Strona:M. Arcta słownik ilustrowany języka polskiego - Tom 2.djvu/280

Z Wikiźródeł, wolnej biblioteki
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ta strona została przepisana.


Powodnik, jezdny, prowadzący drugiego konia luźnego; poganiacz; przewodnik.

Powodny, przym. od Powód; p. koń = którego luzem prowadzą; p-a strona = strona, która skarży, strona powodowa; dający sobą powodować, powolny.

Powodować, prowadzić, kierować: p. kogo do czego = przywodzić, pobudzać, podniecać, podżegać, skłaniać; być powodem, przyczyną czego, wywoływać co, pociągać co za sobą, sprowadzać; p. kim = wodzić go na pasku, rządzić nim, przewodzić nad nim; p. ś. czym = rządzić ś., kierować ś. czym; mieć co za pobudkę czynów, dawać czemu panowanie nad sobą, oglądać ś. na co; p. ś. komu = być wodzonym za nos przez kogo, dawać ś. prowadzić przez kogo, ulegać komu, dawać komu rządzić, kierować sobą.

Powodowany, pobudzony, zmuszony, skłoniony czym, kierujący ś. czym, zostający pod wpływem czego, mający co za pobudkę swych czynów.

Powodowy, odnoszący ś. do powoda, występujący ze skargą, z powództwem do sądu; dający się luźno prowadzić.

Powody, pasy krzyżujące ś. w lejcach — p. Powód.

Powodzenie, pomyślny obrót rzeczy, pomyślność, szczęście, sukces, pożądany wynik sprawy; uznanie, wzięcie, popyt.

Powodzianin, człowiek dotknięty klęską powodzi, poszkodowany podczas powodzi.

Powodzić się, dok. Powieść ś.; dziać ś. pomyślnie, szczęścić ś., darzyć ś., przybierać pomyślny obrót; wogole: wieść ś., dziać ś. dobrze a. źle.

Powojażować, popodróżować.

Powojenny, przypadający po wojnie, dokonywający ś. po wojnie.

Powojnik, roślina z rodziny jaskrowatych, pleść, powój motyli, wijnik, klematyda (fig.).

Powojowate, rodzina roślin kwiatowych dwuliściennych.

Powojowiecp. Wymiotnica.

Powoli, przysł., zwolna, wolno, pomału, stopniowo, nie śpiesząc, ostrożnie.

Powolnieć, stawać ś. powolniejszym.

Powolniuchny, Powolniutki, Powolniuteńki, Powolniusieńki, niezmiernie powolny.

Powolność, opieszałość, gnuśność, leniwość, ospałość, ślamazarność; łagodność, cierpliwość; uległość, posłuszeństwo.

Powolny, wolny, niepośpieszny, opieszały, gnuśny, leniwy; łagodny, uprzejmy, życzliwy; ulegający chętnie cudzym rozkazom, dający ś. powodować, uległy, posłuszny, karny; pozostaję p-ym sługą = formuła zakończenia listu.

Powolutki, Powoluteńki, bardzo powolny.

Powolutku, Powolusieńko, Powoluteńko, zdr. od Powoli.

Powołaćp. nied. Powoływać; wezwać, zawezwać; Bóg go p-ł do siebie, do swojej chwały = umarł.

Powołanie, dokonana czynność powoływania, wezwanie, przyzwanie, przywołanie kogo do czego; przeznaczenie, misja, posłannictwo; stan, zajęcie, zawód, profesja; skłonność do czego, upodobanie, głos wewnętrzny, nakazujący obranie sobie jakiego zawodu; p. ś. na kogo a. na co = świadczenie ś. kim a. czym, przytaczać, wymieniać; p. do wojska = konskrypcja, branka: rekruci pierwszego, drugiego p-a; hasło wojenne.

Powołaniec, powołany, wybraniec.