Przejdź do zawartości

Strona:M. Arcta słownik ilustrowany języka polskiego - Tom 2.djvu/650

Z Wikiźródeł, wolnej biblioteki
Ta strona została przepisana.

czasie znajduje ś. lekarz i felczer, gotowi do niesienia pomocy w nagłych wypadkach; s-y korpus = w wojsku ogół lekarzy wojskowych, pomocników szpitalnych i dozorców chorych pod władzą głównego lekarza armji.

 Sanitarzysta, łć., urzędnik, mający nadzór nad wykonaniem przepisów sanitarnych.

 Sankarz, robiący sanie a. sanki; powożący sankami, wynajmujący sanie, dorożkarz, jadący sankami.

 Sankcja, łć., zatwierdzenie przez najwyższą władzę, uprawnienie, uprawomocnienie, uświęcenie czego; s. pragmatyczna — p. Pragmatyczny.

 Sankcjonować, łć., potwierdzać, nadawać moc prawną.

 Sanki — p. Sanie.

 Sankiulota, fr., nazwa szydercza, nadawana partji ludowej, oraz zagorzałym republikanom w pierwszej rewolucji francuskiej.

 Sankować, jeździć sankami, używać szlichtady.

 Sankowy, odnoszący ś. do sanek; hamulec s. = podkładany pod koła wozu, aby ś. nie obracały.

 Sanktissimum — p. Sanctissimum.

 Sanktuarjum, łć., wnętrze kościoła; miejsce w głównym ołtarzu, gdzie ś. przechowuje Najświętszy Sakrament; miejsce, gdzie przechowują ś. świętości i relikwje; święty przybytek, świątynia.

 Sanktus (skr. St.), łć., święty, część Mszy św.

 Sanktyfikacja, łć., poświęcenie, uświątobliwienie; zaliczenie w poczet świętych.

 Sanna, droga, usłana śniegiem do jeżdżenia saniami; jazda sankami, szlichtada.

 Sanoka, roślina z rodziny lipowatych.

 Sanskryt, hind., język klasyczny induskich Arjów, język uczonych i świętych ksiąg indyjskich, oraz pomników literatury indyjskiej.

 Sanskrytolog, łć., znawca sanskrytu, badacz literatury sanskryckiej.

 Sanskrytologja, łć., znawstwo sanskrytu i literatury staro-indyjskiej.

 Santal, gr., substancja, znajdująca ś. w drzewie sandałowym.

 Santonina, łć., organiczny związek chemiczny, otrzymywany z nasienia cytwaru, bezbarwne błyszczące kryształki, rozpuszczalne w alkoholu, eterze, używane jako lek przeciw robakom, w większych dozach trujące.

 Santoryn, łć., cement, zawarty w skałach wulkanicznych.

 Sań, zbior., wielka ilość sanek.

 Sap, Sapisko, Sapowisko, w lm., s-y, grunt błotnisty, mokradła, bagna, oparzeliska.

 Sapa, ryba członkopromienna, karpiowata, klepiec.

 Sapać, dok. Sapnąć; dyszeć, oddychać głośno i ciężko, wypuszczając powietrze przez nos, parskać; sykać, ksykać; przen., dąsać ś., fukać, sarkać; okopywać, ogarniać; grzęznąć.

 Sapcio, żart., dzik.

 Saper, fr., żołnierz z oddziału, będącego.pod dowództwem inżynierów wojskowych i zajmującego ś. sypaniem szańców, zakładaniem min, kopaniem rowów i t. p.

 Saperment!, nm., tam do licha!, do djabła!

 Saperski, fr., właściwy saperowi; wąsy s-e = miotlaste.

 Sapiasty — p. Sapowaty.

 Sapieżanka, gatunek gruszy.

 Sapisko — p. Sap.

 Sapjencja, łć., mądrość, rozum.

 Sapjent — p. Pedel.

 Sapka, katar nosa; s. sucha = zapalenie błony śluzowej nosa, bez wydzielania ś. śluzu.