Strona:M. Arcta słownik ilustrowany języka polskiego - Tom 1.djvu/723

Z Wikiźródeł, wolnej biblioteki
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ta strona została przepisana.


grzesznik, nawrócony na drogę cnoty (od przypowieści biblijnej).

Marnotrawstwo, trwonienie, marnowanie czego bezpożytecznie, nieoszczędzanie.

Marnować, tracić co bez celu i bez pożytku, trwonić, marnotrawić (m. majątek, czas, zdolności); sprzedawać za byle co, za marne pieniądze, byle ś. pozbyć; źle ś. obchodzić, niszczyć, męczyć, hasać, forsować (np. konia).

Marny, nie mający znaczenia, wartości, znikomy, przemijający, nietrwały; bezcelowy, daremny; mało znaczący, niewiele wart, nikczemny, lichy, nędzny (m-a pociecha = gorzka, m-a zapłata = licha, mała; m-e dziesięć złotych = wszystkiego 10 złotych); iść, pójść, wyjść na m-e = zmarnować ś., zmarnieć, przeminąć bez pożytku, przepaść, zginąć.

Maroder, fr., żołnierz opóźniający ś., pozostający w tyle za oddziałem; żołnierz, włóczęga, dopuszczający ś. rabunku; przen., osoba spóźniająca ś., pozostająca w tyle.

Marokański stylp. Maurytański.

Marokin, fr., marokańska skóra, safjan groszkowany, kordyban.

Maronita, członek sekty syryjskiej, dziś połączonej z kościołem katolickim, ale mającej odrębne obrzędy i odrębny język liturgiczny.

Marony, wł., kasztany jadalne.

Marota, fr., trwanie przy jakim dziwactwie, myśl jaka nielogiczna, ale upodobana, bzik.

Mars, łć., bożek wojny, grecki Ares (fig.); dzielny żołnierz, rycerz; być w służbie M-a = służyć w wojsku; zmarszczenie czoła, groźna mina; nazwa planety półtora raza od słońca odleglejszej niż ziemia; nastawić m-a = zmarszyć czoło.

Marsala, lekkie wino, z miejscowości Marsala w Sycylji.

Marselina, fr., gatunek lekkiej materji jedwabnej.

Marskość, wynędznienie, wychudnienie, uwiąd.

Marsowaty, wojowniczy, bohaterski, nasrożony, groźny.

Marsowy, do Marsa ś. odnoszący, w służbie Marsa będący = wojenny, żołnierski; dzieło, rzemiosło m-e = wojaczka, żołnierka; pole m-e = pole, przeznaczone na; ćwiczenia wojskowe; m-wa mina = groźny wyraz twarzy.

Marsyljanka, hymn rewolucyjny, uznany za pieśń narodową francuską od czasu pierwszej rewolucji.

Marsylka, roślina z klasy paproci (fig.).

Marsz, fr., regularny ruch wojsk w pewnym oznaczonym kierunku, maszerowanie, pochód; utwór muzyczny w tempie kroków żołnierskich; rozkaz, aby iść, aby ruszyć naprzód; m.! = naprzód! ruszaj! pracz! wynoś ś.! m.! m.! = galopem, pędem, cwałem.

Marszałek, nm., najwyższy stopień wojskowy we Francji za Napoleona I i III; urząd dworski; przewodniczący na sejmie lub obywatelstwu; gospodarz na dworze pańskim; przełożony nad służbą domową, zarządca: m. szlachty = przedstawiciel szlachty, utrzymujący zarazem jej księgi rodowodowe.

Marszałkować, nm., pełnić urząd marszałka, przewodniczyć.

Marszałkowicz, nm., syn marszałka.

Marszałkowski, nm., odnoszący ś. do marszałka, należący do urzędu marszałka (laska m-a); spra-