Strona:Volumina legum T. 7.djvu/031

Z Wikiźródeł, wolnej biblioteki
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ta strona została przepisana.


skiey służących, tenże porządek obrania Deputatow na Trybunał, Sędziow Ziemskich y Podkomorzych we wszystkich Woiewodztwach, Ziemiach y Powiatach, ażeby był zachowany, teraźnieyszym prawem postanawiamy, aby abhinc też iedynie Seymiki do obierania Deputatow na Trybunał, Sędziow Ziemskich y Podkomorzych, pluralitate votorum dochodziły; tym samym sposobem Marszałek y Assessorowie na tychże Seymikach obierani być maią: wybieraiąc personas capaces, legum notitiam habentes, y possessye przed rokiem dziedziczne lub zastawne, w tymże Woiewodztwie, Ziemi lub Powiecie, nie zmyślone maiących. Liberum veto tylko przeciwko tym, ktorzyby pod processem, lub possessye nie według prawa mieli, albo też crimine notati et convicti byli, opponuiąc.
Obierania pluralitalis (w ktorąby się ci, co wotować nie powinni, nie mieszali) sposob Urzędnicy Woiewodztw y obywatele sobie ułożą.
Obrani Deputaci dla uniknienia tumultow przedtym w Piotrkowie praktykowanych, y inkonweniencyi, zaraz na mieyscu Elekcyi nieodstępnie in facie Woiewodztwa, Ziemi lub Powiatu, przed pierwszym Senatorem świeckim, lub przed wyższym in ordine Urzędnikiem, ktory in absentia Senatora (podług opisanego Dygnitarzow y Urzędnikow konstytucyami annorum 1611 et 1641 porządku) zagaiać Seymik powinien, a gdyby ci słuchać nie chcieli, tedy przez Marszałkiem y Assessorami, tamże przysięgę prawem sobie opisaną wykonać maią; dołożywszy zamiast tego: iakom się nie starał; iako vota na tym Seymiku na mnie dawane, ani przezemnie, ani przez kogożkolwiek z moią wiadomością, datkiem, lub obietnicą uymowane nie były, y w sądzeniu od nikogo dependować nie będę. Ktora to przysięga w laudum inserowana być powinna, y toż laudum z podpisem primi in ordine Seymik zagaiaiącego, tudzież Marszałka na tymże Seymiku obranego y Assessorow (ktorzy maią być duplikowani) ad acta proprii Districtus, Terrae aut Palatinatus nieodwłocznie per oblatam podane być ma. A gdyby paritas votorum na Seymiku nastąpić miała, tedy zagaiaiący swoię kreskę drugą do ktorego przyłączy, ten praevalebit; a marszałek tychże Seymikow z Assessorami super realem connotationem votorum et laudi powinni będą wykonać przysięgę przed zagaiaiącym Seymiki. Deputaci duchowni po obraniu w swoich Kapitułach przysięgać będą, y w Trybunale instrument Elekcyi y przysięgi pokazać powinni.
A ieżeliby się iednego dnia Seymik Deputacki nie skończył, tedy drugiego dnia kontynuowany, a koniecznie w trzecim dniu skończony być powinien. Po ktorym skończonym Seymik Gospodarski zaczynać się wszędzie in crastino będzie. A ieżeliby po śmierci, czyli też post ascensum Podkomorzego, albo ktoregokolwiek z osob Sędziow Ziemskich, w czasie prawem opisanym, Woiewoda albo Kasztelan na Seymiki Electionis nie wydał uniwersału, tedy na tymże Seymiku, gdzieby zawakowało Ziemstwo, lub iedna osoba, lub też Podkomorzy, pluralitate votorum obierani być maią.
A na kogo by się pokazało, żeby vota zakupował, takowy ad Iudicium Terrestre, vel Officium Castrense proprij Districtus zapozwany, nie tylko poenis crumenalibus et personalibus karany, ale też pro incapaci omnium functionum deklarowany będzie. Tenże rygor ma się ściągać oraz super corruptos. Deputat iednak pod processem przed Elekcyą Iego otrzymanym będący, choć po iuramencie, sądzić nie ma.
A gdyby się kto ważył tumultarie takowe Seymiki rozrywać, albo od pierwszego in Ordine Senatora, lub Urzędnika zagaiaiącego, lub e converso, Senator albo Urzędnik a visibli concivium possessionatorum pluralitate oddzieliwszy się, drugą elekcyą robić, takowy ex loco delicti w Ziemstwie lub Grodzie, sub cujus jurisdictione mieysce Seymikowania consistit, ad cujusvis nobilis possessionati instantiam, pozwem in vim termini tacti ad primam et proximam cadentiam conveniri et praeviis inquisitionibus, siedzeniem puł roku wieży y tysiącem grzywien, a gdzieby było popełnione mężoboystwo, poenis criminalibus każdy zosobna, pro qualitate delicti, indilate karany być ma, a Sędziowie Ziemscy lub Grodzcy, na kadencyą przypadaiącą, sub amissione Officij, zjeżdżać maią, excepta sola infirmitate.
A w sentencyach gdyby się w iednym lub w drugim wotowaniu nie zgodzili, tedy trzecie sentencye maią być per tacita suffragia tym sposobem: sentencye rozrożnione, przez Pisarza na ten czas pioro trzymaiącego na kartkach distinctim maią być podpisane, y każdemu Deputatowi rozdane, z ktorych każdy Deputat, iednę sentencyą, podług swego zdania, włoży do skrzynki na to przygotowaney, a inne do osobliwey skrzynki, a tak ex pluralitate votorum ma wypadać rezolucya sądu.
Deputaci tak duchowni iako y świeccy, oddalać się nie powinni sine consensu totius stubae, a ten consensus z wyrażeniem czasu powrotu ma być podpisany przez Prezydenta y Marszałka.
Zawsze zaś kompletow dwa na mieyscu sądzenia znaydować się powinno, a inaczey żaden Deputat do odiazdu dyspensowany nie będzie, a do sądzenia sufficit sześciu y Prezydent siodmy.
A ponieważ duchownych Deputatow komplet nie wielki w każdey Prowincyi znaydować się będzie, więc gdyby w regestrze duchownym kompletu nie było, tedy z Prezydentem y temi, ktorzy się znaydować będą na ten czas, świeccy regestra duchowne sądzić maią. A duchowny Deputat w sprawie Kapituły swoiey na ustęp wychodzić powinien. Kapitułom Kuiawskiey, Poznańskiey y Płockiey po dwoch Deputatow obierać pozwalamy.
Reassumuiąc zaś in toto konstytucyą a. 1699 stanowiemy: aby Prelatury y Kanonie Warmińskie, szlachta Polska z oyca y matki urodzeni osiadali, y Deputata iednego na Trybunał Wielko-Polski wysyłali.