Alkon
| <<< Dane tekstu >>> | |
| Autor | |
| Tytuł | Alkon |
| Pochodzenie | Sielanki (1614) i inne wiersze polskie |
| Redaktor | Jan Łoś |
| Wydawca | Polska Akademia Umiejętności |
| Data wyd. | 1921 |
| Druk | Drukarnia Uniwersytetu Jagiellońskiego |
| Miejsce wyd. | Kraków |
| Źródło | Skany na Commons |
| Inne | Całe Sielanki Cały zbiór |
| Indeks stron | |
|
Sielanka siodma. Alkon. Starzec Alkon, ostatniej w leciech doźrzałości[1], Jedna mu tylko troska w myślach zostawała; 5 Bo starość, lub o insze rzeczy mało dbała, Drugi się już do robot więtszych dobrze zgodził[2]; 10
Oba nie ożenieni. To starcowi tkwiało[3] A owszem tam zaważał[4], gdzie zrzeczona[5] była 15 Komu innszemu panna: lubo mu czyniła Dawał, i starożytne przytaczał przykłady: 20 Jako oczy łakome siła ludziom szkodzą. Ten siła pięknych wczasow, siła bezpieczności 25 Zażyje, i wiek miły poda do starości[7]. Świadkiem tego: tu, kędy garb się ten wydaje 30 Jakoby ręką ludzką kopca sypanego, Dwaj mu synowie w domu dorośli kwitnęli, 35 Idas i Linces; a ci zmowione już mieli Ale pierwej pod ziemię śmiercią Aphar wzięty, 40
Nim w domu swym niewestki nadobne oglądał. A co starca, poki żył. wszyscy szanowali. 45 Gdy szczedł[9], na młode syny mniej się oglądali. Potym i do starszych głow jadem zaleciały. 50 Stąd ręki danie w niwecz, stąd słowa zmiatanie[11]. Przypadli na cudzy targ i w dom przyjachali 55 Do Lewcyppa, a tam swych biesiad zażywali. Ojcowską, bo białej płci jako raz swą wolą 60 Popuścisz, już się potym poważą wszystkiego; Jeszcze na przepych[15] w te tu kraje się puścili. 65 Chociaj w nich o potrzebie[16] jawnej pewni byli
Prawie w oczy się z sobą im zetknąć trafiło. 70 Skoczą do ciebie z wozow, broni w ręku mając: Panowie, co wam po tym? czemu unosicie 75 Cudze panny? czemu się gwałtem obchodzicie[18]? Lub dla posagu cudze przejmować miłości. 80 Wiemy, żeście i ojca złotem przekupili, Nie ślacheckie to sprawy, rady to nie zdrowe 85 Brać dziewki, ktore męże mają już gotowe. Wiele w drugiej pomorskiej Zyżywskiej krainie. 90 Wszędzie tam u rodzicow cnych cor liczby mnogie Bo a kto wam nie rad da? kto pogardzi wami? 95 A rzekę, będą jeszcze kłaniać się z pannami;
Niech naszym będzie; a my na potrzebę waszę, 100 Gdziekolwiek rozkażecie. wszędzie pojedziemy, Bo oni przy uporze swoim mocno stali. 105 A gdy się już tak użyć[21] rozumem nie dali, Lecz jesliście się już tak na to usadzili. 110 Aby się to krwią między nami rostrzygnęło.[22] A my, jako to młodszy, ty swoją osobą, 115 Ja także swoją, sama dwa uczyńmy z sobą. Rodow naszych, i płaczu w nich nie przyczyniajmy. 120 Ci, co żywi zostaną, niech za żony mają To rzekł, a mowom jego bogowie nie dali 125 Iść w niwecz; wnetże starszy bracia plac działali.
Linces z Kastorem oba ku Marsowej sprawie W ręku kręcąc i złotem puklerze sadzone. 130 Czuby się im na hełmach[26] jedwabne wstrząsały. Były u żelaz w twardych blachach połomione[28], 135 Nim ktory z nich najmniej miał ciało obrażone. Bo ta sama — myśl czyni w bitwach nielękliwą. 140 To z tej, to z owej strony ręką się wysadza Uklęknie, wtym go Linces przez wszego obłazu[30] 145 Tnie przez szyszak. dufając dobremu żelazu. I dusza w ocemgnieniu[31] członkow odbieżała. 150 A Polluks, zapomniawszy i słowa i wiary[32], Już pałasz do pochew kładł, jako po wygranej; 155 Lecz więcej się trzeba strzec zguby nienadzianej[34],
Z tyłu Polluks oszczepem, gdzie żebro przyległo, Przebił go, aż na wylot żelazo przebiegło. 160 Padł tamże na Kastorze, śmierć po zamroczyła: Za panem swym: z obu stron wielkie zamieszanie 165 Poczeło być, i rany. i krwie rozlewanie. Linął[36] z gory i strzelił piorunem ogromnym. 170 Noc czarna wstała, trwoga na nie uderzyła. Po Kastorze, jako to źle pragnąć cudzego; 175 Po Lincesie. jako mieć źle nie powolnego Niżby z nim żyć, lepiej lec z umarłemi w grobie. 180
|
- ↑ doźrzałość ostatnia — starość
- ↑ zgodzić się — nadawać się, przydać się
- ↑ tkwieć — tkwić
- ↑ zaważać — probować
- ↑ zrzeczony — przyrzeczony
- ↑ mieć w krygach co — panować nad czem
- ↑ wiek miły podać do starości — zachować miłą czerstwość w starości
- ↑ uprzejmie — uporczywie, gorąco
- ↑ szczedł — zszedł, umarł
- ↑ niepokryte ucho — ucho otwarte, żądne nowin
- ↑ zmiatanie słowa — cofnięcie obietnicy
- ↑ przemawiać — przeciągać namowami na swoją stronę
- ↑ poślubiony — przyrzeczony
- ↑ unieść się — przekonać się
- ↑ przepych: na przepych — na wyścigi
- ↑ potrzeba — opór, walka, niebezpieczeństwo
- ↑ niespałi.
- ↑ obchodzić się gwałtem — uciekać się do gwałtu
- ↑ kędykolwiek żywie — gdzie tylko
- ↑ przyjacielskie — przyjaźnie
- ↑ użyć się — skłonić się
- ↑ rostrzygnęlo.
- ↑ w krotką puścić — krótko załatwić
- ↑ ostatnie — ostatecznie
- ↑ ucieszać — cieszyć, pocieszać
- ↑ helmach.
- ↑ szefelin — włócznia
- ↑ połomić — połamać
- ↑ wygadzać — godzić, celować
- ↑ obłaz; przez wszego obłazu — wręcz, wprost
- ↑ w ocemgnieniu — natychmiast
- ↑ wiara — wierność przyrzeczeniu
- ↑ Nadzieć się — spodziewać się
- ↑ nienadziany — niespodziany
- ↑ nieskromny — wielki, potężny
- ↑ linąć — lunąć
