Wikiźródła:Czym są Wikiźródła?

Z Wikiźródeł, repozytorium wolnych materiałów źródłowych
Skocz do: nawigacja, szukaj
Gtk-ok.svg Ta strona opisuje zasadę polskich Wikiźródeł. Jest powszechnie uznawana za standard, który wszyscy uczestnicy projektu powinni zachowywać. Śmiało edytuj tę stronę, ale wpierw upewnij się, że Twoje zmiany odzwierciedlają konsensus. W przypadku wątpliwości, przejdź na stronę dyskusji.

Wikiźródła to ciągle rozwijający się projekt siostrzany Wikipedii, którego celem jest stworzenie wolnego repozytorium tekstów źródłowych oraz ich tłumaczeń w postaci stron Wiki.

W początkowych fazach planowania projekt nazywał się Project Sourceberg (od Projektu Gutenberg), a 6 grudnia 2003 roku w wyniku głosowania został przemianowany na Wikisource. Polskie tłumaczenie tej nazwy (Wikiźródła) zostało po raz pierwszy zastosowane 15 listopada 2004.

Historia[edytuj]

Projekt rozpoczął działalność 24 listopada 2003 pod tymczasowym adresem http://sources.wikipedia.org, a później przeniósł się na własną domenę: http://wikisource.org.

Do tego momentu teksty źródłowe były umieszczane pod adresem ps.wikipedia.org, który był niefortunnie przyjęty jako skrót od Project Sourceberg, zajmując subdomenę dla Wikipedii w języku paszto. Wszystkie te teksty zostały przeniesione na oficjalną stronę w dniu jej uruchomienia.

W ciągu pierwszych dwóch tygodni oficjalnego działania stworzono ponad 1000 stron, z czego około 200 stanowiły artykuły. Na początku 2004 roku w serwisie było zarejestrowanych 100 osób. Na początku lipca 2004 ilość artykułów przekroczyła 2400, a ilość zarejestrowanych użytkowników – 500.

Ta strona jest próbą określenia czym są, a czym nie są Wikiźródła, oraz czym różnią się od innych projektów z rodziny Wikimediów. Każdy punkt na tej stronie może zawierać krótkie wyjaśnienie. Szczegółowe dyskusje i debaty powinny się odbywać na stronie dyskusji.

Co tu zamieszczamy?[edytuj]

Lista typów tekstów, które zamieszczamy:

  1. oryginalne, wcześniej opublikowane utwory,
  2. teksty i dokumenty historyczne rangi państwowej lub międzynarodowej,
  3. tłumaczenia oryginalnych tekstów, także autorstwa wikiskrybów,
  4. kody źródłowe dostępne jako własność publiczna lub na licencji zgodnej z GFDL,
  5. tłumaczenia słów lub zwrotów, podsumowania, odesłania i inne informacje o tekście w postaci przypisów wyraźnie oddzielonych od utworu.

Czego tu nie zamieszczamy?[edytuj]

Na Wikiźródłach nie zamieszcza się:

  1. tekstów naruszających prawa autorskie (chyba że przez odpowiednie osoby została wyrażona zgoda na ich użycie),
  2. tekstów osób mało znanych, amatorów–poetów itp.,
  3. tekstów anonimowych bez wartości historycznej,
  4. utworów, których treść ulega ciągłym zmianom, bez względu na przyczynę tych zmian,
  5. aktów prawnych niewymienionych w rozdziale III Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, chyba że mają one wartość historyczną.

Wikiźródła czy Wikibooks?[edytuj]

Rozróżnienie między tymi dwoma projektami jest stosunkowo proste.

  • Wikiźródła obejmują materiały publikowane gdzie indziej.
  • Wikibooks to książki rozwijane przez samych Wikipedystów, a zwłaszcza materiały, które można użyć w podręcznikach.

Wikiźródła czy Wikipedia?[edytuj]

Wikipedia to encyklopedia, a Wikiźródła to biblioteka. Wikipedia zawiera artykuły na temat książek, które znajdują się w Wikiźródłach. Do pewnego stopnia obie zawierają materiał bibliograficzny o autorze. W tej sprawie jednak, zwłaszcza w wypadku autorów, których praca stała się w większości własnością publiczną, Wikiźródła powinny wykazywać się większą dokładnością.

Neutralny punkt widzenia[edytuj]

Neutralny punkt widzenia (ang. NPOV) jest główną zasadą we wszystkich projektach z rodziny Wikimediów. Oryginalne teksty nie muszą odzwierciedlać NPW. Dopóki reprodukujemy je w dobrej wierze i podajemy ich autorów, nie naruszamy NPW. Jednak podkreślanie pewnych części tekstu, lub umieszczanie tylko pewnych części tekstów, może być postrzegane jako wyrażanie określonego punktu widzenia. Wprowadzenie i wszystkie inne materiały objaśniające powinny być zawsze pisane z myślą o NPW.

Tłumaczenia[edytuj]

W bazie można umieszczać tłumaczenia, zarówno te uprzednio publikowane, jak i oryginalne. Biorąc pod uwagę fakt, że wiele tekstów w języku obcym nie ma polskich przekładów (a szczególnie takich, które są w domenie publicznej), Wikiźródła dopuszczają publikację tłumaczeń autorstwa wikiskrybów.

Przy zamieszczaniu uprzednio publikowanych przekładów należy pamiętać, że są one przedmiotem prawa autorskiego, tłumaczenia (oprócz maszynowych) są bowiem aktem twórczym. Autor oryginalnego klasycznego dzieła może nie żyć od 2 tysięcy lat, ale jego tłumaczenie jest utworem zależnym, do którego prawa autorskie przysługują tłumaczowi.