymierca, przymierzca, sprzymierzeniec.

Przymierny, tyczący się przymierza, sprzymierzeńczy.

Przymierzca, p. Przymierca.

Przymierze, w znacz. 1) rozejm,zawieszenie broni; związek; 2) testament, zakon; 3) list bezpieczeństwa, glejt.

Przymierznik, p. Przymierca.

Przymierzchniony, przyćmiony.

Przymierzy komu, kogo, przystosować, przyrównać; P. do czego, zmierzać, dawać do zrozumienia; P. się z kim, sprzymierzać się.

Przymieszać się do czego, przyczynić się, dopomóc; w dać się w co.

Przymieszawać, przymieszywać.

Przymietać się, przyczepić się, przystać.

Przymietający się, p. Przymiotny.

Przymietność, zaraźliwość.

Przymilny, wdzięczny.

Przymiot, w znacz, przyrzucenie, to, co się przyrzuca do czego; P. ognia, podrzucenie ognia; 2) cecha, wada, nałóg, pasja.

Przymiota, cecha, przymiot; wada, przywara.

Przymiotać, przymiotywać, przyrzucić.

Przymiotny, pełen przymiotów, zalet.

Przymiotowość, zaraźliwość.

Przymiotujący się, zaraźliwy, udzielający się.

Przymnożek, przyczynek, przydatek, przyrost.

Przymoknąć, wzrosnąć, przybyć.

Przymorek, śmiertelność.

Przymowa, 1) słowa, wymawiane przy czarach, urzeczenie; 2) przymówka, przycinek.

Przymować, przyjmować.

Przymówcy, przymówczy, przymawiająoy, przyganiający.

Przymówiać, przymówić, 1) wymówić słowa, zaklęcia, urzec; 2) P. na co, napomknąć, dać do zrozumienia; 3) potwierdzić, przytakiwać; docięć, dogryźć; P. się do kogo, wdać się w rozmowę, zagabnąć.

Przymówny, złośliwy, uszczypliwy, interesowny.

Przymrocze, przymroczka, brzask, zmierzch.

Przymrzeć, przymierać, w znacz. 1) na kogo, przypaść na kogo po czyjej śmierci; 2) do czego, pozostać w tym miejscu, gdzie śmierć zaskoczyła.

Przymuszawać, przymuszać, zniewalać.

Przymuszczek, nadskakiwacz, pochlebca.

Przymuszczka, 1) nadskakiwanie, pochlebstwo; 2) zmyślanie, udawanie, 3) płaszczyk, pokrywka, pozór.

Przymuśnie, z musu, poniewoli.

Przymuśny, przymusowy, przymuszony, przymuszający.

Przymyśliwać, przemyśliwać, namyślać się, zamyślać.

Przynagły, gwałtowny.

Przynaległość, nagłość, przynaglenie.

Przynależeć, przystać, być odpowiednim, stosownym; zależeć (komu na czym).

Przynależętszy, przynależący.

Przynamniej, przynajmniej.

Przynaodziać, uderzyć kogo.

Przynękać, znękać; przybliżać się.

Przynielubszy, nielubiony, nieprzyjemny.

Przynieść co, powiedzieć, wyrazić; P. co komu, zaproponować.

Przynos, przynoszenie, ofiarowanie.

Przynucać, przynuczać, przynukować, p. Przynukać.

Przynuka, przymus, przynaglenie.

Przynukać, przynukawać, przynukować, przynucać, przynuczać, przynękać, przynużać, zmuszać, przynaglać, zniewolić, przycisnąć.

Przynut, przyśpiew, wtór.

Przynużyć, przynużać, 1) nieco znużyć; 2) p. Przynukać.

Przyoblecze, ubranie, odzież.

Przyobłoczyć, przyoblekać.

Przyochędażać, przyochędożyć, oczyszczać, przyozdabiać; P. się, przystrajać się.

Przyochędożka, ozdóbka.

Przyociętniejszy, powolny, zwlekający.

Przyodzianek, przyodziewek.

Przyosek, biegun ziemski albo niebieski.

Przyostrszy, przyostry, ostrzejszy.

Przypad, 1) przypadek, przygoda; 2) przypadkowa własność,; 3) nagłe przybycie, przypadłość.

Przypadać, p. Przypaść.

Przypadek, w znacz. 1) napad, napaść; 2) oznaka, symptomat (choroby); 3) cecha, przymiot, własność, przypadłość.

Przypadły, przypadkowy.

Przypadzisty, obfity w deszcze.

Przypanoszyć się, zbogacić się.

Przyparek, skwar, upał.

Przyparka, okład ciepły.

Przypasować się, w wyr. P. się w co, zaopatrzyć się.

Przypasywać się, w wyr. P. się do żelaza: oddać się rzemiosłu rycerskiemu.

Przypaska, sprzączka, klamerka.

Przypaść, przypadać, dopadać, nawijać się,przydać się; P. na kogo, na co, spaść, rzucić się, uderzyć; P. co, przysypać; P. czym, zostać przysypanym; P. na pośmiewisko, stać się przedmiotem pośmiewiska; P. na co, przystać, zezwolić, zgodzić się na co.

Przypatrownik, przypatrzacz, widz, obserwator.

Przypatrywisko, oględziny, przedstawienie.

Przopądzać, przypędzać.

Przypewnić, przytwierdzić, przymocować.

Przypędzać, przyprawiać o co.

Przypiekanka, grzanka.

Przypierać, 1) łączyć się, koligacić się; 2) dopiekać, przygrzewać (o słońcu).

Przypierzać, ozdabiać piórami.

Przypierzchnąć, zostać przyprószonym.

Przypiewek, 1) pieśń śpiewana jako dodatek do czego, przyśpiew nakońcu zwrotki; 2) epody Horacjusza; 3) rozszczenie niesłuszne, pretensja; niemiły dodatek.

Przypijać się (napojowi, winu i t. p.), przyzwyczajać się do czego.

Przypilić, przypilać, 1) czemu, o czym, pilnować, doglądać, mieć staranie; 2) komu, dokuczać, dogrzewać; 3) polecić.

Przypilować, przypilać.

Przypinać, przyniewalać, przynaglać; P. się, przypierać do czego.

Przypinka, 1) sprzączka, spinka; 2) ozdóbka; 3) żart uszczypliwy, przymówka.

Przypirzek, nowy śnieżek.

Przypis, zapis uczyniony przez męża żonie.

Przypisać komu, w znacz. dedykować (książkę), ofiarować.

Przypisny (list), dedykacyjny.

Przypiśnik, robiący przypisy, komentator.

Przypleniać, przymnażać, przydawać.

Przyplęsać, przyplęsować, oklaskiwać.

Przypluć, przymówić obraźliwie.

Przypleźć się, przypłazać się, przypełznąć.

Przypłacywać, 1) dopłacać; 2) cierpieć, pokutować.

Przypodobać, przypodobywać, przypodobnawać, przypodobnić, uczynić podobnym, przyrównać, przystosować się, zgadzać się, być odpowiednim.

Przypole, fartuch.

Przypołudnica, wiedźma, czarownica.

Przypołudnie, popołudnie.

Przypomnianka, przypomnienie; upominek, pamiątka.

Przypomionać, przypomionąć, przypomnieć.

Przypor, 1) przypieranie, przyparcie; 2) skarpa skalista; 3) rozporek.

Przyporęczny, przyporęczony, zapowiedziany.

Przyporządek, narzędzie, statek; porządek.

Przypowiadacz, ten, który co przypowiada, nakazuje, oznajmia.

Przypowiedny, 1) oznajmujący; P. list, świadectwo; 2) p. Przypowiestny.

Przypowiedzieć się, przymowić się, zgłosić się; zwrócić się, zrobić zastrzeżenie od siebie.

Przypowiestny, przypowiesny, 1) przysłowiowy, sentencjonalny; 2) alegoryczny.

Przypowieszczać, pozywać już osądzonego, żeby zadość uczynił wyrokowi sądu.

Przyprawa, w znacz. 1) przygotowanie się; 2) ozdoba, upiększenie; 3) narzędzie, sprzęt; porządek.

Przyprawić, przysposobić, sprawić; ubrać; zahartować (żelazo); P się, przygotować się; przebrać się; zająć się czym.

Przyprawny, przygotowany; zaopatrzony; przen. przesadny, wykwintny, pretensjonalny.

Przyprawować, przyprawiać.

Przyprosić, zaprosić.

Przyprowadzić, skłonić, wprawić w co; P. się, przybyć, przenieść się.

Przyprószka, śnieg lekki, nieznaczny.

Przyprzeć, przypiec.

Przypust, przypuszczenie.

Przypuszczać co komu, zdawać się na kogo, spuszczać się w czym na kogo; P. się, przyczyniać się.

Przypuścić się, wypaść, rozpędzić się.

Przypyrkasy, przyprawy do potraw.

Przypytywać się do czego: wtrącać się do rozmowy; P. się, spróbować, czy się nie uda dostać czego; zgłaszać się z pretensją, przyznawać się, upominać się.

Przyrazić, 1) przeniknąć, przejąć, dać się we znaki; 2) przytknąć, przycisnąć.

Przyrazisty, przenikający, przejmujący.

Przyrobić, zjednać, skłonić.

Przyroczyć, urzec, oczarować.

Przyroczysty, urzeczony.

Przyrodny, należący do tego samego rodzaju, naturalny, wrodzony; dorodny, urodziwy.

Przyrodzenie, 1) powinowactwo; 2) zdolności wrodzone, usposobienie, położenie naturalne; 3) części płciowe.

Przyrodzenno, przyrodzono, przyrodzonym sposobem, według praw natury.

Przyrodzenny, Przyrodzony, 1) naturalny, prosty, niewymuszony; 2) krewny, powinowaty; P. komu, podobny do kogo.

Przyrodzić się, wrodzić się; P. się do kogo: wdać się w kogo.

Przyrok, urok.

Przyród, gatunek.

Przyrutny, p. Przyrzutny.

Przyrwa, wybrzeże, zatoka.

Przyrwać kogo, 1) skrzywdzić, złupić; 2) szarpnąć, naderwać.

Przyryżać, przyrżeć, odzywać się rżeniem.

Przyrzazować, przycinać.

Przyrządzić, przyrządzać, rządzić, administrować; zaopatrzyć, P. kogo na co, namówić, podbechtać, podbudzać; P. się, przysposocić się.

Przyrzec co, zapewnić, wziąć na siebie odpowiedzialność, ręczyć.

Przyrzecze, rzeczna przystań.

Przyrzecznik, przysiążnik, 1) przyrzekający; poręczyciel; 2) przysięgły, ławnik sądowy.

Przyrzeszać, przyrzesić, przyłączyć.

Przyrzucać, 1) odrzucać; przyszywać; 3) przeznaczać, wyznaczać; P. się, przyodziać się; udzielić się (o chorobie).

Przyrzutny, dodatkowy, poboczny, niestały; zaraźliwy.

Przysad, przysada, 1) przydatek; 2) przyprawa, przymieszanie; 3) przymieszka, stop, aljaż; 4) niepotrzebna ozdoba; 5) kwiecistość, błyskotliwość, ułomność, wada; 6) przypadłość, przymiot przypadkowy,właściwość, cecha; 7) przesada; 8) podejście, podstęp; 9) potrzask, pułapka.

Przysadnik, p. Przysądnik.

Przysadny, dodatkowy; przesadny, wymuszony, sztuczny.

Przysadzić co czym, przyprawić; P. się, przytulić się; P. się kogo, przyrównać się do kogo.

Przysapki, sapanie.

Przysąd, 1) przysądzenie, wyrok na czyją korzyść; 2) nagroda za pracę sądzenia; 3) prawo czyjeś; 4) magistratura miasta, okrąg sądowy.

Przysądnik, asesor sądowy.

Przysądzony, narzeczony.

Przysęd, p. Przysąd.

Przysiadek, miejsce zasadzki, zasadzka.

Przysiążnikowy, przysiężniczy.

Przysiedziały, wytrwały, pracowity.

Przysiek, 1) siekierka wązka do wydłubywania drzewa; 2) sąsiek; 3) p. Zasiek.

Przysięgodzierżny, dotrzymujący przysięgi.

Przysięstwo, godność, urząd przysięgłego.

Przysiężnik, przysięgacz, przysięgający.

Przysiężysty, przysięgły, zaprzysiężony.

Przysilać, przysilować, wzmacniać, pokrzepiać.

Przysion, przedsienie.

Przyskarżać, oskarżać, obwiniać.

Przyskórka, przykrość, umartwienie, dokuczanie.

Przyskrzyć, dopiec, przyskwierzyć, dokuczyć komu.

Przyskrzynąć, przyskrzybnąć, przygnieść, ścisnąć.

Przyskwara, przyskwarka, 1) skwar, upał; 2) p. Przywara.

Przyskwarny, 1) skwarny, gorący; 2) dokuczliwy.

Przyskwrzeć, przyskwierać, przypiec, dokuczyć, dopiec.

Przysłać się, przybyć, przyjść.

Przysłonica, okiennica żeberkowa, żaluzja.

Przysłowie, w znacz. przymówka, przycinek, przygana.

Przysłowo, przysłowie.

Przysłuchacz prawa, asesor sądowy.

Przysłuchajność, p. Przysłuszeństwo.

Przysługa, zasługa,nagroda.

Przysługować, przysłużac, usługiwać, służyć.

Przysłuszać, przysłuchać, przysłuszeć, 1) P. do kogo, do czego, należeć, 2) służyć, być pożytecznym do czego.

Przysłuszeństwo, przysłuchajność, przynależność, przyległość.

Przysłuszna, przysłusznie, przysłuszno, należy, wypada, rzecz słuszna, aby.

Przysłuszniejszy, odpowiedniejszy.

Przysłuszny, przyzwoity, należyty, stosowny.

Przysłuża, trzeba, należy się, wypada, godzi się, słuszne jest, odpowiednie.

Przysłysza się, zachciewa się, kusi, korci.

Przysmaczyć, przydać smaku, zaprawić.

Przysmargnąć, przypalić się, przydymieć, przywrzeć.

Przysnąć, zdrzemnąć się.

Przysobić, przywłaszczyć sobie, przyswoić.

Przysoczyć, przyścignąć, przydybać; śladem P. kogo, śladem dojść, wyśledzić.

Przysolić komu, opłacić się mu, P. kogo, oskarżać, denuncjować.

Przysparzać, przeciągać, przedłużać; wywoływać, sprowadzać, powodować.

Przyspolić, przybrać do spółki, przyłączyć.

Przyspolny, krewny, blizki.

Przysposobieniec, syn przysposobiony czyli adoptowany.

Przystajać, przystawać, leżeć gładko.

Przystajnia, przystań.

Przystałość, właściwość, przymiot, zaleta.

Przystały, przystojny, przyzwoity.

Przystaw, przystawiony przy kim dla straży lub usługi, oddany do usług posła, urzędnik dworski asystujący poselstwu, strażnik, nadzorca, włódarz.

Przystawa 1) dostawa, dostarczenie, 2) drużyna, świta, eskorta, 3) podpora.

Przystawać k’czemu, zezwolić, godzić się; P. do kogo zamieszkać z kim.

Przystawca p. Przystaw.

Przystawiciel, dostawca.

Przystawić, dostawić, przydać, dołożyć; P. się, przybyć, stawić się.

Przystawka, miska, na której się jadło daje, półmisek.

Przystawstwo, stacja, stanowisko żołnierskie, posterunek; Stróże, dozorcy, straż.

Przysterbać się, przywlec się.

Przystękać, odchorować.

Przystępa, przystęp 1) przystań, ostoja, 2) przypływ morski, 3) napad, atak.

Przystępować, przybywać, przymnażać; zjawiać ś., zapadać (rozkaz).

Przystępczy, przystępujący, wstępny, przygotowawczy.

Przystępić, przystąpić.

Przystępień, mieszkający u żony na jej gospodarstwie.

Przystoić się, szczycić się, wynosić się.

Przystojność, przystojeństwo, właściwość; sprawiedliwość.

Przystojny, przyzwoity, należyty, przydatny, właściwy, godziwy, zacny, uczciwy, zaszczytny, chlubny.

Przystół, bufet, kontuar.

Przystratny, tracący, lubiący tracić.

Przystroić, przygotować, przysposobić, przypasować, dorobić; zaopatrzyć, wyposażyć, wyekwipować; P. się, skłonić się, przystosować się, przysposobić się.

Przystronek 1) schowanko, kryjówka, 2) sąsiek.

Przystrój, ozdoba; sprzęt.

Przystrychnienie, wygładzenie.

Przystryjec, starszy brat.

Przystrzegać, przestrzegać; P. się, czaić się.

Przystrzelać się do czego, stosować się, zgadzać się z czym, przystawać.

Przysturzyć, przycisnąć, przyprzeć.

Przysucha, przysuch 1) suszarnia, 2) strup.

Przysuchą, co nie pomszczono, co uszło na sucho, bezkarnie.

Przysuć, przysypać.

Przysud, p. Przesąd.

Przyszlachcić 1) uszlachetnić; 2) ozdobić.

Przyszło, potym, na przyszłość, nadal.

Przyszto, przybyto.

Przyszychtować, przyłączyć, przybrać.

Przyszychwost 1) lubiący komu przypinać ogon, łatkę; przyganiacz; 2) człowiek, czepiający się natrętnie innych; 3) rzecz przyczepiona do drugiej bez potrzeby.

Przyszyć, przyszywać w znacz. przystosować, zastosować; P. się przyłączyć się, przystać, przyznać się.

Przyście, przyjście.

Przyścignąć, przydybać, przetrzymać.

Przyścipny, umiejący się podobać; przychylny, miły, posłuszny.

Przyść, przyjść.

Przyślapać, przyślapić, przyślapywać, przydeptać.

Przyślep, niedowidzący, krótkowzroczny.

Przyślubić, komu co, przyrzec, przyobiecać pod przysięgą.

Przyśpieć, przyśpiać, przyśpiewać 1) śpiesznie przybyć, zdążyć; 2) przybliżyć się, nadejść; 3) przyśpiało mi, pilno mi; P-ło na mnie, skrupiło się, padło na mnie.

Przyśpieszać, dokuczać.

Przyświecać komu 1) dogadzać, pochlebiać; 2) poduszczać, podburzać kogo.

Przyświęgnąć, przywrzeć, przylepić się.

Przytachnąć, przyciągnąć, przybiec, przybić.

Przytacić się, przytaić się.

Przytaczać się, zdarzać się; P się do kogo, do czego, odnieść się, połączyć się.

Przytaczować, p. Przytaczać.

Przytarasić, przystąpić, przygnieść.

Przytargnąć, przyciągnąć, przybliżyć.

Przytchlina, przytchłość, stęchlizna, zgnilizna.

Przytchły, stęchły, zgniły.

Przytcza p. Przydcza.

Przytelepać się, przywlec się.

Przytępszy, tępawy, przytłumiony.

Przytęskniejszy, nudny.

Przytłamsić, przydusić, przygnieść.

Przytnica, poprzeczny kawał pola.

Przytocznik, cudzysłów.

Przytoczny, uboczny, dodatkowy.

Przytomny 1) obecny, teraźniejszy; 2) pomocny.

Przytorupać się, przywlec się.

Przytowarzyszyć, przypuścić do towarzystwa.

Przytracić, przypłacić.

Przytrafina, przytrafunek, przygoda, przypadek, zdarzenie.

Przytrawić, powstrzymać.

Przytrefiać się, zdarzać się; okazać się stosownym.

Przytrefny, przypadkowy.

Przytrząsać się, przytrząść się, wzbogacać się, obławiać się.

Przytrzeć na kogo, napaść, natrzeć na kogo; dokuczyć; P. dokąd, dotrzeć.

Przytrzepać, przybyć, przybiec.

Przytulijka, przylepka, pieszczoszka.

Przytuł, przytulenie.

Przytwierać, przytworzyć, przymknąć.

Przytwierdzać, wzmacniać.

Przytworek, zachowanko, półskrzynek.

Przytwór, babiniec, kruchta w kościele.

Przytykać, przystosować; dogonić, przytrzymać; P. komu, przymawiać.

Przytykliwy, uszczypliwy.

Przytyskować komu, przyciskać kogo, przynaglać, dokuczać komu.

Przyukrwawieńszy, zakrwawiony.

Przyumarły, zostawiony w spadku po śmierci.

Przyumierać, przyumrzeć, 1) komu: przejść na kogo po śmierci czyjej; 2) zostawić co komu po swojej śmierci.

Przywadzić, zawadzić o co.

Przywaliny, gruzy, rumowisko.

Przywara 1) to, co przywrzało do garnka, przyskrobek; 2) wada; 3) piwo zagotowane z cukrem i żółtkiem.

Przywarcholić się, przywąchronić się, przywonkrucić się, przybłąkać się; P. do kogo, przyczepić się.

Przywąchromić się, p. Przywarcholić się.

Przywąkroić 1) przynęcić, oswoić; P. sobie co przywłaszczyć sobie; zmyślić.

Przywczas, wcześnie.

Przywdzięczyć się, nabrać wdzięku, przymilić się.

Przywdzięk, przymilenie się, umizg.

Przywędrowały, przyniesiony, zapożyczony od innych.

Przywianek, zapis uczyniony przez męża żonie przy ślubie; dar poślubny.

Przywiarek, przesąd, zabobon.

Przywiązałość, przywiązanie.

Przywiązca, przywiązany do kogo.

Przywid, przywidzenie.

Przywiecha, brew.

Przywieńczyć, uwieńczyć.

Przywierabożać się, przysięgać się.

Przywiesek, rzecz przywieszona, amulet.

Przywiętszy, trochę za wielki.

Przywięź, lina do przywiązywania statków.

Przywileja, przywilejka, przywilja, wada, nałóg, właściwość usposobienie.

Przywilszy, trochę szalony.

Przywinniejszy, nie bez winy.

Przywitaczka, przywitanie.

Przywitować, przywitać; poczęstować.

Przywłaszczać 1) P. co komu, zwrócić, przyznać, przypisywać; 2) P. czemu, ku czemu, przyrównywać, przywabiać, przynęcać; 2) P. sobie za syna, za córkę, przysposabiać, adoptować; 4) przyciągać.

Przywłoka, przybitka naboju w strzelbie.

Przywłościć, przywłaszczyć.

Pzywnosić, wprowadzać.

Przywodosiadły, nad wodą mieszkający.

Przywodzić, przywieść, 1) sprawić, wywołać, pociągnąć; 2) przygarniać, gromadzić; 3) P. komu, przewodzić, przewodniczyć, dowodzić; P. na hak, narażać na niebezpieczeństwo; P. się, usposobić się, dojść.

Przywoity, przyzwoity, stosowny.

Przywojca, przywódca.

0492]Przywojstwo, przywództwo, przewodnictwo.

Przywonchromić się, p. Przywarcholić się.

Przywód 1) naczelnictwo, dowództwo; 2) powód, pobudka; 3) szlak, przesmyk, przewód.

Przywójca, przywódca.

Przywrotny, powtarzający się.

Przywrzały, 1) który przylgnął wskutek wrzenia; 2) zastarzały, niepoprawny.

Przywtarzać, opowiadać, przyświadczać.

Przywyż, przywyższym, powyżej, nieco wyżej.

Przyzająkliwszy, przyzająklejszy, trochę jąkający się.

Przyzapadny, południowo-zachodni (wiatr).

Przyzapuście, karnawał.

Przyzazdrościwy, nieco zazdrosny.

Przyziemie, dolna część budynku, doł, parter.

Przyzieracz, nadzorca.

Przyzierać się, przyźrzeć się, przyglądać się.

Przyziomowy, dolny, parterowy.

Przyznajac, przyznać.

Przyznawanie, uznanie, wziętość, poważanie.

Przyzwoity komn, właściwy, stosowny; słuszny, sprawiedliwy.

Przyzwolić komu, przychylić się do czyjej prośby; zniewolić, skłonić.

Przyzwyczaj, obyczaj.

Przyźdrzeć się, przyjrzeć się.

Przyżadniejszy, trochę szpetny.

Przyżałować, podzielić czyj żal, odczuć.

Przyżonąć, przygnać, przypędzić.

Psałterz, różaniec; rodzaj harfy, gęśle.

Psar, pilnujący psy.

Psek, piesek.

Psi w wyraż. psiego, skoczyć (zlecieć, pływać), poniewolnie brnąć, z musu jaki krok uczynić.

Psiacz, psiarz.

Psiaczyć, wymyślać.

Psiarskie, opłata na żywienie psów królewsk.

Psibiskunt, nieprzyjemność.

Psić się p. Psieć.

Psieć, piaszeć, marnieć, schodzić na psy; P. się, psuć się, gnuśnieć.

Psiętrz, poddasze, piętro.

Psina, 1) w znacz. bezwstyd, bezczelność; psiną oczy zasłonić, zakryć, zatkać, odrzucić wszelki wstyd; 2) febra, zimnica.

Psiniec, 1) zuch, junak; 2) pysk, paszcza; 3) psiarnia.

Psioczyć p. Psiaczyć.

Psiwy, psiej natury, zły, niegodziwy.

Psocić się, oddawać się nierządowi, cudzołożyć.

Psota, 1) w znacz. żądza cielesna, sprosność; 2) zepsucie, szkoda; 3) odpadki, śmieci; 4) niepogoda, słota, burza.

Psotliwy, psotny, nierządny, wszeteczny, sprośny.

Psotnik, rozpustnik, sprośnik.

Psotno, słotnie, niepogodnie.

Psotować, p. Psocić.

Psować, psuć.

Psowaty, nieposłuszny.

Pstro, lekko, około, co najmniej.

Pstrok, pstrosz, koń srokaty.

Pstrucha, materjał wełniany roboty domowej i wyroby z niego.

Psuć, 1) w znacz. burzyć, niszczyć; 2) unieważniać; 3) tępić; 4) urzekać, czarować; P. się, gorszyć się; womitować.

Pszczeć, pszczyć, pstrzyć.

Pszeńca, pszenica.

Pśkać, wybuchać śmiechem; kichać.

Ptak, w wyraż. w p-i komu wpadać, mieszać się w czyje sprawy, mylić komu szyki; w p-i wskoczyć, postąpić nieroztropnie.

Ptaszowieszczek, ptaszowieszczołek, wróżący z lotu ptaków, augur.

Pteniec, ptaszek, pisklę.

Publiczyć, łajać, kląć publicznie.

Publika, 1) interes publiczny, dobro publiczne; 2) publiczny zjazd, festyn, wielki świat; 3) widzowie, słuchacze, publiczność; 4) zgorszenie, wstyd, skandal; 5) kobieta publiczna.

Publikan, potępiony.

Puc, Pucek, policzek.

Puch, 1) mech, meszek; 2) oddech, wyziew, wybuch; 3) fala, bałwan morski.

Pucha, gęba, pysk.

Puchać, 1) buchać, zionąć; 2) wiać, dąć; 3) wąchać.

Puchlny, pulchny.

Puczka, dłoń, garść.

Pucznieć, pącznieć.

Puczny, puczysty, nabrzmiały, rozdęty, pękaty.

Puczyć, męczyć.

Pućka, pójdźka, sowa.

Puderman, peniuar.

Puha, bicz, bizun.

Pukiel, w znacz. wypukłość, guz.

Puklasty, 1) puklami czyli guzami wysadzony; 2) wypukły; 3) zwinięty w pukle (o włosach).

Puklat, pukłada, kosz pleciony na wozie; buda u wozu.

Pukładka, naczynie buchaste z wiekiem wydętym.

Puknąć, pęknąć, wypić, palnąć; P. się, rozpaść ś.

Pulka, zmowa.

Pulperja, oberża.

Pultynek, 1) mały pulpit do robót kobiecych; 2) poduszeczka do zatykania igieł i szpilek.

Pulwerkar, wóz z prochem.

Pulwy, łąki wilgotne.

Pułkier, stary dobosz.

Puntał, p. Pontał.

Pupeczek, niewieściuch, elegancik.

Pupek, pępek.

Purchawkać, cisnąć.

Purpurjanowy, purpurowy.

Purys, złota rdza (boraks).

Puska, wargi, usta, policzek; pocałunek.

Pusny, pusty.

Pust, zapuszczanie sieci.

Pusta, warta.

Pustać, miejsce puste, pustkowie; nieużytki.

Pustocha, zabawa taneczna młodzieży w przeddzień wesela, żegnanie panny młodej.

Pustopas, samopas, samowolnie, rozpustnie.

Pustopasz, człowiek samopas żyjący, hulaka.

Pustostraszny, straszny i niezaludniony.

Pustosz, pustkowie, pustynia; trzpiot, roztrzepaniec.

Pustotnica, kobieta lekkomyślna, swawolnica.

Pustować, stać pustką; swawolić, zbytkować.

Pustoż, puszcza.

Pustynia, pustka, przestrzeń; pustelnia.

Puszcza, wielki las; pustynia.

Puszczaczka, ślizgawka.

Puszczać, puścić, zapisać (testamentem), zbyć, odstąpić, zdać, polecić; 2) rzucać, opuszczać; 3) rozpowszechniać, rozgłaszać; spuszczać, spławiać, wystawiać, przeprowadzać, przypuszczać, skierować; P. kogo na miecz, wyciąć w pień; P. na szrot, na szańc, narażać; P. się na kogo, rzucać się napadać.

Puszczka, gałązka, pęd, latorośl.

Puszczować, puszczać.

Puszczyna, puścizna.

Puszka, działo, armata.

Puścina, puszczyna, pustki, puścizna.

Puśkin, człowiek o twarzy pełnej, tłustej.

Puślisko, puszlisko, 1) rzemień od strzemienia; 2) lm. puśliska, pęta.

Putać, putnąć, prowadzić życie wesołe, pohulać.

Putek, ojciec chrzestny, kum.

Putny, dotyczący drogi, podróżowania.

Putra, duże naczynie na mleko.

Puwirtelewy, półćwierciowy.

Puzan, puzon, 1) gatunek trąby metalowej; 2) gatunek kornetów niewieścich.

Pwa, pwo, ufność.

Pwać, ufać.

Pych, pycha.

Pychalec, pychałek, pychota, pyszałek.

Pyla, gęś.

Pylić, pilić.

Pylinka, pyłek.

Pylnąć, palnąć, pojechać.

Pyłgać, pełzać, buchać (o ogniu).

Pytgotki, iskry, płomyki, dreszcze.

Pyra, stos drzewa.

Pyrciać, dreptać.

Pyrcieć, zostawiać ślad, pracować pilnie.

Pyrczeć, pryskać.

Pyrgać, pyrgnąć, pergnąć, dawać susa, uciekać.

Pyrka, 1) kartofel, 2) kozica.

Pyroskaf, parostatek.

Pyruchy, Pyrzaki, kartofle.

Pyryna, pyryna, pyrzna, perzyna.

Pyrzych, prędki, nieuważny.

Pysklać, pysklić, plugawić, mazać, plamić.

Pyskłać, mazać, smarować.

Pyszalec, pyszek, pychałek, pyszniś, pyszałek, zarozumialec.

Pyszczak, pysk.

Pyszen, pyszny.

Pysznica, pyszna, dumna.

Pysznoszarłatny, odziany w szkarłat.

Pytaczka, żebranina.

Pytać, troszczyć się, dbać; zważać na kogo; robić ceremonje, krępować się, szukać, upatrywać, prosić, żądać, żebrać.

Pytawać, pytać.

Pytel przen. włosiennica.

Pyzda, oprawca, rakarz.

Pyzer, biedak, mizerak.

Pyżgać, uciec, uskoczyć.

Przypisy

  1. Przypis własny Wikiźródeł Błąd autorów; odwołanie do hasła, które w tym słowniku nie istnieje. Zobacz hasło Pęp w tym słowniku lub w Słowniku etymologicznym języka polskiego.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Przypis własny Wikiźródeł Błąd autorów; odwołanie do hasła, które w tym słowniku nie istnieje.


Tekst jest własnością publiczną (public domain). Szczegóły licencji na stronach autorów: Antoni Krasnowolski, Władysław Niedźwiedzki.