Wikiźródła:Teksty podejrzane o naruszenie praw autorskich

Z Wikiźródeł, repozytorium wolnych materiałów źródłowych
Skocz do: nawigacja, szukaj
Do usunięcia

Wszystkie projekty Wikimedia gromadzą wolne materiały. Wolne, to znaczy opublikowane na licencji Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 Unported (lub zgodnej), względnie takie, do których autorskie prawa majątkowe (lub prawa pokrewne) wygasły lub nigdy nie powstały. Dlatego np. cała nazwa Wikipedii zawiera to słowo – Wikipedia, wolna encyklopedia. Więcej na temat praw autorskich (także dotyczących Wikiźródeł) możesz znaleźć na Wikiźródła:Prawa autorskie.



Opis obyczajów i zwyczajów za panowania Augusta III[edytuj]

Zgłoszenie dotyczy jedynie części ww. tekstu. Chodzi o fragmenty podlinkowane na stronie Opis obyczajów i zwyczajów za panowania Augusta III/Rozdział I, pomiędzy tekstem ROZDZIAŁ I a Przedmowa wydawcy (te, które nie zostały sproofreadowane i pochodzą z PBI).
Biorąc pod uwagę, że Opis obyczajów... to staroć z 1840 r. mogłoby się wydawać, że nie powinno być z nim żadnych problemów prawnoautorskich; tak jednak nie jest. Rzecz w tym, że fragmenty zaczerpnięte z PBI zostały odnalezione w rękopisie i pierwszy raz opublikowane w 1951 przez prof. Romana Pollaka (zmarł w 1972). Nie ma przy tym wątpliwości, że prof. Pollak dokonał opracowania utworu, a to poprzez przepisanie z rękopisu, poprawa błędów w grafii, ujednolicenie i uwspółcześnienie tekstu. PBI najprawdopodobniej nie złamała prawa publikując owe fragmenty, ale my mamy o wiele surowsze wymogi w zakresie prawnoautorskiego stanu tekstów aniżeli PBI (w szczególności nie dopuszczamy dozwolonego użytku). Z tych względów proponuję usunięcie fragmentów z PBI. Nadmienię jeszcze, że sprawa została zbadana i opisana mi przez Paeliusa. --Teukros (dyskusja) 21:15, 6 gru 2014 (CET)

  • To ja poproszę, w pierwszej kolejności, o dane potwierdzające odnośnie do tezy: "Nie ma przy tym wątpliwości, że prof. Pollak dokonał opracowania utworu, a to poprzez przepisanie z rękopisu, poprawa błędów w grafii, ujednolicenie i uwspółcześnienie tekstu.", albowiem np. w kolejnych tekstach na podstawie wersji Pollak-a czytam, iż "zachowane zostały wszystkie formy gramatyczne i wszystkie osobliwości językowe" - więc jak było z tym uwspółcześnieniem? oraz skąd takie informacje? Zdzislaw (dyskusja) 21:23, 6 gru 2014 (CET)
    Błędy w grafii nie mają nic wspólnego z odmiankami gramatycznymi i osobliwościami języka piszącego. — Paelius (dyskusja) 13:16, 8 gru 2014 (CET)
    • Dane których potrzebujesz są prawdopodobnie niedostępne. Wymagałoby to bowiem uzyskania dostępu do rękopisu odnalezionego przez prof. Pollaka, i przeprowadzenia analizy wykonanej przez niego pracy. Nie mamy żadnej możliwości wykonania takiej pracy; nawet gdybyśmy otrzymali dostęp do rękopisu, to i tak ani Ty, ani ja nie jesteśmy historykami czy polonistami, potrafiącymi dokonać takiej analizy. Zasadność zgłoszenia potwierdza po części tytuł tekstu wyd. prof. Pollaka - "Opis obyczajów za panowania Augusta III / Jędrzej Kitowicz ; oprac. Roman Pollak." Jak Biblioteka Narodowa wydaje coś i nazywa to "opracowaniem", to pewnie jest to opracowanie. --Teukros (dyskusja) 22:12, 6 gru 2014 (CET)
      • Rękopis jest dostępny tutaj: rękopis - np. fragment_002 oraz O procesjach w Boże Ciało - ten sam tekst - bez opracowania, bez uwspółcześnienia, bez poprawy pisowni - jedynie różnice w "przecinkach". Zdzislaw (dyskusja) 22:39, 6 gru 2014 (CET)
        • Konkluzja nieprawdziwa. Już pierwszy wyraz został uwspółcześniony w stosunku do rękopisu. Uwspółcześnienie interpunkcji to też uwspółcześnienie. — Paelius (dyskusja) 13:16, 8 gru 2014 (CET)
  • Symbol neutral vote.svg Wstrzymuję się Niestety, nie mam zdania w tej kwestii. Z jednej strony, wydaje mi się, że to co zrobił prof. Pollak można podciągnąć pod "opracowania krytyczne i naukowe", które są chronione przez 30 lat, z drugiej, postanowiliśmy swego czasu nie zamieszczać tekstów, gdy są jakiekolwiek wątpliwości prawnoautorskie. Chciałem jednak zwrócić uwagę, że jeżeli tekst nie jest PD w Polsce (a dokładniej: jeżeli nie był PD 1.1.1996), to zamieszczenie go na Wikiźródłach (a skanów na commons) będzie możliwe dopiero 95 lat od pierwszego wydania, czyli w roku 2047. Ankry (dyskusja) 21:54, 6 gru 2014 (CET)
  • znalazłem wydanie z 1930 roku tutaj - jest to wydanie niepublikowanych fragmentów, które prof. Pollak przedrukował w 1951 roku w "całości" wydania - jak widać "czarno na białym" teza o tym, iż "Nie ma przy tym wątpliwości, że prof. Pollak dokonał opracowania utworu, a to poprzez przepisanie z rękopisu, poprawa błędów w grafii, ujednolicenie i uwspółcześnienie tekstu." nie potwierdziła się.
    • Być może. Ale bardziej prawdopodobne, że Pollak podczas przygotowania wydania w 1951 opierał się na swoim odczycie, a nie na odczycie Janika (i tak musiał przepisać cały tekst i tak). — Paelius (dyskusja) 13:20, 8 gru 2014 (CET)
Fragmenty, o których mowa zostaną podmienione na proof-read z 1930 roku. Zdzislaw (dyskusja) 23:29, 6 gru 2014 (CET)

Tekst został uźródłowiony w oparciu o źródło z 1930 roku. Zamykam wątek jako bezprzedmiotowy. Wieralee (dyskusja) 16:35, 7 gru 2014 (CET)

Pan Janik zmarł w 1948. Chodzenie po trupach byle tylko opublikować tekst jest bardzo złym zwyczajem. Nie wiem, skąd ten przymus, by tekst opublikowany był pełny. Poza tym sprzeciwiam się publikacji Obyczajów w jednym kawałku. To są dwa osobne teksty, oparte na dwóch podstawach źródłowych i jako takie nie są ze sobą kompatybilne. — Paelius (dyskusja) 13:16, 8 gru 2014 (CET)
Nie są w jednym kawałku, zgodnie z Twoja sugestią, zostały rozdzielone o godz. 00:58 dnia 7 gru 2014‎r. Zdzislaw (dyskusja) 14:25, 8 gru 2014 (CET)
Wiem. Wypowiedź jest na tak zwany zaś. — Paelius (dyskusja) 15:03, 8 gru 2014 (CET)
  • Jędrzej Kitowicz zmarł w 1804 roku. W 1930 roku jego dzieło było już w domenie publicznej. Zgodnie z Art. 991 Ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994 r. okres ochrony praw autorskich do tzw. pierwszej publikacji utworu, którego czas ochrony już wygasł, wynosi 25 lat. Zgodnie zaś z Art. 992 tej samej ustawy okres ochrony praw autorskich od wydań krytycznych lub naukowych wynosi 30 lat. Nie udostępnienie przedmowy prof. Janika (w której sam stwierdził, iż nie poddał tekstu Kitowicza żadnej redakcji) było więc z naszej strony bardziej kurtuazją, niż realną potrzebą. Wieralee (dyskusja) 15:40, 8 gru 2014 (CET)
    • To, co piszesz jest nieprawdą: Nie udostępnienie przedmowy prof. Janika (w której sam stwierdził, iż nie poddał tekstu Kitowicza żadnej redakcji) było więc z naszej strony bardziej kurtuazją, niż realną potrzebą. — do przedmowy prawa (na gruncie prawa polskiego) wciąż ma pan Janik (przypominam, że zmarł w 1948!) i publikować jej nie można. Zaś jego oświadczenie o braku redakcji rozmija się ze stanem faktycznym. W myśl nowej ortografii z roku (bodaj) 1925 dokonano uwspółcześnienia y>j, w tekście opublikowanym brak ſ w zbitkach ſs, które przeszło w s, początkowa jota przeszła w j (np. w wyrazie iako). Pomijam już kwestię pisowni wyrazów wielką literą i uwspółcześnienia interpunkcji. — Paelius (dyskusja) 16:07, 8 gru 2014 (CET)
    • I druga sprawa: Art. 992: Temu, kto po upływie czasu ochrony prawa autorskiego do utworu przygotował jego wydanie krytyczne lub naukowe, nie będące utworem, przysługuje wyłączne prawo do rozporządzania takim wydaniem i korzystania z niego w zakresie, o którym mowa w art. 50 pkt 1 i 2, przez okres trzydziestu lat od daty publikacji. A co mamy w art. 2, ust. 1: Opracowanie cudzego utworu, w szczególności tłumaczenie, przeróbka, adaptacja, jest przedmiotem prawa autorskiego bez uszczerbku dla prawa do utworu pierwotnego. W myśl powyższego nadal uważam, że początek Kitowicza, w opracowaniu Janika nie ma jednoznacznego statusu prawnego. — Paelius (dyskusja) 16:31, 8 gru 2014 (CET)
  • Po pierwsze - Sąd Najwyższy już w 1960 roku (orzeczenie z dnia 18.11.1960) wyłączył z przedmiotu prawa autorskiego wszelką mechaniczną obróbkę, a taką jest m.in. zamiana liter ſ na s, jak i przepisywanie na maszynie rękopisu, klasyfikując ją nako pracę nie mającą znamion pracy twórczej. Na podobnym stanowisku stał sam prof. Janik, pisząc, cytuję: „(...) Narazie, przy zachowaniu wszystkich właściwości pisowni i wymowy Kitowicza, podaje się tutaj niedrukowane dotąd przedsłowie „Do Czytelnika“ wraz z niedrukowanym również początkiem samego dzieła“.
Pisałeś już, że rozdział ten nie był nigdy drukowany przed 1951 rokiem, co się nie potwierdziło, teraz znów piszesz o redakcji tekstu przez prof. Janika, czego sam profesor także nie potwierdza... Tracimy tylko czas, który mógłby być lepiej spożytkowany na wprowadzenie kilku nowych stron... Wieralee (dyskusja) 17:20, 8 gru 2014 (CET)
  • Gdybyś wydała choć jeden tekst niedrukowany wiedziałabyś, że jego spreparowanie w żadnym razie nie jest czynnością mechaniczną lecz (w myśl instrukcji wydawniczych do wydawania źródeł nowożytnych drukiem) za każdym razem nosi piętno osoby wydającej. Innymi słowy, trzy wydania tego samego tekstu (jedno wydane przez historyka, drugie przez literaturoznawcę, a trzecie do użytku popularnego) różnią się od siebie dość znacznie. Nie wiem z jakiej instrukcji wydawniczej korzystał Janik (nie znam tych używanych przez literaturoznawców), ale zapewne posiłkował się jakąś przy tym wydaniu. Kwestia pierwszego wydawcy nie była mi znana, w literaturze przedmiotu jako pierwszy wydawca całego Kitowicza z niedawno odkrytego rękopisu figuruje Pollak, mniemałem więc, że przed wojną rękopis pozostawał nieznany, mój błąd. — Paelius (dyskusja) 17:50, 8 gru 2014 (CET)
  • To, że "odcyfrowanie" rękopisu wymaga dużo pracy, nie oznacza, że jest to praca twórca. Tak samo, zastosowanie pewnego zdefiniowanego uprzednio zbioru zasad do jego uwspółcześnienia, też nią nie jest. Chyba, że tworzymy takie reguły albo dodajemy (zgadujemy) brakujące wyrazy. Znalezienie najkrótszej drogi przejazdu pomiędzy dwoma punktami w skomplikowanej sieci drogowej też twórcze nie jest. Chyba, że będziemy planować budowę nowych dróg.
Żeby działanie było twórcze, musi dawać "twórcy" swobodę kształtowania wyniku swojej pracy. Transliteracja rękopisu takiej swobody wg mnie nie daje, ale (@Paelius:) jeśli uważasz, że jest inaczej, to wyjaśnij. Ankry (dyskusja) 19:56, 8 gru 2014 (CET)
Suponowanie, że istnieją jakieś tabele i jednoznaczne wytyczne w kwestii sposobu oddania rękopisu jest błędne. Są jedynie ogólne założenia (w jednym przypadku wierność sposobowi odczytania głosowego, w drugim przypadku wierność sposobu zapisu - przy jednoczesnym usunięciu liter obecnie nieużywanych, w trzecim przypadku ułatwienie czytania przeciętnemu czytelnikowi). We wszystkich tych przypadkach wydawca musi posiadać określoną wiedzę pozaźródłową, żeby np. stwierdzić, że ſs w ówczesnych czasach wymawiano krótko (co przekłada się na - akurat w tym przypadku - s), nie oznacza jednak, że wszędzie należy tak tę zbitkę zapisać. Ja nawet dysponując odpowiednią instrukcją dla źródeł historycznych często nie jestem pewien jak zapisać taki tekst. Laik temu nie podoła. — Paelius (dyskusja) 21:43, 8 gru 2014 (CET)
Ależ nikt nie kwestionuje, że praca przy odczytywaniu rękopisu wymaga wiedzy, doświadczenia czy dużo włożonej pracy. Podobnie, nikt chyba nie zamierza kwestionować wkładu pracy dobrego robotnika budowlanego, chirurga, czy konserwatora dzieł sztuki. Twierdzę jedynie, że wszystkie te prace zasadniczo nie mają charakteru twórczego, tzn. że efektem tych prac nie jest stworzenie nowego dzieła, ale odtworzenie/naprawa pewnego pierwowzoru. Owszem, można napisać elaborat nt. metod transkrypcji, przedyskutować, dlaczego zastosowano tu taką, a gdzie indziej inną transkrypcję - będą to nowe utwory. Ale sama transkrypcja, jako zastosowanie tych zasad w praktyce - już nie. Podobnie: można stworzyć świetny program do OCR-u - będzie on utworem; natomiast efekty działania tego programu - już nie. Ankry (dyskusja) 23:14, 8 gru 2014 (CET)
Może jeszcze bardziej dosadnie wyrażę swoje zdanie: powiedzmy, że ktoś inny dokona niezależnie identycznej transkrypcji. Niemożliwe? A jeśli możliwe, czy będzie to plagiat, czy jedynie potwierdzenie, że praca pierwszego transkrybującego była dobra? Ankry (dyskusja) 23:18, 8 gru 2014 (CET)
Do poczytania (jako wstęp do problematyki): [1]. — Paelius (dyskusja) 12:08, 9 gru 2014 (CET)

Raport komisji Mazura[edytuj]

Zgodnie z informacją na Wikipedii (vide Komisja Mazura) raport tajny, i następnie 1. raz opublikowany w 1999 r. w Gazecie Wyborczej. W związku z czym podpada pod art. 991 w związku z art. 993 prawa autorskiego, tj. prawo pokrewne do 1. wydania tekstu nie będącego utworem. --Teukros (dyskusja) 22:00, 9 gru 2014 (CET)

Bardzo śmieszne...
  • "Nie stanowią przedmiotu prawa autorskiego akty prawodawcze i administracyjne, orzeczenia sądów i innych władz" art. 5. pkt 1. ustawy z dnia 10 lipca 1952 r. o prawie autorskim (Dz.U. 1952 nr 34 poz. 234).
  • "Nie stanowią przedmiotu prawa autorskiego urzędowe dokumenty, materiały, znaki i symbole" - art. 4. pkt 2. ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U. 1994 nr 24 poz. 83).
Dokumenty urzędowe nie stanowiły i nadal nie stanowią przedmiotu prawa autorskiego, nie mogą więc podlegać ochronie na podstawie art. 991 i 993 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych.
Z góry przypominam - nie, przepisanie tekstu z akt do redakcyjnego komputera nie jest przejawem działalności twórczej o indywidualnym charakterze (art. 1. ust. 1 Ustawy) i do efektów takiej pracy nie przysługują pokrewne prawa autorskie. Gdyby redaktor wysilił się np. na fałszowanie tekstu albo wypisanie cyrilicą, to co innego.

Grzegorz Dąbrowski § 18:34, 10 gru 2014 (CET)

Zwróć uwagę na tekst art. 993 prawa autorskiego - jest tam wyraźnie napisane, że Przepisy art. 991 i art. 992 stosuje się odpowiednio do utworów i tekstów, które ze względu na czas ich powstania lub charakter nigdy nie były objęte ochroną prawa autorskiego. Ustawodawca wyraźnie i wprost objął prawem do pierwszego wydania także i teksty które z uwagi na ich charakter nie były objęte ochroną prawa autorskiego. "Nie stanowią przedmiotu prawa autorskiego" nie oznacza "nie dotyczy ich ta ustawa" - oznacza jedynie, że nie są chronione w sposób opisany w rozdziałach 1-9 tejże ustawy (zwróć uwagę na sam tytuł ustawy - "o prawie autorskim i prawach pokrewnych", prawa pokrewne zostały oddzielone przez ustawodawcę od prawa autorskiego). --Teukros (dyskusja) 14:22, 11 gru 2014 (CET)
Ja ze swojej strony chciałem zwrócić uwagę, że tekst ten został opublikowany (w 1999 r.) przed wejściem w życie nowelizacji zawierającej art. 991 i 993 (w 2000 r.). Ankry (dyskusja) 16:22, 11 gru 2014 (CET)

Lorem ipsum[edytuj]

Witam, tekst bez żadnych danych nt. autorstwa tłumaczenia, źródła...
W roku 2009 Teukros prosił zamieszczającego o jakiekolwiek dane: Dyskusja wikiskryby:Severus oraz Dyskusja wikipedysty:Severu - bez odzewu.
Zdzislaw (dyskusja) 12:02, 20 gru 2014 (CET)

  • To w zasadzie nie nadaje się na Wikiźródła. Na Wikiźródłach moglibyśmy zamieścić całość dzieła Cycerona (gdyby było wolne polskie tłumaczenie). Jeżeli potraktować to jako samodzielny utwór, to oczywiście trzeba usunąć - brak informacji o źródle i tłumaczeniu. --Teukros (dyskusja) 20:21, 21 gru 2014 (CET)
  • Usunąć, jw. Tłumaczenie chyba zresztą dotyczy całego ustępu Cycerona, a nie dokładnie tego fragmentu, który jest używany jako "Lorem ipsum". Ankry (dyskusja) 21:00, 21 gru 2014 (CET)

Baśń o trzech braciach i królewnie[edytuj]

Wbrew temu, co napisane jest w nagłówku, autor anonimowy; autorstwo Fredry mocno wątpliwe. Pierwsza publikacja to prawdopodobnie 1901 r. (vide [2], piszę prawdopodobnie, bo nie miałem w ręku owej książki o której piszą w BN i tak naprawdę nie wiem, co się w niej znajduje), więc autorskie prawa majątkowe wygasałyby w 1972 r. Jeżeli ta publikacja z 1901 r. to nie to, to już zupełne NPA - kolejny raz omawiany tekst pojawia się dopiero w latach 70. XX wieku. Co więcej, wersja zamieszczona u nas to właśnie (najpewniej ze słuchu spisana) publikacja z lat 70., co do której wiadomo że została skrócona i przekształcona. W toku dyskusji na Wikipedii nie udało się ustalić nic więcej na temat pochodzenia i autorstwa utworu. --Teukros (dyskusja) 20:33, 21 gru 2014 (CET)

  • Znalazłem na youtube jakąś wersje audio czytaną przez Olbrychskiego i muszę stwierdzić, że istotnie różni się od tekstu zamieszczonego na Wikiźródłach (skróty, przestawki, czasem zmienione słownictwo). Zatem ten argument odpada, ale o źródle nadal nic nie wiemy. Może ktoś ma dostęp do wydanej przez niego wersji drukowanej? Jeśli to co mamy różni się od tekstu wydanego w latach 70. (w co akurat wątpię), to byłbym za pozostawieniem. Ankry (dyskusja)
    • Za zostawieniem na jakiej zasadzie? Chyba tylko ustalenie autorstwa Fredry (lub innej dawno temu zmarłej osoby) dawałoby taką szansę, bo na razie w najlepszym przypadku mamy NPA anonimowego wydania z 1901 r. --Teukros (dyskusja) 21:21, 21 gru 2014 (CET)
      • Jeśli opublikowane z 1901 jako "podobno Fredry", a de facto anonimowego autora, to jak by nie patrzeć, po 70 latach od publikacji stało się PD. Jeśli natomiast jest to tekst z lat 70, to nie będę wnioskował o pozostawienie, niezależnie od tego kogo uznamy za autora. Ankry (dyskusja) 21:47, 21 gru 2014 (CET)
        • Oczywiście, masz rację. Nie wiem skąd mi się taki dziwny pogląd wziął. --Teukros (dyskusja) 21:56, 21 gru 2014 (CET)