Strona:Samuel - Adalberg - Księga przysłów.djvu/61

Z Wikiźródeł, wolnej biblioteki
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ta strona została przepisana.


trudno go ratować.—Zabcz. Et. 19; Wójc. Przyp. 128.
As.
1 As—bank trzasł.
2 Kiedy as na warcie, to pusto (djabeł) w karcie.
Asesor.
Już on nie asesor.

Albo: już waść nie asesor. O kimś, który utracił siłę, władzę. Według anegdoty do handelku miał przyjść asesor i zażądać wina na kredyt. Żyd, wiedząc, iż żądający nie jest już asesorem, odmówił, a spytany o przyczynę, rzekł: „już waść nie asesor,” co poszło w przysłowie.

Astrachań.
Astrachań z Tarchominem emulują świeżem winem.
Atanazy św. (2 maja).
Choć dziś Atanazy, pal w piecu dwa razy.—Gluź. 564; Kolb. XVII. 169.
Atłas.
1 Nie pomoże atłas, kiedy w brzuch nie natkas(z).
2 Panie atłas, szanują was, a przy was i nas.

„...Ale, ale przypomniałem sobie słowa przodków naszych, które mawiali, rozbierając się z swoich atłasów: „panie atłas...” Mon. Warsz. 1771, 750; Schn. I. 381.
Panie atłas(ie), szanują was, a nas przy was. Kolb. VIII. 264.

Atrament.
Atrament, kiedy nie wypisze się, to wyschnie.
August.
1 Było to za króla Augusta.

„Bardzo dawno, kiedyś, ale ludzie tego nie pamiętają. Zygmunt August, syn Zygmunta I i Bony, urodził się 1520 r., umarł 1572.” Lip. P. 61.

2 Za Augusta ziemia pusta.

Przysłowie to znalazłem dopisane dawnym pismem na marginesie pierwszego wydania Rysińskiego z r. 1618.

3 Za trzeciego Augusta panowała rozpusta.
Augustyn św. (28 sierpnia).
Na świętego Augustyna orka dobrze się poczynaKolb. M. I. 188.

B.

Baba. Babka.
1 Amen, amen, kichła baba chrzanem, a dziad ją batogiem: kichaj babo za progiem!—Kolb. VIII. 247.
2 Bababy go pęcherzem wystraszyła,

Wielki tchórz.

3 Baba, choć nią komin zatkać.

Gruba jak beczka, opasła; lub też brudna, zaszargana.

4 Baba jak stodoła.—Kolb. VIII. 250.
5 Baba jak żaba.—Lom. 5.
6 Baba lecąc ze wschodu wołała: co dalej, to gorzej.—Ryś. cnt. I; Czel. 181.

Dawno tak baba rzekła: co dalej, to gorzej. Czel. 181. § Lecąc z wschodów, baba rzekła: co dalej, to gorzej. Szym. Siel.

7 Baba ma w sobie opałkę ognia na siedmiu chłopów.—Kolb. VIII. 302.
8 Baba, mógłbym ją nad prosem postawić — (mógłbym nią dzieci straszyć).
9 Baba o pietruszce, a dziad o rzemuszce.
10 Baba o szydle, a dziad o mydle.
11 Baba swoje, czart swoje.—Przyb. rkp.
12 Baba z woza, koniom lżej. — Ryś. cnt. 1.

Baba z woza, kołom lżej. Knap. 8; Gem. I. 7; Now. 5; Wurzb. 283. Baba z wozu, kołom lżej. Gem. II. 9. Babka z wozku, kołkom lży. Don. Gr. 8. Baba z wozu, koniom (kołkom) lżej. Czel. 576. Babka z wózka, kołom (koniom) lżej. Kolb. VIII. 247.

13 Baba z wozu spadnie, i wozowi snadnie.
14 Baba, żaba, kaduk trzeci: to rodzone dzieci.
15 Babę rozdrażnić, to gorzej niż djabła.
16 Babie w kolana, chłopu w piersi, szlachcicowi w uszy a żydowi w pięty, nigdy nie bywa zimno.
17 Babi naród zawsze chytry. — Żarty; Trotz, p. w. Baba.

Babi naród chytry. Czel. 309; Mas. 95.

18 Babi taniec i deszcz ranny niedługo trwałe.
19 Babi taniec, węgierska wojna niedługo trwać zwykła.—Pam. Jemiołowskiego, I. 128.
20 babka mu się przypomniała. — Now. 5.

T. j. płacze bez przyczyny.

21 Babka wszystkich opłakiwała, a babki nikt.
22 Babko, dałem ci szeląg.—Gem. II. 9; Żegl. I. 5; Schn. II. 176.

Odm. Dałem ci babko grosz. „Dałeś panie.” Dałem ci babko grosz. „A dałeś panie.” Dałem ci babko grosz. „A weźże go sobie panie!”
Gdy kto daje a wymawia. Lepiej nie dać, niż wymawiać.

23 Babko, dzwonią. „Nie słyszę.” Babko, grają. „Cha! cha!”—Kolb. VIII. 247.

Odm. Babko! dzwonią do kościoła. „Bolą nogi.” Babko! grają. „A gdzież są moje chodaczyska, trzeba ruszać do karczmiska.” — babko! do roboty. „Nie słyszę.” babko, do jedzenia. „Toć się i zawlokę.”

24 Babska kasza do niczego.

Babska kasza=swaty; czyli, że babskie swaty nic nie warte. Por. Schn. II. 182.