Strona:M. Arcta słownik ilustrowany języka polskiego - Tom 1.djvu/966

Z Wikiźródeł, wolnej biblioteki
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ta strona została przepisana.


ś., poprawić ś. na zdrowiu, odreparować.

Odrębnie, przysł., oddzielnie.

Odrębny, osobny, oddzielny, nie będący w związku z innemi osobami a. przedmiotami; niepodobny do innych, odmienny, różny.

Odręczny, natychmiast ś. odbywający, przeznaczony do prędkiego użycia a. zbycia; przen., nietrwały, naprędce zrobiony; o-a sprzedaż, o-a robota = zaraz, o. ręki zrobiona; pismo o-e panującego = osobiście napisane, będące aktem bezpośrednim woli monarchy.

Odrętwiać, forma dok. Odrętwić; zdrętwiałym czynić, znieczulać, ubezwładniać; przen., czynić bezwładnym, ociężałym.

Odrętwiałość, Odrętwienie, stan zdrętwienia, stan bezczucia, martwoty, przygnębienia; bezczynność, apatja, osłupienie.

Odrętwiały, zdrętwiały, bezwładny, zmartwiały, nieczuły, zesztywniały, ścierpły.

Odrętwićp. nied. Odrętwiać.

Odrętwieć, stać ś. zdrętwiałym, zdrętwieć, zesztywnieć, ścierpnąć, zgrabieć; zapatycznieć, zobojętnieć, zleniwieć; o. z przerażenia = struchleć; o. od zimna = skostnieć; przen., stać ś. obojętnym, wpaść w apatję.

Odrobek, odpłacanie czego robotą, odrabianie czego; być na o-bku = odrabiać dług zaciągnięty.

Odrobić, forma dok. od Odrabiać; zrobić do końca, ukończyć robotę, odpłacić, załatwić dług robotą, chcieć, aby ś. co nie było stało; chcieć cofnąć to, co ś. stało.

Odrobina (zdr. Odrobinka, Odrobineczka), drobny ułamek, drobna cząsteczka, okruszyna, kruszyna, okruch, ździebełko; przen., drobnostka, bagatela; człowiek malutki, małe dziecko; przysł, nieco, trochę, cokolwiek; zaczekaj o-ę = chwilkę.

Odroczyćp. nied. Odraczać.

Odrodek, niepodobny skłonnościami do innych, wyrodek.

Odrodny, który ś. odrodził o. innych, nie taki jak inni, wyrodniały, wyrodny.

M. Arcta słownik ilustrowany języka polskiego - ilustracja do hasła Odrodzenie 1.png
M. Arcta słownik ilustrowany języka polskiego - ilustracja do hasła Odrodzenie 2.png

Odrodzenie, odżycie na nowo, przekształcenie ś. na lepsze, zakwitnienie po upadku, poprawa, nowe, lepsze życie; epoka o-a = okres, w którym odrodziły ś. nauka, poezja i sztuka starożytna, renesans (XV — XVI w.); styl o. = barok, renesans (2 fig.).

Odrodziciel, ten, co odrodził, wznowił, ożywił; ten, co odradza.

Odrodzićp. nied. Odradzać.

Odrosły, ten, który odrósł; dorosły.

Odrosnąć, Odróść — p. nied. Odrastać.

Odrostek, Odrośl, pęd, wyrastający z korzenia rośliny a. z pnia drzewa ściętego; potomek rodziny, latorośl.

Odróśćp. Odrosnąć.

Odroślp. Odrostek.

Odróżniać, forma dok. Odróżnić; zaznaczyć różnicę między jednem a drugiem; rozpoznawać, że się coś różni od czego; wyróżniać, rozróżniać; o. ś., być innym niż inni; ukazywać różnice względnie do innych podobnych przedmiotów, wyróżniać się.

Odróżnienie, wyróżnienie, odznaczenie, wykazanie różnicy; znak dla odróżnienia czego od czego, cecha, piętno.

Odruch, przejście wrażenia odebranego od nerwów czucia na nerwy ruchu, oraz wywołany tym ruch mimowolny.

Odruchowy, odnoszący ś. do odruchów, zwrotny (dążność o-wa).