Strona:M. Arcta słownik ilustrowany języka polskiego - Tom 1.djvu/724

Z Wikiźródeł, wolnej biblioteki
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ta strona została przepisana.


wowany przez marszałka (sądy m-ie).

Marszandka, fr., modniarka, modystka.

Marszczenie, robienie marszczków, fałdów; miejsce marszczone na sukni; m. ś., tworzenie się marszczek; ściąganie czoła, gniewanie ś. milczące, uraza, niezadowolenie, krzywienie się.

Marszczka, drobna fałdeczka, zmarszczka; ściągnięcie czoła w fałdy wskutek starości, nieukontentowania.

Marszcznica, w bot., roślina z gromady wodorostów, używana niegdyś przez Rzymian do wyrabiania rużu.

Marszczony, pofałdowany, pomarszczony, ułożony w marszczki (rękawy u sukni m-e).

Marszczyć, składać a. ściągać co w marszczki, fałdować, szyć marszcząc (m. kołnierzyk); m. brwi, czoło = ściągać brwi: natężać umysł, wyrażać gniew, nieukontentowanie; wiatr m-y powierzchnię wody = pokrywa drobnemi falami, jakby marszczkami; m. ś. dostawać marszczek, pokrywać się marszczkami (twarz ś. m-y); suknia m-y ś. = źle leży, fałduje ś.; przen., przybierać minę groźną, gniewać ś., kaprysić.

Marszruta, nm., wyznaczenie kierunku drogi i postojów wojska w pochodzie; wytknięcie planu podróży; dyrektywa.

Martahuz, węg., zaprzedający ludzi, kradnący ich i sprzedający; ludokradca.

Martwak, Martwina, kość zgangrenowana, obumarła.

Martwica, kora zwierzchnia na drzewie zmartwiała; ziemia nieurodzajna, calica; kość martwa; upiór, cień nieboszczyka, duch, widmo straszydło.

Martwić, zasmucać kogo, wyrzdząć komu przykrość, niepokoić, kłopotać; niech cię to nie m-i = to nie twoja rzecz, nic ci do tego: umartwiać, trapić dobrowolnie, poskramiać (m. ciało postem, m. żądze); m. ś., niepokoić ś., gryźć ś., zasmucać ś.; umartwiać ś., trapić ś. dobrowolnie.

Martwieć, drętwieć, tracić czucie, sztywnieć, stawać ś. nieruchomym, obumierać.

Martwienie się, smucenie się, gryzienie się.

Martwinap. Martwak.

Martwo, bez życia, bez czucia, pusto.

Martwość, Martwota, brak życia, obumarłość, zastój, nieruchomość; odrętwiałość, nieczułość umysłu, obojętność; w med., śmierć pozorna.

Martwota, stan ospałości, stan bezżycia, bezdziałania, pustka.

Martwy, nieżywy, umarły, bez życia, bez czucia; bezduszny, nie obdarzony życiem, nieczuły nieżywotny, nieżyjący, należący do królestwa minerałów: obumarły, nieruchomy, bezwładny, sztywny; m-a cisza = zupełna, głęboka; język m. = nie używany w mowie potocznej, zachowany tylko w pomnikach literatury: m-a natura = obraz przedstawiający przedmioty martwe (cięte kwiaty, zabite zwierzęta, owoce, sprzęty, naczynia i t. p.); inwentarz m. = narzędzia gospodarskie i sprzęty (w przeciwstawieniu do inwentarza żywego, t. j. koni, bydła, drobiu); sezon m. w handlu = mało ożywiony, ospały, ogórkowy, zastój (zwłaszcza podczas lata); styl a. kolor m. = mdły bezbarwny, blady, suchy; kapitał m. = nie przynoszący procentów, nieprodukcyjny, bezczynny; m-a litera prawa = nie wykonywający ś. przepis prawny; nominalny, nieistotny; m. ręka = urząd a. instytucja, występujące jako właściciel nie-