O zachowaniu się przy stole
Z Wikiźródeł, repozytorium wolnych materiałów źródłowych
| O zachowaniu się przy stole | |||
Utwór napisany przed 1415, autorstwo nieznane. Niektórzy badacze przypuszczają, że był nim Przecław Słota.
|
Uwaga! Tekst niniejszy w języku polskim został opublikowany w XV wieku.
Stosowane słownictwo pochodzi z tej epoki, proszę nie nanosić poprawek!
-
- Gospodnie, da mi to wiedzieć,
- Gospodnie, da mi to wiedzieć,
- Bych mogł o tem czso powiedzieć,
- O chlebowem stole!
- Zgarnie na się wszytko pole,
- Zgarnie na się wszytko pole,
- Czso w sto[do]le i w tobole,
- Czso le się na niwie zwięże,
- To wszytko na stole lęże.
- Przetoć stoł wieliki świeboda,
- Staje na nim piwo i woda,
- I k temu mięso i chleb,
- I wiele jinych potrzeb —
- Podług dostatka tego,
- Kto le może dostać czego.
- Z jutra wiesioł nikt nie będzie,
- Z jutra wiesioł nikt nie będzie,
- Aliż gdy za stołem siędzie,
- Toż wszego myślenia zbędzie.
- A ma z pokojem sieść,
- A przy tem się ma najeść.
- A mnogi jidzie za stoł,
- Siędzie za nim jako woł,
- Jakoby w ziemię wetknął koł.
- Nie ma talerza karmieniu swemu,
- Eżby ji ukrojił drugiemu,
- A grabi się w misę przod,
- Iż mu miedźwno jako miod —
- Bogdaj mu zaległ usta wrzod!
- A je z mnogą twarzą cudną,
- A będzie mieć rękę brudną,
- Ana też ma k niemu rzecz obłudną.
- A pełną misę nadrobi
- Jako on, czso motyką robi.
- Sięga w misę prze drugiego,
- Szukaję kęsa lubego,
- Niedosto[j]en niczs dobrego.
- Ano wżdy widzą, gdzie czsny siedzi,
- Ano wżdy widzą, gdzie czsny siedzi,
- Każdy ji sługa nawiedzi,
- Wszytko jego dobre sprawia,
- Lepsze misy przedeń stawia.
- Mnodzy na tem niczs nie dadzą,
- Siędzie, gdzie go nie posadzą;
- Chce się sam posadzić wyszej,
- Potem siędzie wielmi niżej.
- Mnogi jeszcze przed dźwirzmi będzie,
- Czso na jego miasto sędzie,
- An mu ma przez dzięki wstać —
- Lepiej by tego niechać.
- Jest mnogi ubogi pan,
- Czso będzie książętom znan
- I za dobrego wezwan.
- Ten ma z prawem wyszej sieść,
- Ma nań każdy włożyć cześć,
- Nie może być panic taki,
- Musi ji w tem poczcić wszelki;
- Bo czego wie doma chowany,
- To mu powie jeżdżały.
- U wody się poczyna cześć:
- Drzewiej niż gdy siędą jeść,
- Tedy [j]ą na ręce dają,
- Tu się więc starszy poznają,
- Przy tem się k stołu sadzają.
- Panny, na to się trzymajcie,
- Panny, na to się trzymajcie,
- Małe kęsy przed się krajcie.
- Ukrawaj często, a mało,
- A jedz, byleć się jedno chciało.
- Tako panna, jako pani
- Ma to wiedzieć, czso się gani;
- Lecz rycerz albo panosza
- Czci żeńską twarz — toć przysłusza.
- Czso masz na stole lepszego przed sobą,
- Czci ją, iżby chce sobie zachować,
- Będą ji wszytki miłować
- I kromie oczu dziękować.
- Boć jest korona czsna pani,
- Przepaść by mu, kto ją gani!
- Ot Matki Boże tę moc mają,
- Iż przeciw jim książęta wstają
- I wielką jim chwałę dają.
- Ja was chwalę, panny, panie.
- Iż przed wami niczs lepszego nie.
- Za to się ma każdy wziąć,
- Otłożywszy jedno swąć.
- Mnodzy za to niczs nie dbają,
- Mnodzy za to niczs nie dbają,
- Iż jim o czci powiedają,
- Przy tem mnogiego ruszają:
- Kogo podle siebie ma,
- Tego z rzeczą nagaba,
- Nie chce dobrej mowy dbać,
- Ni je da drugiemu słuchać.
- Ktokoli czci żeńską twarz,
- Matko Boża, ji tym odarz:
- Przymi ji za sługę swego,
- Schowaj grzecha śmiertnego
- I też skończenia nagłego.
- Boć paniami stoji wiesiele,
- Jego jest na świecie wiele,
- I ot nich wszytkie dobroć mamy,
- Jedno na to sami dbajmy.
- I toć są źli, czso jim szkodzą,
- Bo nas ku wszej czci przywodzą.
- Kto nie wie, przecz by to było,
- Ja mu powiem, ać mu miło:
- Ktokoli czsną matkę ma,
- Z niej wszytkę cześć otrzyma,
- Prze nię mu nikt nie nagani,
- Tęć ma moc każda czsna pani.
- Przetoż je nam chwalić słusza,
- W kiem jeść koli dobra dusza.
- Przymicie to powiedanie
- Przymicie to powiedanie
- Prze<d> waszę cześć, panny, panie!
- Też, miły Gospodnie moj,
- Słota, grzeszny sługa Twoj,
- Prosi za to Twej Miłości,
- Udziel nam wszem swej radości!
-
-
-
-
- Amen.
-
-
-
-
|
||||||||||||||||||||
Informacje o pochodzeniu tekstu możesz znaleźć w dyskusji tego tekstu.
