Wikiźródła:Teksty podejrzane o naruszenie praw autorskich

Z Wikiźródeł, repozytorium wolnych materiałów źródłowych
Skocz do: nawigacja, szukaj
Do usunięcia

Wszystkie projekty Wikimedia gromadzą wolne materiały. Wolne, to znaczy opublikowane na licencji Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 Unported (lub zgodnej), względnie takie, do których autorskie prawa majątkowe (lub prawa pokrewne) wygasły lub nigdy nie powstały. Dlatego np. cała nazwa Wikipedii zawiera to słowo – Wikipedia, wolna encyklopedia. Więcej na temat praw autorskich (także dotyczących Wikiźródeł) możesz znaleźć na Wikiźródła:Prawa autorskie.



Przemówienia[edytuj]

Zgłoszenie dotyczy stron Wystąpienie Prezydenta RP Bronisława Komorowskiego podczas mszy św. żałobnej w Łucku i Wystąpienie Prezydenta RP Bronisława Komorowskiego z okazji odsłonięcia pomnika poświęconego Ofiarom Zbrodni Wołyńskiej. Jedyną podstawą do zachowania tych tekstów mógłby być art. 4 pkt 1 i 2 prawa autorskiego, ale przemówienia niespecjalnie mi podpadają pod "urzędowe dokumenty" (bo wszystko inne zupełnie nie pasuje). Zauważyć należy, że czynności przy okazji których doszło do wygłoszenia przemówień nie miały sformalizowanego charakteru (inaczej niż wydanie rozporządzenia czy zarządzenia itp.). Prezydent może uświetniać swoją obecnością różne uroczystości, ale poza nielicznymi wyjątkami wytworzone w związku z tym utwory nie będą materiałem urzędowym. --Teukros (dyskusja) 19:29, 24 wrz 2014 (CEST)

Wg mnie, jeśli Bronisław Komorowski wygłaszając przemówienie reprezentował nie siebie, lecz Urząd Prezydenta RP oraz jeśli przemówienie zostało nie tylko wygłoszone, lecz jego tekst został również opublikowany przez Kancelarię Prezydenta (czyli nadano mu formę materialną, np. w celu udostępnienia prasie), to jest materiałem urzędowym nie podlegającym ochronie prawnoautorskiej. Ankry (dyskusja) 20:19, 24 wrz 2014 (CEST)
Ewentualny problem widzę w rozstrzygnięciu czy te teksty nie podlegają przypadkiem ochronie wg prawa USA... Ankry (dyskusja) 20:27, 24 wrz 2014 (CEST)
Trza by tu odpowiedzieć na dwa pytania. Pierwsze - czy utwory wytworzone przez osobę będącą Prezydentem podczas uroczystości podpadają pod art. 4? Moim zdaniem nie, albowiem udział w uroczystościach nie wchodzi w zakres czynności urzędu (przy czym mam tu na myśli uroczystości w rodzaju przecięcia wstęgi, udziału we mszy, odsłonięcia tablicy itp., a nie np. spotkania z głową innego państwa, które raczej podpadają pod reprezentację RP). Drugie - czy wszystko to, co opublikowane przez Kancelarię Prezydenta RP to materiał urzędowy? Nie bardzo, bo idąc tym tokiem myślenia to by urzędnicy mogli całą naszą sztukę "uwolnić" publikując obrazy, filmy, powieści itd. na stronach urzędów. Z tych względów podtrzymuję stanowisko jak na wstępie. --Teukros (dyskusja) 15:21, 25 wrz 2014 (CEST)
Po długim przemyśleniu sprawy, dwukrotnym sformułowaniu stanowiska, myślę, że jednak to Teukros ma rację. Mimo że mówił raczej Prezydent RP, niż obywatel K. Mimo że tekst został utrwalony i opublikowany jako oficjalny. Teoretycznie, z punktu widzenia np. VaGli (i mojego życzeniowego), to jest materiał urzędowy (nie dokument). Jednak praktycznie informacje z prezydent.pl mają wyjątkowo pokręcony status, są niepewne. Nie możemy posiłkować się argumentami o procedurze urzędowej, o elemencie imperium (władczego działania), nie działa tu "zum allgemeinen Gebrauch" z 21s 208/6/86, GRUR 1987, o którym piszą Barta i Markiewicz. Możemy rozmawiać o ew. inkorporowaniu utworu do materiału, ale tu zabawny fakt: inkorporacja nastąpiła na pewno na skutek polecenia urzędowego i nie ma eksploatacji innej niż urzędowa. Wniosek: treść może być rozpowszechniana jako informacja publiczna, ale czy jako materiał urzędowy, tego nie wyjaśnimy w prosty sposób. Musiałbym się przekopać przez komentarze, wyroki, interpretacje, opinie. Tar Lócesilion|queta! 16:22, 7 paź 2014 (CEST)
  • @Teukros: skoro już ruszyłeś tę sprawę, to może niech się wypowie sam zainteresowany? ;) Może skreślisz kilka słów w mailu do kancelarii prezydenta, może nas nie pozbędą i się sami wypowiedzą w tej sprawie? Wieralee (dyskusja) 13:18, 26 wrz 2014 (CEST)
    • @Wieralee: - przyznam, że jestem niechętny tego rodzaju czynnościom. Pisanie o zgodę (czy interpretację) do podmiotu, którego prawa mogło się wcześniej naruszyć; prawnik we mnie krzywi się okrutnie na coś takiego. Szczerze pisząc, skasowałbym i po problemie - ale jeżeli ktoś chce pisać, to pomogę (służę wiedzą dzisiaj wieczorem na IRCu). --Teukros (dyskusja) 13:58, 26 wrz 2014 (CEST)
Poprosiłem WM PL o przesłanie zapytania do Kancelarii Prezydenta RP. Poczekamy na odpowiedź? Ankry (dyskusja) 01:28, 9 paź 2014 (CEST)
Poczekajmy, może sprawa się wyjaśni. --Teukros (dyskusja) 09:00, 9 paź 2014 (CEST)
Jedna kwestia, czy to ostatnie ograniczenie wykorzystania informacji publicznej dotyczy Wikiźródeł umiejscowionych w USA (może wystarczy dodać odpowiednią informację/ostrzeżenie).
Druga kwestia natomiast to ciągle otwarta sprawa ich statusu prawnoautorskiego w USA (ale ani @Teukros ani ja nie podjęliśmy się jej rozstrzygnięcia).
jednak skoro nie są utworem, to nie podlegają pod Konwencję Berneńską i nie mają podstaw do ochronu w USA Ankry (dyskusja) 11:57, 8 lis 2014 (CET)
@Polimerek sugeruje wystąpienie do KP o zgodę na publikację na CC-BY-SA. Wtedy wóz albo przewóz. Ankry (dyskusja) 11:33, 8 lis 2014 (CET)
  • Może po prostu zuploadujmy to lokalnie. Wieralee (dyskusja) 11:42, 8 lis 2014 (CET)
    • Przecież to jest lokalnie? Ale jeśli na serwerach WMF, to nie ma znaczenia na którym: WMF jest w USA, serwery są w USA... Ankry (dyskusja) 11:49, 8 lis 2014 (CET)
  • Dzięki za wklejenie całego pisma. Cóż... ostatni akapit daje przesłanki, by sądzić, iż nie będziemy mogli tych tekstów użyć. Skoro na każdorazowe ponowne użycie trzeba uzyskiwać zgodę, to nawet, jeśli to tylko formalność, wyklucza to nieograniczone użycie w ramach C-c-3 ;( Wieralee (dyskusja) 13:09, 8 lis 2014 (CET)
    • Ano. Wprawdzie nie widzę formalnych przeszkód wobec ich zamieszczenia, ale w Polsce będą ograniczenia wobec ich wykorzystania. I, jeżeli zdecydujemy się je zostawić, trzeba będzie dać ostrzeżenie w postaci szablonu. Dlatego sensowne może być poproszenie o zgodę Kancelarii, jak sugerował Polimerek. Ankry (dyskusja) 14:13, 8 lis 2014 (CET)
Oba są linkowane z Wikipedii. Dlatego argument o ograniczeniach ponownego wykorzystania ma wg mnie drugorzędne znaczenie. Ankry (dyskusja) 14:17, 8 lis 2014 (CET)
  • Przyznam że nie jestem w stanie w takiej sytuacji podjąć decyzji o usunięciu lub pozostawieniu. Nie znam ustawy o dostępie do informacji publicznej, i nie wiem jak wyglądają ograniczenia z niej wynikające. Najlepszym posunięciem byłoby w takiej sytuacji wystąpienie do Stowarzyszenia o zamówienie opinii prawnej co do statusu tych tekstów w świetle ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz co do konieczności występowania o zgodę na dalsze wykorzystywanie (jeżeli rzeczywiście potrzebna jest każdorazowa zgoda, to okoliczność że tekst jest materiałem urzędowym daje bardzo niewiele). Zdaję sobie sprawę że zamawianie opinii dla dwóch tekstów wygląda na grubą przesadę, ale sprawa będzie precedensowa i może od niej zależeć publikowanie w Wikimediach (nie tylko na Wikiźródłach) wszelkich materiałów wytworzonych przez Prezydenta RP. --Teukros (dyskusja) 15:04, 8 lis 2014 (CET)
    • Heh, dopiero teraz przeczytałem uważnie całość: Polimerek konsultował to z prawnikami WMPL i doszli do wniosku, że Kancelaria ma prawo nałożyć pewne ograniczenia: "Obaj się zgodzili, że Kancelaria ma niestety prawo określić warunku użycia tych mów, nawet jeśli przyznała, że to nie są utwory". Ograniczenia dotyczące zwłaszcza zachowania formy i podawania źródła. Z tym, że z tego co piszą, przepisy umożliwiające nałożenie tych ograniczeń zostały dodane do Ustawy w 2012 roku. Ankry (dyskusja) 17:16, 8 lis 2014 (CET)
  • Skoro "Materiałem urzędowym będzie zatem to, co pochodzi od urzędu lub innej instytucji państwowej..." to na zamieszczenie powyżej tego pisma także należałoby uzyskać osobną zgodę, albowiem jest ono materiałem urzędowym. Proponuje pozostawić jedynie cytat lub usunąć. :) Zdzislaw (dyskusja) 15:18, 8 lis 2014 (CET)
    • Skoro pojawiają się takie wątpliwości, to przenoszę treść pisma na podstronę, żeby, w razie potrzeby, można je było łatwo ukryć/usunąć. Jednak, o ile dobrze rozumiem, wskazana ustawa dotyczy nie wszelkich materiałów, a informacji publicznej. Natomiast omawiane pismo można zapewne uznać nawet nie tyle za materiał, ile za dokument urzędowy. Ankry (dyskusja) 16:45, 8 lis 2014 (CET)


Jednak, jak wynika z opinii KP sprawa dotyczy nie tyle prawa autorskiego, co możliwości i sensowności publikacji na Wikiźródłach w oparciu o inne zagadnienia. Dlatego proponuję zamknięcie wątku w tym miejscu i przeniesienie go w bardziej odpowiednie miejsce, czyli do SDU lub do Skryptorium. Chyba, że ktoś zgłosi sprzeciw? Ankry (dyskusja) 17:36, 8 lis 2014 (CET)

Nie widzę przeszkód dla przeniesienia wątku. Od razu przechodząc do meritum: po zapoznaniu się z powyższym uzupełnieniem Ankrego, sądzę że powinniśmy zastosować do informacji publicznych taką samą procedurę jak do utworów do których nie wygasły autorskie prawa majątkowe. Tzn. osoba która taki tekst zamieszcza musi się wystarać o zgodę na OTRS od odpowiedniego podmiotu na warunki użycia zgodne z licencją Creative Commons. Dwa teksty od których zaczęła się dyskusją proponuję usunąć, a zamieszczającego powiadomić, że zostaną one odtworzone po dostarczeniu zgody na OTRS. --Teukros (dyskusja) 17:42, 8 lis 2014 (CET)
Myślę, że zanim podejmiemy taką decyzję, powinniśmy precyzyjnie określić: do jakich materiałów publicznych ma ona zastosowanie. Czy do tych z czasów Księstwa Warszawskiego i okresu międzywojennego też? A może tylko do tych wydanych/pozyskanych/zamieszczonych na Wikiźródłach[1] po 29 września 2012 (data wejścia w życie przepisów ograniczających ponowne użycie informacji publicznej)?
Przyznaję, że (zwłaszcza, że nie jestem prawnikiem) nie jest dla mnie jasne czego omawiany przepis dotyczy: czy materiałów wydanych i/lub pozyskanych od instytucji publicznych[1] po tej dacie, czy może ponownego użycia jakichkolwiek materiałów (także starszych), które nastąpiłoby po tej dacie?
Do wyjaśnienia pozostaje sprawa, czy nie podlegające pod PA, a ograniczone odnośnie ponownego użycia polskie materiały urzędowe są w jakiś sposób chronione w USA. Wydaje mi się, że Konwencja Berneńska ich nie obejmuje, ale może to kwestia interpretacji. Mogą też być inne umowy międzynarodowe.
Natomiast jako, że sytuacja jest wg mnie analogiczna do sytuacji znaków towarowych, które są chronione innymi przepisami niż prawnoautorskie i w związku z tym można je zamieszczać np. na Commons (dodając odpowiedni szablon ostrzeżenia) i potem wykorzystywać w Wikipedii. Nie dam głowy, czy jakiś chroniony znak towarowy wydawcy nie znalazłby się w podobny sposób na Wikiźródłach.
Z drugiej strony, o ile mi wiadomo, wiele krajów europejskich wprowadziło opłaty od komercyjnego wykorzystania materiałów, do których prawa autorskie wygasły (Polska chyba też). Nie wiem, czy ktoś badał, jak to się ma do swobody wykorzystania komercyjnego materiałów, wymaganej przez CC-BY-SA. Ale gdyby ktoś uznał, że jest jednak z nią sprzeczne, wszystkie takie teksty (czyli pewnie 99% Wikiźródeł) byłyby do wycięcia ;->
Reasumując, proponuję oznaczenie podpadających tekstów szablonem o treści Uwaga: ponowne wykorzystanie może podlegać ograniczeniom wynikającym z ustawy z dnia z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. ...), nie wrzucanie nowych podpadających oraz podjęcie decyzji o ewentualnym rozszerzeniu (lub nie) ograniczeń zamieszczania tekstów o jakąkolwiek informację publiczną (chyba, że będzie odpowiednia zgoda właściwego organu). Ankry (dyskusja) 23:20, 8 lis 2014 (CET)
  1. 1,0 1,1 niepotrzebne skreślić
  • Można wykorzystywać do celów komercyjnych, ale należy dokonać wpłaty na Fundusz Promocji Twórczości. "(...) Jedynym źródłem przychodów funduszu są wpłaty uiszczane przez producentów lub wydawców egzemplarzy utworów literackich, muzycznych, plastycznych, fotograficznych i kartograficznych, niekorzystających z ochrony autorskich praw majątkowych.
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego opłata na rzecz funduszu wynosi 5% wpływów brutto ze sprzedaży egzemplarzy tych utworów. Dotyczy to wydań publikowanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obejmujących autorów zarówno polskich jak i zagranicznych. Opłatom podlegają utwory opublikowane po 1 stycznia 2003 roku". Wieralee (dyskusja) 00:38, 9 lis 2014 (CET)
Tej opłaty nie mieszałbym do sprawy, to już quasi-podatek, i jak wszystkie tego rodzaju opłaty na rzecz państwa to już rzecz wydawcy by wiedzieć i się zastosować, nie nasza. Informacji o 5% podatku VAT na książki też nie podajemy. --Teukros (dyskusja) 20:58, 9 lis 2014 (CET)