Strona:M. Arcta słownik ilustrowany języka polskiego - Tom 1.djvu/385

Z Wikiźródeł, wolnej biblioteki
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ta strona została przepisana.


lenistwie, wegetować, marnieć, marnować się, tracić energję.

Gnuśność, lenistwo, próżniactwo, ospałość, ociężałość.

Gnuśny, leniwy, próżniaczy, ospały, zniewieściały, apatyczny.

Gnyk, kość podjęzykowa; g-i = kości kręgowe u wieprza.

Gnyp, Knyp, nóż szewcki.

Gobelin, fr., wzorzysty dywan lub obicie artystycznie tkane, naśladujące do złudzenia malowidła olejne.

Gobelinowy, fr., przym. od Gobelin (dywan g.).

Gockip. Gotycki.

Godło, znak umówiony, hasło, parol; emblemat, symbol, motto, dewiza, wróżba; myśl przewodnia; znamię, piętno, chryzmat.

Godnie, przys. od Godny, należycie, dobrze, odpowiednio, zacnie, szlachetnie, dostojnie.

Godność, poczucie własnej wartości, cześć, honor; dostojeństwo, urząd wysoki; nazwisko, nazwisko rodu; powaga, dystynkcja, szlachetność; g. piastować = piastować urząd, zajmować wysokie stanowisko; świadczyć sobie g. = prawić sobie komplimenty.

Godny, zacny, szanowny; g. a. godzien, odpowiedni, właściwy; wart czego, zasługujący na co, zacny, szlachetny; okazały, słuszny.

Godować, sprawiać gody, wesele, ucztować, biesiadować; raczyć, ugaszczać.

Godownik, sprawujący gody; biesiadnik.

Godowy, przym. od Gody, biesiadny, weselny, uroczysty, odświętny.

Gody, blp., biesiada, uczta; uczta weselna; wesołość, uciecha; czas między Bożem Narodzeniem a Nowym Rokiem.

Godziciel, godzący, pojednawca, pośrednik.

Godzić, w kogo a. w co, mierzyć, celować; na kogo a. na co, zamierzać cios; czyhać; chcieć co osiągnąć, mieć co na celu; zgadzać, zastosowywać; g. kogo o co, umawiać ś.; g. kogo, z kim przyprowadzać do zgody, jednać; g. ś. z kim, umawiać ś., przychodzić do zgody, jednać ś; g. ś., na co, przystawać na co, zezwalać, zgadzać się; g. ś., do czego, umawiać ś. o jaką robotę, być przydatnym; nieos., g-dzi ś. = wolno, należy, przystoi, można.

Godzienp. Godny.

Godzina, 24-ta część doby = 60 minutom; czas, chwila; ostatnia g. = konanie, śmierć (w g-ę śmierci); jeszcze nie wybiła moja g. = nie nadszedł czas; przen., lekcja; g. kanoniczne = pacierze kapłańskie, do pewnych niegdyś godzin przywiązane (z 7-iu godzin złożone: jutrznia, pryma i t. d.); zdr. Godzinka.

Godzinka, zdr. od Godzina; zaledwie godzina, krótkie chwile; w lm. pacierze, modlitwy kapłańskie; nabożeństwo na cześć Niepokalanego Poczęcia N. M. P.; książka z godzinkami.

Godzinnik, zegar; skazówka godzinowa na zegarze.

Godzinny, Godzinowy, przym. od Godzina; od Godziny; godzinę trwający; w astr.; koła g-e = koła zboczeń; wielkie koła sfery niebieskiej, prostopadłe do równika i przechodzące przez biegun; kąt g. gwiazdy = zawarty między jej kołem godzinnym a południkiem danego miejsca.

Godziwie, przys., należycie, godzi się, wolno, przystoi, zacnie.

Godziwość, słuszność, przyzwoitość, właściwość.

Godziwy, który się godzi, przystoi, uczciwy, słuszny, dozwolony.

Goecja, gr., czarodziejstwo za pomocą złych duchów.