Strona:M. Arcta słownik ilustrowany języka polskiego - Tom 2.djvu/651

Z Wikiźródeł, wolnej biblioteki
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ta strona została przepisana.


Sapliwy, mający usposobienie do sapania; syczący, piskliwy, skwierczący.

Sapnąćp. nied. Sapać.

Saponifikacja, łć., wytwarzanie mydła, zmydlanie.

Saponina, łć., pierwiastek roślinny, którego roztwór wodny pieni ś., jak mydło, przy rozcieraniu, otrzymuje ś. z mydlnika i innych roślin.

Sapor, łć., smakowitość; przysmak, przyprawa.

Sapowaty, Sapiasty, bagnisty, mokry, wilgotny: grunt s.; twarz s-a = gniewna, nadąsana.

Saprofity, gr., roztocze, grzyby i wogóle te rośliny, które czerpią pożywienie z rozkładających ś. ciał organicznych.

Saprofityzm, gr., żywienie ś. produktami rozkładu innych ciał organicznych, właściwe saprofitom.

Sarabanda, hiszp., staroświecki w poważnym tempie taniec hiszpański z kastanjetami i towarzyszeniem śpiewu; miarowy krok konia przy ujeżdżaniu go.

Saraceni, gr., nazwa jednego ze szczepów arabskich, nadawana w wiekach średnich Arabom, później rozszerzona na wszystkich mahometan, przeciw którym przedsiębrano wyprawy krzyżowe.

Saradela, ilustracja do hasła w Słowniku ilustrowanym języka polskiego M. Arcta.png

Saradela, Seradela, roślina pastewna z rodziny motylkowatych (fig.).

Sarafan, ilustracja do hasła w Słowniku ilustrowanym języka polskiego M. Arcta.png

Sarafan, ros., sukmana chłopów rosyjskich; szeroka suknia zwierzchnia wieśniaczek rosyjskich, otwarta z przodu; szlafrok męski a. damski (fig.).

Sarcina, łć., gatunek bakterji kulistej.

Sardanapal, człowiek, pędzący życie w rozkoszach i zbytkach.

Sardela, ilustracja do hasła w Słowniku ilustrowanym języka polskiego M. Arcta.png

Sardela, ryba członkopromienna, śledziowata (fig.).

Sardelek, wł.p. Serdelek.

Sardoniczny, łć., śmiech = pozór śmiechu z przyczyny kurczu niektórych mięśni twarzowych, właściwy pewnym cierpieniom mózgowym; śmiech gorzki, naigrawający ś., szyderczy, uszczypliwy.

Sardoniks, gr., biało i czerwono prążkowana odmiana chalcedonu, oszlifowana zwykle okrągło, używa ś. w jubilerstwie.

Sardynka, ilustracja do hasła w Słowniku ilustrowanym języka polskiego M. Arcta.png

Sardynka, ryba brzuchopłetwa, śledziowata (fig.).

Sarenka, młoda, mała sarna; przen., młoda, żywa, zręczna, zgrabna dziewczyna.

Sargasso, ilustracja do hasła w Słowniku ilustrowanym języka polskiego M. Arcta.png

Sargasso, hiszp., gronorośl, rodzaj morszczyny (wodorostu), przytwierdzonej korzeniem do dna morskiego, a wierzchołkiem sięgającej powierzchni; rośnie w takiej obfitości, że tworzy ławice na oceanach (fig.).

Sarkać, dok. Sarknąć; wciągać głośno nosem a. ustami płyn jakiś a. śluz, pociągać nosem, siąkać; narzekać, szemrać, skarżyć ś., użalać ś. na kogo, na co.

Sarkanie, narzekanie, użalanie ś., utyskiwanie.

Sarkastyczność, gr.p. Sarkazm.

Sarkastyczny, gr., szyderski, drwiący, ironiczny, dokuczliwie złośliwy, zjadliwy.

Sarkazm, gr., żart dotkliwy, drwiący, gryzące szyderstwo, zjadliwa ironja.

Sarknąć, gr. — p. nied. Sarkać.

Sarkoda, gr. — p. Protoplazma.