Wielki Loch
| <<< Dane tekstu >>> | |
| Autor | |
| Tytuł | Wielki Loch |
| Podtytuł | Misterjum |
| Pochodzenie | Poezje |
| Wydawca | Ukraiński Instytut Naukowy |
| Data wyd. | 1936 |
| Druk | Druk B-ci Drapczyńskich |
| Miejsce wyd. | Warszawa |
| Tłumacz | Tadeusz Hollender |
| Ilustrator | Taras Szewczenko |
| Tytuł orygin. | Великий Льох Містерія |
| Źródło | Skany na Commons |
| Inne | Cały wybór |
| Indeks stron | |
WIELKI LOCH Misterjum „Podałeś nas na wzgardę sąsiadom naszym, na szyderstwo i na pośmiech tym, którzy są wokół nas. Wystawiłeś nas na przypowieść przed pogany, tak że nad nami narody głową kiwają“.
Psalm XLIII. 14-15.
TRZY DUSZE Trzy ptaszki małe, jak śnieg białe Nie ludzieśmy, a dusze teraz, 5 A stąd najlepiej nam spozierać, I nam, bo rzekł Piotrowi Bóg: 10 „Wtedy im możesz raj otwierać, Pierwsza dusza Gdy byłam jeszcze człowiekiem, 15 Prysi imię miałam;
Tutaj się i urodziłam, Za cmentarną bramą, 20 To z Jurasiem hetmaniczem Fig mi sypie i rodzynków, — 25 Teraz tam stodoła; Goście do hetmana, 30 To, bywało, poślą po mnie, Takem rosła w Subotowie, 35 Jak ten kwiatek w maju, Nikogo nie gniewam. 40 Rosłam sobie urodziwa, U mnie w domu, jakby na to, 45 Już ręczniki tkano. W czas świętej niedzieli, 50 Gdy wybiegłam wody przynieść...
(Już tę studnię słońce Patrzę — hetman ze starszyzną... 55 A ja z konwią całą Moskwie składać śluby!... 60 I już ledwiem, ledwiem doszła Ojca, matkę, siebie, brata, 65 Psy strułam — zabiłam Nie przyjmują w raju! 70 Druga dusza A mnie za to nie puścili, Konia napoiła 75 W Baturynie, kiedy wracał Moskwa w nocy zapaliła, 80 Czeczela zabiła, Tam w pałacu samym 85
Mazepowym... A koło mnie Tak leżały przy mnie i mnie 90 Oderwano siłą By i mnie zabili! 95 Nie zabili, nie — puścili Jedna w całym Baturynie 100 Ocalała strzecha! Ja z wodą wracałam 105 Do chatyny, gdy mnie carska Nie wiedziałam, jakże ciężko, 110 Jak ciężko zgrzeszyłam! Mnie ziemi i Bogu 115 Dała babcia, co została A nazajutrz ona zmarła... 120
I stlała w tym domu, I strop z napisami 125 Już na węgiel przepalono!... Ani za co mnie tak karzą, 130 Dotąd nie wiem o tem! Konia napoiła!... 135 Trzecia dusza Jam w Kaniowie się rodziła. Na rękach nosiła, 140 Gdy po Dnieprze — Katarzyna Zapłakałam; sama nie wiem, 145 Czy jeść mi się chciało, Na Dniepr spoglądała 150 I galerę, złotą całą,
Kniaziów tłumy... I caryca 155 Siedziała tam razem. Obie nas przykrywa! 160 Oto za co mnie, siostrzyczki. Czym wiedziała ja, dziecko, 165 Że to ta caryca — Zmierzcha się już. My do Czuty 170 Na noc polecimy, — Nad lasem zapadły 175 I w gałęziach na dębinie TRZY WRONY Pierwsza Kradł! Kradł! Kradł! Kradł Bohdan kram, 180 Sam w Kijowie staje,
Druga Ja w Paryżu byłam 185 I trzy złote z Radziwiłłem Trzecia Poprzez most idzie czort, Koza wodą pędzi: 190 Bieda będzie! Bieda będzie! Pośrodku lasu, siadły trzy; 195 Niby na mróz — nadęta siedzi A już starości mchem porosły. 200 Pierwsza Dla ciebie część, i tobie część! Skradłam dekabryście 205 Trochę żółci. Przeto mamy Czy i teraz sam czart głodny? 210 Trzecia Oj, siostrzyczko, mnogo!
Pierwsza
215 A na jaką? Na żelazną? Trzecia Sześć tysięcy w jednej wiorście Ludzi nadusiłam... 220 Pierwsza A ty nie kłam, bo pięć tylko Na cudzą robotę! 225 A to ci śmierdząca chwalba! Żeście rzekę krwi wylali, 230 Że w Sybirze tłumy Druga i trzecia 235 A tyś co zrobiła? Pierwsza A wam zasię pytać o to! Gdym ja tu już szynkowała 240 I krew przelewała! A, smarkate! Wara! 245
Patrzcie — takie żółtodzioby Druga To dopiero obrażalska! Nie ta wstała zrana, 250 Co upiła się przed świtem, Pierwsza Upiłabyś się bezemnie Ze swemi klechami! 255 Brak ci sprytu! Jam sprzedała A z wolnymi kozakami 260 Com ja wyrabiała? Z Bohdanem ich zgniotłam, 265 Już myślałam — pochowani, — Złość mnie bierze, kiedy wspomnę... 270 Baturyn spaliłam, Sobie kozakami 275 Zasiewałam ja Finlandję,
Tłumy ludzi gnałam I jak gruzem bagna całe 280 Kośćmi ich zapchałam Aż się piekła moce 285 Zlękły, Matka Boska w Rżawcu Trzecia A i ja sobie pożyłam: Z Tatarami się puściłam, 290 Z Muczitielem się bawiłam, Pierwsza Toś i ty popracowała: 295 Tak kacapów zakowałaś Jeszcze kogoś wyglądają! 300 I w poddaństwo dałam ich, I z bękarta mam już pana! 305 A gdzie Sicz ich opętana I jam zła, a brać nie umiem 310 Ich takim sposobem,
Co Moskale w Ukrainie „Oto z łaski Bożej 315 Wszystko Nasze i wy Nasi, Po mogiłach, bo po chatach 320 Zabrać niema czego, — Tak się pośpieszyli! 325 Gdyby trochę poczekali, Druga i trzecia 330 Pocóżeś nas przywołała? Pierwsza I loch też. I jeszcze będą Dwa cuda się działy: 335 W Ukrainie się bliźnięta Drugi... ten już nasz!... znów będzie 340 Katom do pomocy.
Sprawa nasza cała! 345 On ze szczętem dobre zniszczy, Takie się tu, moje siostry, 350 Kombinują plany! Trzecia Więc ja złotem roztopionem 355 Zaleję mu oczy... Pierwsza Lecz do złota on, przeklęty, Trzecia 360 Więc carskiemi mu rangami Druga A ja wszystkie zła i męki Świata przysposobię!... 365 Pierwsza Nie, siostrzyczki, nie tak trzeba: Tak będzie najlepiej! 370 Hen, popatrzcie: nad Kijowem
Czy słyszycie? Zastękała 375 Góra nad Czehryniem. A matka szalona 380 Zaśmiewa się, że Iwanów Pierwsza 385 Spłynie Iwan nasz, ano Druga Będzie jarczuk w yriju 390 Zjadał węże i żmije! Trzecia Porwę, będę leciała, W piekle skąpię się cała, 395 Bystra jak strzała! TRZEJ LIRNICY Jeden ślepy, drugi krzywy, O Bohdanie głosić. 400 Pierwszy Ano, wrony, jak to wrony, —
Jakby dla nich to Moskale Wieżycę zrobili. 405 Drugi A dla kogoż? Toć człowieka Pierwszy 410 Ty to mówisz! I tam nawet znajdzie chleb. 415 Trzeci Pocóż takie rzeczy bredzić? A niechże Bóg broni! 420 Może każą, by się niosły, Drugi 425 Może tak! Bo kiego licha Jak tam wleziesz... 430 Trzeci Już wiem teraz!
A pany tam powyłażą, By patrzeć, jak chłopi 435 Będą ginąć, zalewani. Pierwszy Ludzie wy roztropni, Ot, poustawiano 440 Tylko poto te figury, Co tam tyle go za Tiasmą. 445 Drugi Czort wie, co też plecie! Usiądziemy pod tym wiązem, 450 Spoczniem w tym zakątku? Zanim słonko wstanie... 455 (Posiadali). Kto zaśpiewa, Trzeci Umiem śpiewać i o Jassach, I o Żółtych Wodach, 460 I miasteczku Beresteczku. Drugi To i w porę, zgoda, _page133a.png) CERKIEW BOHDANA CHMIELNICKIEGO W SUBOTOWIE Akwarela T. Szewczenki
_page133b.png) RUINY BOHDANOWE W SUBOTOWIE (WIELKI LOCH) Akwarela T. Szewczenki
Bo się nazjeżdżało 465 Mnóstwo ludu koło lochu Choć na próbę! 470 Pierwszy Bierz go djabli! Będzie czas na pieśni. 475 Trzeci I to prawda. Pomódlmy się Dziady pod cieniem drzemią klonu, Śpi słonko; ptaszek ani drgnie; 480 Gdy koło lochu się zbudzono Do muru się dokopali 485 I spoczęli trochę. W Czehryniu donosi 490 Do naczalstwa. Przyjechało Wierniéj dieło!...” Rwą w kawały... 495 Wszystkich strach wziął biały! —
I jakby się śmiały, Ot, dobro Bohdana: 500 Garnek zbity, żłób przegniły Zaśmieli się... A isprawnik 505 Nie wścieknie się mało! — Na durnia u ludzi. 510 Gdyby mu wpadł w ręce Bohdan, Prawitielstwo oszukiwać! 515 Jak szalony biega; Moich napadł jeszcze: 520 „A wy tutaj co robicie?” A łajdaki, darmozjady! 525 Też pieśń ułożyli No i odćwiczyli! 530 (A moskiewska łaźnia „chłodzi”
Oto na co im się zdały Tak loch mały w Subotowie 535 Moskwa rozkopała! 1845.17-21.X. Marjińskie.
|
