Iliada (Popiel)/Pieśń XVII

Z Wikiźródeł, wolnej biblioteki
<<< Dane tekstu >>>
Autor Homer
Tytuł Iliada
Data wydania 1880
Wydawnictwo nakładem tłómacza
Druk W. L. Anczyc i Spółka
Miejsce wyd. Kraków
Tłumacz Paweł Popiel
Tytuł orygin. Ἰλιάς
Źródło skany na Commons
Inne Cały tekst
Pobierz jako: Pobierz Cały tekst jako ePub Pobierz Cały tekst jako PDF Pobierz Cały tekst jako MOBI
Indeks stron
Artykuł w Wikipedii Artykuł w Wikipedii
PIEŚŃ SIEDEMNASTA.

Menelaosa dzielnego Atrydy nie uszło uwagi,
Że Patroklos Trojanom w potyczce uległ okrutnéj.
W przednie więc hufce skoczywszy okuty spiżem świecącym,
Krążył w około niego, jak matka co pierwsze spłodziła,

Beczy w około cielątka, nieobeznana z opieką;

Również w około Patrokla Menelaj płowy obchodził.
Dzidę przed niego wystawił i tarczę gładko wykutą,
Gotów zabić każdego, co śmiałby do niego się zbliżyć.
Lecz niezapomniał i syn Panthosa o walce na dzidy,

W obec zgonu Patrokla nieskazitelnego, więc blizko
10 

Stanął przy nim rzekł do Menelaosa dzielnego:
„Boski Menele sie Atrydo przywódzco narodów,
Cofnij się, ustąp od trupa i zostaw rynsztunek zbroczony;
Żaden albowiem przedemną Trojanin lub sławny sojusznik

W ciągu okrutnej potyczki Patrokla dzidą nie trafił;
15 

Więc dozwólcie bym sławę szlachetną u Trojan pozyskał,
Żebym i ciebie nie trafił i życie błogie odebrał“
Z gniewem okrutnym odrzecze mu na to płowy Menelaj:
„Wcale nie pięknie, na Zewsa, się tak bez miary przechwalać.

Nawet i lew tak wielką nie szczyci się siłą, lub lampart,
20 

Ani też w dzikim i groźnym odyńcu się mieści tak wielka
Serca odwaga, na której polega w każdem zuchwalstwie,
Ile synowie Panthosa dufają swej sztuce na dzidy.
Wszak Hyperenos potężny poskromca koni, młodością

Już się nie cieszy, a kiedyś z obelgą na mnię nastawał;
25 

Mówił że najpodlejszym wojakiem z pomiędzy Danajów
Jestem; nie sądzę by teraz o własnych nogach wracając
Mógł małżonkę najdroższą i godnych rodziców ucieszyć.
Ciebie ja siły tak samo pozbawię, jeżeli mi w drodze

Staniesz; a zatem ci radzę byś prędko się ztąd wycofawszy.
30 

W tłumy powracał i na mnię nastawać się nie poważył,
Żebyś co złego nie ścierpiał; i głupi po szkodzie zmądrzeje‘
Rzekł; zaś jego nie skłonił, i tenże mu zaraz odpowie:
„Teraz więc o Menelaju boski sowicie wykupisz

Brata któregoś mi zabił, wynosząc się z tego; a wdową
35 

Uczyniłeś małżonkę wr kąciku nowej sypialni,
Zaś rodzicom okropną żałobę i smutek, sprawiłeś.
Owym nieszczęsnym zaprawdę bym przyniósł ulgę w żałobie,
Żebym porwawszy twą głowę i cały zarazem rynsztunek,

Rzucił je w ręce Panthosa i matki Frontydy szanownej.
40 

Ale robota bez próby już długo nie pozostanie,
Ani też bez rozprawy, czy męztwo górą, czy trwoga“
Rzekłszy to godzi oszczepem na tarczę gładko wykutą;
Spiżu atoli nie przebił, bo koniec włóczni na tarczy

Hartowanéj się ugiął. Następnie oręż podnosi
45 

Menelaos Atryda błagając do ojca Diosa;
W chwili gdy tamten się cofał poniżej gardziela go trafił,
Potém przycisnął gwałtownie dufając ręce żylastej,
Aż na wylot się ostrze przez miętki kark wydostało.

Runął z łoskotem, a zbroja na koło niego zabrzękła.
50 

Włosy się krwią zwilżyły, podobne do włosów Charytek,
Oraz kędziory splecione nitkami ze złota i srebra.
Równie jak człowiek choduje oliwną sadzonkę wysmukłą,
W miejscu odosobnionem gdzie woda wytryska obficie;

Pięknie rośnie do góry, kołysząc się lekko powiewem
55 

Wiatrów przeróżnych i gęsto się kwieciem bieluchnym pokrywa;
Nagle w tem wicher nadchodzi połączon z burzą gwałtowną,
Drzewko z dołku wyrywa i strąca jak długie na ziemię ;
Takoż i syna Panthosa, sławnego z dzidy Eforba,

Menelaos Atryda zabiwszy rynsztunku pozbawia.
60 

Równie jak lew co na górach się chował, dufając swej sile,
Z trzody pasącej się krowę porywa, ze wszystkich najlepszą;
Skruszył jej szyję odrazu chwyciwszy ostremi zębami
Najprzód, potem zaś krew i jelita wszystkie pochłania

Szarpiąc; w około zaś niego pasterze męże i kundle
65 

Straszą go wielce hałasem z daleka, lecz obces na niego
Nie chcą nacierać, bo wielce ich blada trwoga zdejmuje ;
Również ich z tamtych żadnemu nie stało w piersiach odwagi,
Żeby wystąpić naprzeciw sławnego Menelaosa.

Wtedy z łatwością Atrydes by świetną był uniósł Panthojdy
70 

Zbroję, gdyby nie Fojbos Apollon mu tego zazdrościł,
Któren Hektora pobudził, Aresa współzawodnika,
Postać na siebie przyjąwszy Menteja dowódcy Kikonów;
Jego więc zagadując w skrzydlate odezwie się słowa:

„Teraz ty biegniesz Hektorze ścigając niedoścignionych,
75 

Ajakidesa mężnego rumaków, lecz one za twarde
Są dla ludzi śmiertelnych by módz je poskromić i wstrzymać,
Prócz Achillesa, którego nieśmiertna matka rodziła.
Podczas tego Menelaj Arejczyk, Atreja potomek,

Chodząc w około Patrokla dzielnego zabił Trojana
80 

Ejforbosa Panthojdę i zmusił go walki zaprzestać!‘
Rzekłszy to bóg napowrót się zwrócił do mężów utarczki;
Serce ponure Hektora objęła sroga żałoba.
Zatem ogląda się w koło po hufcach, i zaraz dostrzega

Tego co świetny rynsztunek porywa, tamtego na ziemi
85 

Leżącego, gdy krew z otwartej rany wytryska,
Kroczy więc w przednie szeregi świecącym śpiżem okuty,
Ostro krzyknąwszy, podobny do Hefaistosa płomienia
Niezgaszonego; Atrydes usłyszał głos przeraźliwy;

Zatem strapiony wyrzeknie do swojej duszy wyniosłej:
90 

„Biada mi, jeśli ja tutaj opuszczę świetny rynsztunek,
Oraz Patrokla co leży z powodu mojej zniewagi;
Pewno niejeden z Danajów mi będzie miał za złe gdy zoczy.
Jeśli zaś będąc sam na Hektora się puszczę i Trojan,

Wstydu się bojąc, to łatwo mnię wielu otoczy jednego;
95 

Hektor z powiewnym szyszakiem zaś wszystkich tu Trojan prowadzi.
Czemuż atoli to wszystko mi lube serce przekłada ?
Kiedy na przekór demona się człowiek walczyć odważy
Z mężem od boga uczczonym, to szybko dosięgnie go klęska.

Niechże więc żaden z Danajów me gniewa się na mnię, gdy zoczy
100 

Żem Hektorowi ustąpił, gdyż walczy on z boską pomocą.
Żebym to chociaż Ajaxa o głosie donośnym wypatrzył,
Obaj zwróciwszy się naprzód do bitwy byśmy dążyli,
Nawet na przekór demona, a może trupa pochwycim

Dla Pelejdy Achilla; by klęskę choć w części naprawić“
105 

Podczas gdy w sercu i w duszy to sobie wszystko rozważał,
Nadciągały Trojańskie szeregi z Hektorem na czele.
Wtedy on w tył się wycofał i poległego opuścił,
Często się w tył oglądając, podobnie do lwa brodatego,

Kiedy go ludzie i psy od zagrody wypędzić próbują
110 

Głośném wołaniem i dzidą; lecz jego serce waleczne
Dreszczem się przejmie, a chociaż niechętnie, opuszcza zagrodę;
Takoż i płowy Menelaj się od Patrokla wycofał.
Stanął dopiero zwrócony, gdy zdążył do druhów gromady,

Śledząc oczyma wielkiego Ajana Telamoóczyka.
115 

Szybko tamtego rozpoznał na lewem skrzydle potyczki,
Druhów zagrzewającego, do walki napominając;
Trwogą albowiem okropną nawiedził ich Fojbos Apollon.
Szybko więc bieży i przy nim stanąwszy wyrzeknie te słowa:

„Za mną drogi Ajaxie, do walki o ciało Patrokla
120 

Spieszmy, może choć trupa Achillesowi poniesieni
Obnażonego, bo zbroję już porwał Hektor prześwietny“
Rzekł i wypróbowane poruszył serce Ajaxa.
Spieszy więc w przednie szeregi, a za nim płowy Menelaj.

Hektor, obdarłszy Patrokla z rynsztunku sławnego, wyciąga,
125 

Żeby mu głowę z ramienia oberżnąć ostrem żelazem,
Trupa zaś wywleczonego dla psów Trojańskich wyrzucić.
Wtedy się Ajas przybliżył dźwigając tarczę jak wieża.
Hektor cofając się nazad w gromadę swych towarzyszów,

Skoczył do wozu i bronie powierzył piękne Trojanom,
130 

Żeby je zanieść do miasta; ku wielkiej mu sławie posłużą.
Ajas Menojtiadesa okrywszy tarczą szeroką,
Stanął, zarówno jak lew przed swemi stawa małemi,
Któren gdy młode prowadząc napotkał w kniei cienistej

Mężów myśliwych, lecz on zawierza swojej odwadze,
135 

Brwi zmarszczywszy aż na dół je spuścił i oczy zakrywa;
Również i Ajax w około Patrokla się kręcił dzielnego.
Z drugiej zaś strony Atrydes, do boju waleczny Menelaj.
Stanął gotowy, obciążon okropną w sercu żałobą.

Glaukos, mężów Lykijskich dowódca, syn Hippolochosa,
140 

Krzywem rzucając nań okiem Hektora zagadnie obelgą:
„DzielnyśpostaciąHektorze, lecz w bitwie swojego nie czynisz,
Niezasłużona twa sława szlachetna, bo szukasz ucieczki.
Pomyślże, jakim sposobem wybawisz miasto i twierdze

Sam, i z własnym narodem, co w Uion jest zamieszkały;
145 

Z Łyków żaden albowiem w obronie grodu waszego,
Walczyć z Danajem nie będzie , boć wcale się nie opłaciło
Nieustannie i dzielnie się bić z mężami wrogiemi.
Jakżebyś męża gorszego w potyczce zbawić podołał,

Nędzny, kiedy Sarpeda co był przyjacielem i druhem,
150 

Pozostawiłeś na łup i zdobycz dla mężnych Argeiów?
Któren był wielce potrzebnym dla miasta i ciebie samego,
Będąc przy życiu, a teraz od psów go nieśmiesz ochronić.
To też, jeśli mnię teraz kto z Łyków zechce usłuchać,

Pójdziem do domu; dla Troi niech zguba się zjawia okrutna.
155 

Żeby to bowiem Trojanie odwagę mieli stateczną,
Nieustraszoną, jak męże miewają, co gwoli ojczyzny
Walkę i ciężar wojenny przeciwko wrogom podjęli,
Dawno już do Iliony Patrokla byśmy zawlekli.

Jeśliby tenże do miasta wielkiego, Priama książęcia
160 

Dostał się trupem, a my go wydostali z potyczki,
Szybko Argeie by świetny Sarpeda rynsztunek oddali,
My zaś by jego zdołali do wnętrza zanieść Hiony.
Zginął albowiem giermek wielkiego męża, co pierwszym

Jest w narodzie Argejskim, i zblizka walczący druhowie.
165 

Ty zaś naprzeciw .Ajaxa wystąpić się nie odważyłeś,
Wielkodusznego, i zajrzyć mu w oczy wśród wrogów zamieszki,
Ani też walczyć obcesem, gdyż on dzielniejszym od ciebie“
Hektor o hełmie powiewnym mu z wzrokiem ponurym odpowie:

„Taki jak ty Glaukosie, dla czego wyraża się dumnie?
170 

Przebóg sądziłem że ty rozsądkiem nad innych celujesz,
Między wszystkiemi, co w Lykii szérokoskibnéj mieszkają;
Teraz atoli ci w sercu stanowczo naganiam co rzekłeś,
Twierdząc iż olbrzymiego Ajaxa nie zdołam wytrzymać.

Nigdy ja walki i koni tentętu się nie obawiałem;
175 

Górą jednakże jest zawsze Diosa myśl egidodzierżcy,
Któren i męża dzielnego przerazi i wyrwie zwycięztwo
Łatwo, a później znowu go sam do walki zagrzewa.
Chodźże tu więc mój drogi, stań przy mnię i dzieła oglądaj;

Czyli przez cały dzień trwożliwym ja będę jak mówisz,
180 

Albo czy męztwa którego z Danajów nie skruszę, choć żywo
Pragnie o ciało Patrokla co poległ się mężnie potykać“
Tak powiedziawszy na Trojan zawoła głosem ogromnym:
„Lykijczycy, Trojanie i z blizka walczący Dar dany!

Drodzy mężami bądźcie i walki zaciętej pamiętni,
185 

Póki ja zbroji niewdzieję Achilla nieskazitelnego
Pięknej, co zdarłem Patrokla potędze gdy jego zabiłem“
Tak powiedziawszy ustąpił Hektor o hełmie powiewnym
Z wrogiej potyczki, i biegnąc dogonił druhów szlachetnych,

Bardzo prędko, nie zdała, szybkiemi nogami ścigając,
190 

Onych co nieśli ku miastu przesławny rynsztunek Pelejdy.
Zdała od walki nieszczęsnej stanąwszy zbroję zamienił;
Swoją własną oddaje, by nieść do świętej Iliony,
Mężnym Trojanom, a sam nieśmiertelną zbroję przywdziewa

Achillesa Pelejdy, tę właśnie co bogi niebiańskie
195 

Ojcu dali drogiemu; a tenże ją dziecku w starości
Oddał; lecz syn w ojcowskim rynsztunku się nie miał zestarzeć.
Jego ujrzawszy na stronie Kronida co chmury gromadzi,
Uzbrojonego rynsztunkiem boskiego Peleja potomka,

Skinął głową i rzeknie do swego umysłu wielkiego:
200 

„Biedny, widać że zgon ci wcale na myśli nie stoi,
Któren ci właśnie tak blizkim; przywdziewasz nieśmiertny rynsztunek
Męża najdzielniejszego, którego się wszyscy lękają.
Jego ty druha zabiłeś słodkiego a razem silnego;

Zbroję zaś jego przeciwnie losowi z ramienia i z głowy
205 

Zdarłeś; na teraz ja tobie użyczą siły ogromnej,
Nagradzając, że później gdy z bitwy będziesz powracał
Już Andromache ci sławnej Pelejdy zbroi nie zdejmie“
Tak powiedział i brwiami ciemnemi skinął Kronion.

Hektorowi do ciała przyległa zbroja ; zaś Ares
210 

Przejął go srogi, a członki wewnętrznie mu się napełniły
Siłą i męztwem; a zatem do sojuszników przesławnych
Z groźnym podąża okrzykiem ; wydawał się wszystkim jak żeby
Sam wielkoduszny Pelejon, gdy świecił jego rynsztunkiem.

Wtedy każdego zagrzewał obchodząc szeregi słowami,
215 

Mesthla i Glaukosa, Medonta i Therzylochosa,
Dejzenora, Asteropajoa i Ilippothoona,
Niemniéj Forkyna i Chromia i Ennomosa wróżbitę;
Onych więc namawiając w skrzydlate odezwie się słowa:

„Szczepy przeliczne sojuszu co w koło mieszkacie słuchajcie!
220 

Nie dlatego bym szukał i wojska licznego pożądał,
Tutaj was nagromadziłem każdego z grodu swojego,
Ale żebyście mi Trojan małżonki i dzieci niewinne,
Z chęcią stateczną zbawili przed mężnych Achajów przemocą.

Z takim zamiarem, daniną i ciągiem żywieniem obciążon
225 

Naród, by między wami pomnożyć odwagę każdego.
Zatem niech każden do przodu się zwraca, i albo polegnie,
Albo się zbawi, bo takie są losy wojennej rozprawy.
Któren jednakże Patrokla, choć poległego, potrafi

Wciągnąć do Trojan walecznych, i komu się Ajax ustąpi,
230 

Tego połową rynsztunków obdarzę, a drugą zatrzymani
Sobie; onego zaś chwała ta sama będzie co moja“
Rzekł; przeważnemi siłami Danajów z czoła zaczepią,
Spisy do góry podnosząc, z niepłonną w sercu nadzieją,

Że Ajaxowi trupa odbiją Tełamończykowi;
235 

Głupi; toż właśnie przy tymże miał wielu życia pozbawić.
Ajas do Menelaosa tęgiego w głosie przemówi:
„O Menelaju drogi ze szczepu Diosa, już wcale
Niemam nadziei, że obaj wyjdziemy cali z potyczki.

Już ja nie tyle o zwłoki się Patroklosa obawiam,
240 

Rychło bo pójdą na pastwę dla psów i ptaków Trojańskich,
He o własną się głowę obawiam, by los jej nie spotkał,
Oraz o twoją, gdyż burza wojenna wszędy pochłania,
Hektor, atoli dla nas pojawia się zguba okrutna.

Wołajże zatem na lepszych z Danajów czy może posłyszą“
245 

Rzekł; nie sprzeciwił się wcale Menelaj o głosie donośnym;
Krzyknie, daleko go słychać, Danajów do walki wzywając:
„O moi drodzy Argeiów książęta i wodze naczelni,
Którym z mojego powodu i Agamemnona, Atrydów,

Trunkiem szafują, a z was rozkazy każden wydaje
250 

Wojskom; od Zewsa zaiste pochodzi zasługa i chwała.
Trudno mi w chwili obecnej każdego wypatrzeć oczyma
Z wodzów, bo walki zaciętość się rozżarzyła okrutnie.
Niechże więc każden przybywa i wstydem w sercu zapłonie,

Że na igraszkę dla psów Trojańskich służy Patroklos“
255 

Rzekł; usłyszał go dobrze Olejczyk Ajas najszybszy.
Pierwszy więc wyszedł ku niemu przez tłumy bieżąc wojenne;
Za nim Idomen, a potem towarzysz Idomeneja,
Merion, mężny zarówno jak Enyal co męże morduje.

Innych zaś któżby potrafił wymienić w myśli nazwiska,
260 

Którzy za niemi dążąc do walki Achajów się łączą?
Pierwsi Trojanie uderzą gromadnie z Hektorem na czele.
Równie jak czasem przy ujściu strumienia co z nieba pochodzi,
Fala przeciw prądowi gwałtownie się piętrzy, a w koło

Stronie zahuczą przylądki, gdy morskie żygają bałwany;
265 

Z gwarem podobnym Trojanie szli naprzód; atoli Achaje
W koło Menojtiadesa stanęli, w odwadze skupieni,
Tarcze spiżowe jak wał nastawiwszy, lecz w koło ich przyłbic
Miedzią świecących Kronion roztoczył gęstą pomrokę;

Nigdy się bowiem poprzednio na syna Menojtia nie sierdził,
270 

Póki on był przy życiu i giermkiem Ajakidesa;
Wstrętnem prócz tego mu było by psom Trojańskim na pastwę
Służyć miał; więc towarzyszów zachęcał by jego bronili.
Pierwsi Trojanie natarli na śmiało patrzących Achajów;

Oni od zwłok odstępując zadrżeli, atoli żadnego
275 

Dumni Trojanie na dzidę nie wzięli, acz pragnąc gorąco;
Ale ciągnęli za trupa; jednakże tylko na krótko
Mieli Achaje odstąpić, bo szybko napowrót ich zwrócił
Ajas, co również postacią jak dziełem się pierwszym okazał,

Z wszystkich innych Danajów, po nieskazitelnym Pelejdzie.
280 

Rzucił się w przednie szeregi, podobny potęgą do dzika,
Któren w kniei górzystej psiarnie i młodzież ochoczą
Łatwo rozproszył, kołując w gęstwinie jarów głębokich;
Takoż i syn Telamona sławnego, Ajas prześwietny,

Wpadłszy na Trojan z łatwością rozproszył ich liczne falangi,
285 

Którzy obchodząc Patrokla najwięcej ku temu dążyli,
Żeby go wciągnąć do grodu swojego i sławę pozyskać.
Świetny potomek Lethosa Pelasgijczyka Hippothoj,
Ciągnie go wtedy za nogę w zamiarze walki okrutnej,

Uwiązawszy mu rzemień przy kostce w około ścięgaczy,
290 

Pragnąc Hektora i Trojan ucieszyć ; lecz szybko dla niego
Zguba nadeszła, od której, acz chcieli, go nikt nie wybawił.
Syn Telamona ku niemu albowiem przez tłumy skoczywszy,
Z blizka nań godzi w przyłbicę, co twarz mu śpiżem zasłania,

Pęknął mu hełm buńczuczny gdzie ostrze kopji utkwiło,
295 

Pchnięty potężnym oszczepem i siłą dłoni żylastej;
Z rany wytrysnął mózg przez hełm zdziurawiony oszczepem,
Z krwią zmięszany, opuszcza go siła; a z ręki bezwładnej,
Wielkodusznego Patrokla na ziemię nogę upuścił;

Sam zaś blizko takowej na trupa twarzą uderzył,
300 

Z dala szerokoskibnéj Laryasy ; rodzicom już nie mógł
Złożyć wdzięczności dowodu, bo życie się jemu skróciło,
Zwalczonemu oszczepem Ajaxa wielkodusznego.
Hektor natedy Ajaxa wziął na cel dzirytem świecącym.

Tenże zoczywszy, zaledwie uniknął dzidy śpiżowéj;
305 

Trafił ów jednak Schediosa, zacnego Ifita potomka,
Najlepszego z Fokejów, co w Panopei przesławnej
Zamieszkiwał domostwa i rządził mężami licznemi;
Jego to w sam obojczyk ugodził, na wylot mu przeszła

Dzida śpiżowa i górą przez ramię na wierzch się dostała.
310 

Runął z łoskotem aż broń w około niego brzęczała.
Ajax atoli Forkyna, Fajnopa syna dzielnego,
Któren zasłaniał Hippotha w sam środek brzucha ugodził;
Skruszył mu blachę pancerza, a miedź wewnętrznie utkwiła

W kiszkach: on runął w kurzawę i dłonią za ziemię pochwycił.
315 

Wstecz się cofnęli walczący na przedzie i Hektor prześwietny;
Z głośnym okrzykiem Argeie poczęli ciągnąć za trupy,
Hippothoosa, Forkyna i zbroje im z ramion zdejmują.
Wtedy by znowu Trojanie pod mężnych Achajów naciskiem,

Byli ku Ilion pierżchnęli, w niemocy pobici, a chwałę
320 

Argaiowie zyskali, przeciwnie Diosa wyrokom,
Siłą i męztwem własnóm. Lecz osobiście Apollon,
Nagli Eneję, postacią do Peryfanta podobny,
Epytidesa Keryxa, co w służbie ojca staruszka

Będąc keryxem posiwiał, łagodny i w sercu roztropny;
325 

W jego postaci Apollo syn Zewsa do niego przemawia:
„Jakże wy Eneaszu na przekór bogowi zdołacie
Stromą Ilionę ratować? Jak męże, których widziałem
Ufających potędze i męztwu i własnej odwadze,

Oraz i liczbie, popartych narodem co trwogę pogardza.
330 

Dużo nam więcej Zews przewagi niżeli Danajom
Życzy ; lecz sami się strasznie lękacie i walczyć nie chcecie“
Tak powiedział; Eneasz Apollina w dal godzącego
Poznał, ujrzawszy oblicze i z krzykiem Hektora zagadnie:

„Hektor i wy Trojańscy i sojuszników dowódcy!
335 

Wstydem by było, żebyśmy pod mężnych Achajów naciskiem
Nazad ku Ilion pierżchnęli, pobici w zupełnej niemocy.
Teraz atoli ktoś z bogów mi rzekł zbliżywszy się do mnie,
Jako rządzący nam Zews pomocnym będzie w potyczce,

Prosto więc na Danajów uderzmy, by oni swobodnie
340 

Poległego Patrokla nie mogli do statków zaciągnąć!‘
Rzekł i naprzód skoczywszy szeregi wyprzedził i stanął;
Oni się zaś odwrócili i czoło stawili Achajom.
Wtedy Lejokritona Eneasz ugodził oszczepem,

Arrysbanty potomka, co druhem był Lykomedesa.
345 

Tenże gdy padał zlitował się nad nim Arejczyk Lykomed,
Stanął więc jak najbliżej i rzucił drirytem świecącym;
Trafił też Hippazydesa Apizę pasterza narodów,
Spodem w samą wątrobę i zaraz mu członki rozwiązał;

Właśnie on był przywędrował z Pajonii o skibie szerokiej,
350 

Jeden z najlepszych w potyczce po dzielnym Asteropaju.
Asteropajos Arejczyk zlitował się nad nim gdy padał,
Sunął więc naprzód odważnie, by w boju Danajom się stawić;
Ale napróżno się silił, bo wszędy zamknęli tarczami,

Którzy w około Patrokla stanęli z dzidami do góry.
355 

Wszystkich albowiem Ajax obchodził z rozkazem stanowczym,
Nie dozwalając nikomu, by w tył od ciała się cofał,
Ani też innych Achajów wyprzedzać nie chciał w potyczce,
Tylko by zewsząd zwłoki otaczać i walczyć z blizkości.

Takie rozkazy wydawał potężny Ajas; lecz ziemia
360 

Krwią się czerwoną zwilżyła ; kupami oni padali,
Trupy Trojańskie pospołem i sojuszników przemożnych,
Oraz Danajów, bez krwi nie obeszła się walka zaprawdę,
Mniej ich jednakże poległo; bo ciągle mieli w pamięci,

Żeby w zamieszce nawzajem się bronić od mordów okrutnych.
365 

Tak walczyli podobnie do ognia, że widać nie było,
Czyli się słońce lub księżyc na cało jeszcze ostały.
Mgłą otoczeni albowiem przy walce byli najlepsi,
Którzy stanęli w koło zmarłego Menojtiadesa.

Inni atoli Trojanie i łydookuci Achaje
370 

Bez przeszkody za widna walczyli; bo słońca promienie
Ostre padały, i żadna się chmurka na całej nie zjawi
Ziemi, albo na górach ; walczyli z chwilowym spoczynkiem,
Gdyż wzajemnie się strzegli od własnych śmiertelnych pocisków,

Stojąc od siebie daleko. Lecz w środku będący cierpieli
375 

Wiele od walki i mgły, rażeni ostrem żelazem,
Ilu ich było najlepszych. Dwaj męże świadomi nie byli,
Dzielni obaj wojacy, Thrazymed a również Antyloch,
Śmierci nieskazitelnego Patrokla, lecz jeszcze sądzili,

Że żyjący na przedzie szeregów się bije z Trojany.
380 

Tylko więc przeczuwając i śmierć i druhów porażkę,
Nieco opodal walczyli, bo tak im Nestor był zlecił,
Kiedy ich zesłał do bitwy od strony ciemnych okrętów.
Przez dzień cały wciąż oni w zaciętej ścierają się bitwie

Strasznéj; bez ustanku się potem i skwarem zagrzeją
385 

Łytki, kolana i nogi każdego do dołu samego,
Uwralały się ręce i oczy walczących zawzięcie
Koło dzielnego giermka, szybkiego Ajakidesa.
Równie jak skórę z wielkiego buchaja gospodarz oddaje

Do kręcenia swym ludziom, już nasyconą tłustością;
390 

Oni stanąwszy kołem, daleko od siebie, ją chwycą,
Ciągną i kręcą, rozchodzi się wilgoć, a tłustość nasiąka,
Gdyż kilkoro ich ciągnie, aż cała się dobrze wykręci;
Również i oni na ciasnym obszarze za trupa ciągnęli,

W strony przeciwne do siebie, bo mieli nadzieję niepłonną,
395 

Jedni że aż do Iliony go wciągną, Achaje przeciwnie
Do głębokich okrętów; zamieszka w koło nich wrzała
Dzika; i nawet Athene lub Ares co mężów podjudza
Tego by zganić widoku nie mogli, acz w sercu niechętni.

Taką to walkę rumaków i mężów nakolo Patrokla,
400 

Kronid onego dnia zaciętą roztoczył Jednakże
Jeszcze boski Achilles nie wiedział, że zginął Patroklos.
Bardzo daleko albowiem walczyli od szybkich okrętów,
Tuż pod murem Trojańskim; lecz wcale Achilles nie sądził,

Żeby on zginął, lecz myślał że żyw i dotarłszy do bramy,
405 

Nazad powraca, bo sam nie przypuszczał wcale, by tamten
Miasto bez niego mógł zdobyć, lub też do spółki z nim samym
Często albowiem tajemnie od matki się był dowiadywał,
Kiedy go powiadamiała o Zewsa wielkiego wyrokach.

Ale i wtedy mu matka nieszczęścia co miało nastąpić
410 

Nie objawiła, że zginął towarzysz najulubieńszy.
Oni w około trupa kończyste oszczepy trzymając,
Ciągle walczyli bez przerwy i jedni drugich mordują;
Wtedy powiada niejeden z Achajów śpiżem okrytych :

„Drodzy już wracać zaprawdę nie możem ze sławą uczciwą,
415 

Do głębokich okrętów, lecz ziemia niech czarna obecnie
Wszystkich pochłania, bo to by dla nas było najlepszem,
Jeśli Trojanom co końmi harcują dozwolim, by jego
Zaciągnęli do swojej siedziby i sławę zyskali:‘

Również i między Trojany dzielnymi niejeden powiada:
420 

„Drodzy, choć taki już los by nas czekał, by przy tym wojaku
Wszyscy zarówno zginęli, niech nikt od walki nie stroni“
Tak przemawiał niejeden i druha do męztwa nakłaniał.
Oni więc tak walczyli, a szczęk żelaza do nieba

Spiżowego dosięgał, przez puste etheru przestwory.
425 

Ajakidesa rumaki opodal od bitwy stojące,
Rzewnie płakały, gdy pierwsza ich doszła wieść, że woźnica
Legnął w kurzawie pod ręką Hektora, co męże morduje.
Chociaż ich więc Awtomedon Diosa waleczny potomek,

Gęsto razami batoga ciętego do biegu napędzał,
430 

To łagodnemi słowami, to znowu groźbą pobudzał,
Mimo to ani do łodzi ku Hellespontowi wielkiemu,
Ani do bitwy pomiędzy Achajów się ruszyć nie chciały;
Ale podobnie jak pomnik co niewzruszony na grobie

Stoi człowieka zmarłego, lub też nieboszczki niewiasty;
435 

Również i one stanęły jak wryte przed piękną powózką,
Głowy ku ziemi zwiesiwszy; a łzy im gorące na ziemię
Grochem z pod oczów leciały, na skutek tęsknoty i żalu
Za woźnicą, młodzieńcze zaś grzywy tarzały się w kurzu,

Z jednej i drugiej strony z pod kółka na jarzmie zwieszone.
440 

Widząc je tak zmartwione, nad niemi się Kronid zlitował,
Zatem skinąwszy głową do swego się ducha odezwie:
„Biedne wy, czemuż Peleju książęciu was darowałem,
Śmiertelnemu, gdy wy nieśmiertelne i niestarzejące.

Na to byście niedolę znosili z nieszczęsną ludzkością?
445 

Niema ci bowiem nigdzie co nędzniejszego, jak człowiek,
Z tego wszystkiego co na tej ziemicy się rusza i żyje.
Ale zaprawdę na was i na wykwintną powózkę
Hektor Priamid nie wsiądzie; bo tego ja nie dopuszczę.

Czyż mu niedosyć, że zbroję posiada i próżno się chełpi?
450 

Duszę ja wam i kolana czerstwością nową napełnię,
Żebyście Automedonta ze zgiełku potyczki wynieśli,
Do głębokich okrętów; bo sławą ich jeszcze obdarzę,
Żeby rąbali, dopóki nie dojdą do łodzi wiosłowych,

Póki nie zajdzie słońce i święte nadejdą ciemności“
455 

Tak powiedziawszy rumaków ożywił siłę szlachetną.
One więc oba kurzawę zrzuciwszy z grzywy na ziemię,
Szybko zaniosły powózkę pomiędzy Achajów i Trojan.
Z niemi Automedon walczył, choć wielce o druha strapiony,

Lecąc pędem rumaków, jak sęp co wpada na gęsi;
460 

Łacno on bowiem umykał przed zgiełkiem szeregów Trojańskich,
Łacno napowrót nacierał puszczając się w tłumy najgęstsze.
Mężów atoli nie chwytał, choć w natarczywym pościgu,
Nie był albowiem w stanie, sam jeden w świętej powózce,

Kopią nacierać i razem szybkiemi końmi kierować.
465 

Później dopiero go wojak, towarzysz rozpoznał oczyma,
Alkimedon, Laerka, Ilajmonidesa potomek;
Stanął on z tyłu na wozie i Automedonta zagadnie:
„Automedoncie, któż z bogów cię tak niedorzecznym zamiarem

Natchnął w duszy, i zmysłu cię szlachetnego pozbawił?
470 

Samże tak w pierwszych szeregach z Trojany walczyć zamierzasz,
Kiedy ci towarzysza zabili; rynsztunek zaś Hektor
Ajakidesa na ramię przywdziawszy nadyma się pychą“
Rzeknie mu na to w odpowiedź Awtomed syn Dioreja:

„Alkimedonie, bo któż z Achajów innych poradzi,
475 

Nieśmiertelne rumaki kierować i w pędzie ich zażyć,
Chyba jedyny Patroklos, rówiennik bogów w pogoni.
Póki był żyw? Lecz teraz go śmierć i Mojra dosięgła.
Otóż na ciebie kolej, by batog i lejce świecące

Chwycić, a ja z powózki zeskoczę, by w bitwę się rzucić“
480 

Rzekł; Alkimed skoczywszy na lekką do walki powózkę,
Szybko rękami za batóg i lejce gładkie pochwycił;
Automedon zeskoczył; spostrzega to Hektor prześwietny,
Więc Eneasza natychmiast zagadnie co czekał w pobliżu:

„Eneaszu doradco Trojańskich zbrojnych szeregów,
485 

Właśnie ja konie ujrzałem szybkiego Ajakidesa,
Zjawiające się w bitwie pod lichych woźniców kierunkiem.
Sądzę żebyśmy je mogli pochwycić, jeżeli w twej duszy
Tego byś pragnął; bo pewno gdy obaj na nich natrzemy,

Nie zdołają nam czoła postawić w Aresa rozprawie“
490 

Rzekł; nie sprzeciwił się wcale Anchizy dzielny potomek.
Obaj więc naprzód ruszyli pod skór wołowych zasłoną,
Suchych i twardych, dostatnio spiżową powłoką okutych.
Z niemi zaś razem Chromios i Bogom podobny Aretos

Obaj dążyli i wielką żywili w duszy nadzieję,
495 

Tamtych pokonać i konie o szyjach wysmukłych pochwycić;
Głupi, niemieli już oni bez krwi przelewu powrócić
Nazad od Automedonta. Lecz on ubłagawszy Diosa
W sercu o czarnej powłoce był męztwem i siłą natchniony,

Zaraz do Alkimedonta wiernego się druha odezwie:
500 

„Alkimedoncie, odemnie daleko rumaków nie trzymaj,
Żądam ażeby mi w plecy parskały ; nie sądzę albowiem,
Żeby Hektor Priamid od swego impetu ustąpił.
Zanim na pięknogrzywiaste nie wsiądzie Achilla rumaki,

Obu nas pozabija, zaś mężów Argejskich szeregi
505 

Spłoszy, albo też sam pomiędzy pierwszemi polegnie“
Rzekłszy to przyzwał do siebie Ajaxów i Menelaosa:
„Ajaxowie dowódcy Argeiów i Menelaosie!
Trupa na teraz powierzcie najlepszym, ażeby w około

Niego chodzili, w obronie od licznych szeregów napaści;
510 

Obu nam zaś co żyjemy odwróćcie ostatnią zagładę;
Tędy albowiem się tłoczą na przełaj krwawej potyczki
Enej i Hektor zarazem, najlepsi z mężów Trojańskich.
Ale to wszystko zaprawdę na łonie spoczywa przedwiecznych.

Dzidę ja teraz wypuszczam; co reszta, Diosa jest rzeczą“
515 

Rzekł; i zamachem ogromnym wypuścił dzidę cienistą,
Którą ugodził Areta po tarczy gładko wykutej;
Włóczni takowa nie wstrzyma, bo śpiż na wylot ją przeszył,
Potem zaś pasek przebiwszy, od spodu brzuch mu rozpłatał.

Równie jak dzielny młodzieniec trzymając ostrą siekierę,
520 

Ciąwszy po za rogami buhaja z walnego pastwiska,
Żyły na karku mu przeciął, a tamten poskoczył i runął;
Takoż i ten w zapędzie na wznak się przewrócił, a dzida
Ostrokończysta w jelita wpędzona go siły pozbawia.

Hektor na Automedonta wymierzył dzirydem świecącym;
525 

Tenże atoli zoczywszy uniknął dzidy śpiżowej;
Naprzód albowiem przykucnął, że oszczep ogromny po za nim
Wrył się do ziemi, i tylko sam koniec drzewca od włóczni
Zadrgał, reszty zaś siły go Ares przemożny pozbawił.

Wtedy by byli mieczami z blizkości na siebie natarli,
530 

Tylko że dzielne Ajaxy się między nich raźno rzucili,
Którzy nadeszli przez tłumy, gdy na nich zawołał towarzysz.
Nieco się ich zlęknąwszy odbiegli cofając się nazad,
Hektor oraz Eneasz i Chromios do bogów podobny;

Tamże więc opuścili Areta z piersią przeszytą,
535 

Leżącego; Awtomed, rówiennik Aresa szybkiego,
Jego z rynsztunku obdziera, i chełpiąc się rzeknie te słowa:
„Otóż, choć trochę przynajmniej po śmierci Menojtiadesa
Sercu w żałobie ulżyłem, acz wiele gorszego zabiwszy“

Z temi słowami rynsztunek zbroczony porwawszy do wtozu
540 

Złożył; potem zaś usiadł, po rękach i nogach od góry
Zakrwawiony, jak lew co byka pożarł całego.
Znowu nakoło Patrokla się straszna poczęła potyczka,
Łzawa, okrutna, lecz kłótnię podjudza jeszcze Athene,

Z nieba zstąpiwszy, bo Zews o głosie szerokim ją wysłał,
545 

Żeby Danajów zagrzewać, bo wolę swą ku nim nakłonił.
Równie jak tęczę z purpuru dla śmiertelników roztacza
Zews na niebie wysoko, by wojny była zwiastunem,
Albo też przejmującej zawiei, co ludzi od polnych

Robót na ziemi wstrzymuje, i wszystkim dokucza bydlętom
550 

Takoż i ona się cała zakrywszy obłokiem z purpury,
W tłumy się nurza Achajskie i męża każdego zagrzewa.
Zachęcając się najprzód odezwie do syna Atrewsa
Menelaja dzielnego (bo tenże stał przy niej w blizkości),

Do Fojnika podobna postacią i głosem wytrwałym:
555 

„O Menelaju dla ciebie i hańbą i wstydem okropnym
Będzie, jeżeli świetnego Achilla, druha wiernego,
Szybkie sobaki pod murem Trojańskim będą szarpały.
Trzymaj się więc odważnie i wszystkie zachęcaj szeregi“

Odpowiadając jej rzeknie Menelaj o głosie donośnym:
560 

„Ojcze Fenixie, staruszku sędziwy, żebyć to Athene
Siłą mnię darzyć zechciała, i chronić od pędu pocisków,
Wtedy dopiero bym chętnie się stawił, ażeby Patrokla
Chronić, gdyż śmiercią swoją mi serce dotknął boleśnie.

Aleć Hektor ma groźną odwagę płomienia, i spiżem
565 

Nie przestaje wojować, a Zews go sławą obdarza“
Rzekł; ucieszyło boginię wypukłooką Athenę,
Że przed innemi wszystkiemi bogami się do niej uciekał.
Więc go dzielną potęgą natchnęła w kolanach i barkach;

Natarczywą odwagę jak muszki wlewając mu w piersi,
570 

Która, choć często spędzona, ludzkiego ciała ukłuciem
Pragnie skosztować, bo krew człowiecza jest dla niej łakocią
Taką odwagą mu serce o czarnej powłoce natchnęła,
stronę Patrokla pospiesza i dzidą celuje świecącą.

Między Trojany żył Podes, Ejetiona potomek,
575 

Zacny i bardzo zamożny; najwięcej go Hektor szanował
W ludzie, gdyż był mu druhem najmilszym i uczty wspólnikiem
Jego to w samą przepaskę ugodził płowy Menelaj,
Kiedy się zwracał w ucieczkę, i śpiżem na wylot go przebił

Runął z łoskotem; atoli Atreja syn Menelaos
580 

Trupa z pod mocy Trojan wyciągnął do ciżby drużyny.
Blizko stanąwszy Apollon Hektora do walki zagrzewa,
Do Fajnopa Azyady podobny, co między wszystkiemi
Był mu gościem najmilszym, a dom zamieszkiwał w Abydos.

[W jego postaci więc rzeknie Apollon go godzi z daleka:]
585 

„Będzieli któren z Achajów się ciebie Hektorze obawiał?
Także to Menelaosa się zląkłeś, co przecież był dawniej
Kopijnikiem nie tęgim, a teraz uchodzi sam jeden
Trupa zabrawszy Trojanom, i druha wiernego ci zabił,

Między pierwszemi dzielnego, Podesa Ejetionidę“
590 

Rzekł; tamtego pochmurna i czarna objęła żałoba;
W pierwsze się puścił szeregi, uzbrój on miedzią świecącą.
Wtedy Kromdes pochwycił egidę w kutasy zdobioną,
Olśniewającą, zaś Idę chmurami do koła otoczył,

Gromy wypuścił i zagrzmiał donośnie, potrząsał egidą;
595 

Trojan obdarzył zwycięztwem, Achajów zaś puścił w rozsypkę.
Pierwszy Penelej z Bojotów dał znak do zgubnej ucieczki;
W ramię go bowiem trafiono, gdy wciąż się przodem odwracał;
Ledwo go wierzchem drasnęła i kości lekko dosięgła

Włócznia Polydamanta, bo tenże z blizka nacierał,
600 

Hektor Leita oszczepem na zgięcie ręki ugodził;
Syna Alektryonosa zacnego i w bitwie powstrzymał;
Zadrżał do koła się patrząc, bo wcale już niemiał nadziei
Zeby z oszczepem w dłoni z Trojany mógł się potykać.

Idomenej Hektora, gdy tenże za Lejtem' poskoczył,
605 

W pancerz na piersiach oszczepem w pobliżu brodawki ugodził;
Dzida pękła przy końcu proporca; natenczas Trojanie
Wrzasną; On Idomeneja wziął na cel Dewkalidesa,
Stojącego w powózce ; lecz jego chybił o troszkę;

W miejsce zaś tego Meriony woźnicę i towarzysza,
610 

Kojranosa, co z Lykty wspaniałej za nim podążył:
Najprzód albowiem pieszo, odchodząc od łodzi wiosłowych
Przyszedł i byłby Trojanom niezmiernie sławy przysporzył,
Żeby nie Kojran, co żywo popędził szybkie rumaki;

Jemu on tedy był zbawcą i dzień mu zguby odwrócił,
615 

Sam zaś poległ pod ręką Hektora co męże morduje];
Jego to w szczękę pod uchem ugodził i wszystkie mu zęby
Końcem oszczepu wrybił i język przeciął w połowie.
Zleciał z powózki i lejce wypuścił z ręki na ziemię.

Chwycił takowe co prędzej Merionej lubemi rękoma
620 

Nagle z równiny powstawszy i rzeknie do Idomeneja:
„Konie popędzaj dopóki nie zdążysz do szybkich okrętów;
Sam to widzisz wyraźnie, że niema przewagi Achajów“
Rzekł, a Idomen zaciąwszy rumaki pięknogrzywiaste,

Pędzi do łodzi głębokich, bo strach mu serce ogarnął.
625 

Dobrze widzieli Menelaj i Ajax o duszy wyniosłej
Zewsa zamiary, by Trojan z kolei zwycięztwem obdarzyć.
Rzeknie więc pierwszy Ajas potężny syn Telamona:
„Przebóg, teraz już nawet i ten, co wielce niemądry,

Pozna że ojciec Zews Trojanom sam dopomaga;
630 

Wszystkie ich bowiem pociski trafiają; kto tylko wypuści,
Lichy lub dzielny, a Zews je wszystkie na prosto kieruie;
Nasze zaś wszystkie zarówno daremnie spadają na ziemię.
Zatem do dzieła, pomyślmy choć sami o radzie najlepszej,

Raz by trupa co prędzej wydostać, a potem i samym
635 

Wracać by druhom kochanym zwiastować skutek pomyślny,
Którzy zmartwieni w tę stronę się patrzą , i wcale nie sądzą,
Żebyśmy impet Hektora i dłonie jego nietknięte
Mogli wytrzymać, lecz wkrótce do łodzi głębokich wpadniemy.

Żebyć to znalazł si£ jakiś towarzysz by donieść Pelejdzie
640 

Jak najprędzej, bo sądzę że jeszcze onego nie doszła
Smutna nowina, że zginął towarzysz mu najulubieńszy.
Nigdzie atoli takiego z Achajów dojrzeć nie mogę,
Chmura ich bowiem zasłania, zarówno onych i konie.

Zewsie rodzicu wyratuj z ciemności synów Achajskich!
645 

Uczyń światło napowrót i dozwól oczyma spoglądać;
Dajże choć w świetle nam zginąć, gdy tobie się tak spodobało“
Tak powiedział, a rodzic nad łzami się jego zlitował,
Chmury natychmiast rozproszył i precz rozpędził ciemności,

Słońce rzuciło promienie i cała się bitwa zjawiła;
650 

Do Menelaja o głosie donośnym się Ajax odezwie:
„Patrzajże o Menelaju boski czy kędy nie ujrzysz,
Antylockosa przy życiu, zacnego Nestora potomka;
Każ mu co prędzej iść do Achilla w boju dzielnego,

Żeby mu donieść, że zginął towarzysz najulubieńszy“
655 

Rzekł, a nie był od tego Menelaj o glosie donośnym,
Spieszy więc, równie jak lew od szczelnie zawartej zagrody,
Kiedy się znużył ciągłem drażnieniem psów i parobków,
Którzy mu nie dozwalają napychać się tłuszczeni wołowym,

Nocą bez przerwy czuwając ; lecz on do ścierwa znęcony
660 

Rzuca się, nic atoli nie wskóra, bo gęste oszczepy
Lecą na niego rzucane nieustraszonemi rękoma,
Oraz palące się szczypy, lecz on choć odważny się boi;
Z pierwszym się brzaskiem oddala, choć w sercu wielce strapiony;

Takoż Menelaj o głosie donośnym od ciała Patrokla
665 

Uszedł, acz wielce niechętnie, gdyż lękał się żeby Achaje
W strachu okrutnym na łup go wrogom nie pozostawili.
To też Ajaxom usilnie zalecił i Merionowi:
„Ajaxowie Argeiów dowódcy i Merionesie!

Niech mi teraz każden łagodność biednego Patrokla
670 

Trzyma w pamięci, gdyż on dla wszystkim słodkim być umiał,
Póki był żyw, lecz teraz go śmierć i Mojra dosięgła“
Tak powiedziawszy odszedł pospiesznie płowy Menelaj,
Wszędzie się oglądając, jak orzeł, któren jak mówią

Najprzenikliwszy ma wzrok z latawców pod niebem żyjących;
675 

Przed nim, choć krąży wysoko, nie skryje się szybki zajączek,
Któren pod gęstym krzakiem przycupnął; lecz obces na niego
Spada i szybko go w szpony chwyciwszy życia pozbawia;
Takoż i wtedy twe oczy świecące o Menelaju

Wszędy ścigają do koła po tłumach druhów przelicznych,
680 

Czyby też gdzie nie zoczyły Nestora syna żywego.
Wkrótce też jego rozpoznał na lewem skrzydle potyczki,
Druhów zachęcającego i wołającego do walki.
Blizko stanąwszy do niego sie płowy Menelaj odezwie:

„Boski Antylochosie przybywaj, ażebyś usłyszał
685 

Smutną nowinę, bodajby się ona nigdy nie stała.
Sądzę że sam już poznałeś gdy na to wszystko się patrzysz,
Ze bóg jakiś okropną gotuje klęskę Danajom,
Zaś Trojanom zwycięztwo; bo zginął najlepszy z Achajów,

Patrokl, za którym okrutnie Danaje wkrótce zatęsknią.
690 

Ale ty donieś natychmiast ku łodziom biegnąc Achajskim
Achillowi, by trupa co prędzej schronił w okrętach,
Chociaż nagiego, gdyż broń już zdobył Hektor potężny;‘
Rzekł; Antylocha przejmują aż dreszcze, gdy słowo posłyszał.

Oniemiawszy na długo utracił mowę, zaś oczy
695 

Zaszły mu łzami i głos młodzieńczy w ustach mu zamarł;
Mimo to nie zaniedbuje zlecenia Menelaosa;
Szybko więc bieży, a broń pewnemu oddaje druhowi
Laodokowi co blizko zawrócił sprężyste rumaki.

Podczas gdy łzami ronił, wyniosły go nogi z utarczki,
700 

Achillowi Pelejdzie nieszczęsne słowo zwiastować.
Boski ty Menelaju natenczas pragnąć nie mogłeś
Tamże druhowi w potrzebie pomagać, zkąd uszedł Antyloch,
Wielką po sobie tęsknotę wzbudzając u mężów Pylejskich;

Ale on tymże nastręczył boskiego Thrazymedesa,
705 

Sam zaś do bohatera Patrokla napowrót się udał;
Biegiem Ajaxów dogania, przystanął i rzeknie natychmiast:
„Do głębokich okrętów onego ja tedy wysłałem,
Zeby szedł do Achilla szybkiego; nie sądzę atoli

Żeby się tenże ruszył choć srogi ma żal do Hektora,
710 

Wcale by bowiem z Trojany bezbronnie potykać się nie mógł.
Ale my sami na teraz obmyślmy radę najlepszą,
Najpierw jakoby trupa wyciągnąć, a potém i samym
Z wrzawy Trojańskiej przed śmiercią i Kierą coprędzej się chronić“

Jemu zaś Telamończyk potężny Ajas odpowie:
715 

„O Menelaju przesławny stosownie to wszystko wyrzekłeś;
Ty więc z Merionesem ku ziemi się szybko schyliwszy,
Trupa do góry podnosząc wynieście z potyczki; zatenczas
Z tyłu my staniem naprzeciw Hektora boskiego i Trojan,

Z równą odwagą, jak równi z imienia, tak samo jak dawniéj
720 

Wytrzymaliśmy ostrą potyczkę przy sobie stanąwszy“
Rzekł; zaś oni na rękach ze ziemi trupa unieśli,
Jak najwyżej usilnie; zawrzasnął naród Trojański
Z tyłu, natenczas gdy zoczył Achajów co zwłoki porwali.

Prosto natarli podobnie do kundli, które na dzika
725 

Trafionego ruszają przed myśliwcami młodemi;
Pędzą ku niemu chwilami pragnące onego rozszarpać;
Ale gdy tenże wśród nich się odwraca, odwadze dufając,
Szybko się w biegu zwracają spłoszone, tędy owędy;

Również Trojanie czas jakiś kupami ciągle ścigali,
730 

Wywijając mieczami, lub obosiecznemi dzidami;
Kiedy zaś tylko Ajaxy zwróciwszy się czołem stawali
Przeciw nim, wtedy im bladły oblicza i nikt się nie ważył
Wysunąwszy się naprzód o ciało bójkę poczynać.

Oni tak z wielkim wysiłkiem z utarczki trupa wynieśli
735 

Ku głębokim okrętom; za niemi się bitwa rozwarła
Straszna, zarówno jak płomień, co mężów gród ogarniając
Nagle powstawszy pożera; znikają domy bez śladu
W łunie ogromnej, a wiatru go jeszcze potęga roznieca;

Takoż i na nich rumaków i mężów zbrojnych w oszczepy
740 

Wrzawa nastaje bez przerwy i ściga za uchodzącemi.
Równie jak muły do pary swą siłę łącząc potężną,
Ciągną z lasu górskiego po kamienistym przesmyku,
Belkę lub dyla tęgiego do statku, a serce im ciężko

Dyszy z mordęgi zarazem i z potu przy ciężkiej robocie;
745 

Również i oni z mordęgą dźwigali trupa. Lecz z tyłu
Powstrzymywali Ajaxy, jak szczyt opiera się wodzie
Lasem zarosły, co całą na wskroś równinę przegradza;
Któren i silnych strumieni gwałtowne nurty powstrzymać

Zdoła i wszystkich odrazu koryto w równinę odwraca
750 

Odpierając, a siłą impetu go złamać niezdolne;
Tak Ajaxowie bez przerwy na tył odpierali potyczkę
Trojan; lecz oni ścigali, a dwóch między niemi najbardziéj
Anchizyades Eneasz bohater, i Hektor prześwietny.

Równie jak polatuje dzięciołów chmara lub kawek
755 

Z trwożliwemi krzykami, gdy ujrzą przed sobą jastrzębia
Kołującego, co ptactwu mniejszemu przynosi zagładę;
Przed Eneaszem tak samo i dzielnym Hektorem pędziła
Młodzież Achajska z krzykami nie myśląc o żadnym oporze.

Wiele ozdobnej broni rzucili naokoło przekopu
760 

Uciekający Danaje; lecz bitwa trwała bez przerwy.


Tekst jest własnością publiczną (public domain). Szczegóły licencji na stronach autora: Homer i tłumacza: Paweł Popiel.