Przejdź do zawartości

Strona:M. Arcta słownik ilustrowany języka polskiego - Tom 2.djvu/313

Z Wikiźródeł, wolnej biblioteki
Ta strona została przepisana.

rzu francuskim z czasów wielkiej rewolucji.

 Prerje, fr., bezdrzewne równiny w Ameryce Półn., stepy północno-amerykańskie (fig.).

 Prerogatywa, łć., przywilej, prawo, dające wyjątkowe ulgi, uwalniające od ogólnych ustaw krajowych; szczególne względy, pierwszeństwo.

 Presbiopja, gr., dalekowzroczność, wada wzroku właściwa starcom i powiększająca ś. z wiekiem, powstająca wskutek spłaszczenia soczewki i zmniejszonej zdolności akomodacji oka.

 Presentyment, łć., przeczucie.

 Preser, nm., drukarz, pracownik w drukarni, odbijający formy drukarskie na arkuszach.

 Presernia, nm., w drukarni izba, gdzie odbijają na maszynach druki.

 Presja, łć., nacisk, przymus.

 Preskrybować, łć., przepisywać, rozporządzać.

 Preskrypcja, łć., w prawne: przedawnienie.

 Preskrypt, łć., przepis, rozporządzenie.

 Prestacja, łć., w prawie: obowiązek odrobienia jakiej roboty na cele publiczne, wypełnienie nakazanej przez władze powinności.

 Prestacyjny, łć., przym. od Prestacja; p-a tabela = tabela, wykazująca ilość gruntów, jaka była w posiadaniu włościan oraz ich powinności przed uwłaszczeniem.

 Presto, wł., w muz., szybko.

 Prestydygitator, fr., kuglarz, popisujący ś. rozmaitemi sztuczkami, polegającemi na niezwykłej zręczności palców.

 Presuponować, łć., z góry przy puszczać.

 Pretekst, łć., pozór, nieprawdziwy powód, zmyślona pobudka.

 Preteksta, łć., rodzaj togi.

 Pretendent, łć., roszczący sobie prawa do czego, np. do tronu; ubiegający ś. o co.

 Pretendować, łć., domagać się, rościć prawa do czego, ubiegać ś. o co, występować z pretensją.

 Pretensja, łć., uroszczenie, prawo, które ktoś słusznie lub niesłusznie sobie rości; żal słuszny lub niesłuszny za niespełnione wymaganie.

 Pretensjonalność, łć., przesadne i niesmaczne ubieganie ś. o wyjątkową strojność ubrania; wymuszone, nienaturalne ułożenie, ruchy, sposób mówienia a. pisania.

 Pretensjonalny, łć., wymuszony, przesadzony, pełen pretensji o siebie.

 Pretensyjka, łć., zdr. od Pretensja; błaha, niepoważna pretensja.

 Pretensyjność — p. Pretensjonalność.

 Pretor, łć., w starożytnej rzeczypospolitej Rzymskiej najwyższy urzędnik sądowy, w którego ręku spoczywał wymiar sprawiedliwości.

 Pretorjanie, łć., gwardja przyboczna dawnych cesarzów rzymskich, która, doszedłszy do wielkiej władzy, wypływała na sprawy państwa i na obiór cesarzów; zniesiona przez Konstantyna W. (fig.).

 Pretorjański, przym. od Pretorjanin.

 Pretorjum, łć., w starożytnym Rzymie: sala sądowa, namiot wodza; oddział pretorjanów; prefekt p. = przełożony gwardji pretorjanów.

 Prévot (czyt. prewo), fr., tytuł