Strona:M. Arcta słownik ilustrowany języka polskiego - Tom 1.djvu/941

Z Wikiźródeł, wolnej biblioteki
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ta strona została przepisana.


Oczko, zdr. od Oko; małe oko; kamień drogi, oprawiony w pierścionku; rodzaj opala; dziurka w kształcie oczka (o. w serze, o. w sieci, o. w robótce szydełkowej, o. w chlebie); rozlana kropla tłuszczu w kształcie oczka (o. na rosole); punkt na kamieniu w grze w domino, w kartach; rodzaj gry w karty; odlew litery na pieńku czcionki; pączek na zrazie, przygotowany do zaszczepienia; w zool., wołowe o., a. wole o., p. Strzyżyk; o-mi strzelać = patrzeć na wszystkie strony zalotnie, porozumiewać ś. z kimś wzrokiem; wpadła mi w o. = podobała mi ś.; o. w o., jak papa = podobniuteńka do papy; o. w głowie, trzecie o. = ulubieniec, pieszczoszek, faworyt; w wołaczu: moje ty o! = zwrócenie ś. do osoby miłej, ukochanej.

Oczkować, strzelać oczami na wszystkie strony (uczeń o-je = wydaje lekcję, patrząc ukradkiem w książkę); porozumiewać ś. z kim oczami; robić słodkie oczki; w ogrodn., szczepić drzewka za pomocą oczek, okulizować.

Oczkowały, pełen oczu, pełen otworów foremnych okrągłych, pełen dziurek.

Ocznik, otwór w ulu, deseczka w ulu, po której w chodzą pszczoły.

M. Arcta słownik ilustrowany języka polskiego - ilustracja do hasła Oczlik.png

Oczlik, skorupiak wiosłonogi, cyklop (fig.).

Oczłowieczać, nadawać naturę człowieczą, wcielać.

M. Arcta słownik ilustrowany języka polskiego - ilustracja do hasła Oczny.png

Oczny, przym. o. Oko (choroba o-a), lekarz o. = okulista; naoczny, ten, co widział własnemi oczami (świadek o.); o-a gałka = oko, wzięte jako całość, jama o-a = oczodół (fig.).

Oczochraćp. Oczesywać.

Oczodół, jama czaszki, w której mieści ś. oko.

Oczynszować, Oczynszowywać, nm., okładać czynszem; o. włościan = naznaczyć im czynsz wzamian za pańszczyznę.

Oczyszczać, forma dok. Oczyścić; robić co czystym po wierzchu a. ze wszystkich stron; czyścić naokoło, obcierać z kurzu, z brudu; opróżniać z czego złego, usuwać części niepożądane; uwalniać o. czegoś niedobrego; uniewinniać, tłómaczyć; odpuszczać, darowywać; o. żołądek = przeczyszczać, wypróżniać; o. ś., oczyszczać siebie; niewinność swą wykazywać; uwalniać ś. od skaz, od zarzutów, stawać ś. czystym, uwalniać ś. od rzeczy niepożądanych.

Oczyszczenie, rzecz., od Oczyszczać; dawny obrządek religijny: stawienie ś. kobiety do kościoła po ustaniu odchodów poporodowych; O. Matki Boskiej = święto Matki Boskiej dn. 2 lutego, Matki Boskiej Gromnicznej.

Oczytany, przeczytany przez wielu; ten, który wiele z korzyścią czytał.

Oczytywać ś., forma dok. Oczytać ś.; wiele czytać z pożytkiem.

Oczywistość, prawdziwość, pewność, jasność czego, dotykalność, namacalność.

Oczywisty, w oczy bijący, jasny, namacalny, dotykalny; jawny; niewątpliwy, niezawodny.

Oczywiście, przysł., jasno, namacalnie, dotykalnie, jak na dłoni; naocznie, widzialnie; ma ś. rozumieć, rozumie ś.

Oćma, ciemność, cień, mrok; przen., ciemnota.

Oćmiewać, forma dok. Oćmić; otaczać wokoło ciemnościami, omraczać, ocieniać; olśniewać, oślepiać, zaćmiewać; obałamucać, otumaniać.

Od, Ode, przyim. z 2 p., wyraża osobę a. rzecz, o. której ktoś ś. oddala, cofa, stroni, odwraca: