Strona:PL Sofokles - Antygona (Kaszewski).djvu/60

    Z Wikiźródeł, wolnej biblioteki
    Ta strona została przepisana.

    Patrzcie, zaświadczcie, jak ginę marnie,
    Na co mi wyszła troskliwość bratnia,        130
    Od jakich ludzi znoszę męczarnie,
    Ja, waszych królów córa ostatnia!

    W ciągu przyśpiewu następnego Chóru, zbrojni wyprowadzają Antygonę.




    STASIMON IV.


    Chór.[1]
    (Strofa 1)[2]

    Danae świetna też była z rodu;
    W miedzianej wieży zaparta, schła,
    A pozbawiona światłości dnia,
    W ciemnym swym grobie zmarła zamłodu;
    Chociaż Zeus, córko, w głębie jej łona,        5
    Skrył złocistego deszczu nasiona.
    Lecz moc Wyroku jest nieugięta!
    Jej słuchać muszą czarne okręta
    Pluszozące w falach; pod jej rozkazem,
    Wieże i wojny grzmiące żelazem.        10

    (Antystrofa 1)[3]

    I król Edonów, Dryasa dziecię,
    Okrutnej doli doznał na świecie:
    Śmiał się Bachowi stawić zuchwale,
    Więc on też żywcem zakuł go w skale.
    Dopiero poznał półgłówek ów        15
    Jak bogi karzą bezbożność słów.
    Bo też doprawdy szalał zawiele:
    Wstrzymał Bachantek huczne wesele.
    Pochodnie Bacha zgasił, niestety,
    Rozgniewał Muzy, głusząc ich flety.        20

    (Strofa 2).[4]

    Między Bosforem i Salmidessem,
    Tam, gdzie Cyanu wąskie przestworze
    Na dwie rozłogi rozkłada morze,
    Gdzie ludy żyją z bogiem Aresem;
    Syny Fineja tam, wobec boga,        25
    Przez niesłychaną macochy zbrodnię
    Stracili jasne wzroku pochodnie.

    1. Chór w tym ustępie przedatawia trzy przykłady potęgi losu skazującego na śmierć ludzi w ciemnicy, jeden z podań argiwskich, drugi z trackich, a trzeci z attyckich.
    2. Danae była córką Akryzyosa, panującego w Argos. Gdy wyrocznia orzekła, że narodzi się z niej syn, który stanie się powodem zgon króla, on kazał ją zamknąć w wieży miedzianej, umyślnie na ten cel wystawionej, do której jednak dostał się Zeus w postaci „złotego deszczu“; synem Danay był słynny w mitologii Perseusz.
    3. Likurg (Lykurgos), syn Dryasa, króla Edenów w Tracyi, opierał się wprowadzeniu kultu Dyonizosa (Bachusa) do swego kraju i przepędził jego kapłanki („mamki“). Zeus ukarał go ślepotą, po której niebawem i śmierć nastąpiła. W Iliadzie tak to podanie przedstawiono (ks. VI, w. 130-140, przekład A. Szmurły}:

      Wszak i Dryasa potomek, waleczny bohater Likurgos.
      Długo nie pożył, jak tylko się oparł niebieskim potęgom:
      On Dyoniza szaleńca piastunki przed laty w pogoni
      Spłoszył na świętym1 Nizeju; a te umajone swe laski
      Wszystkie zarazem na ziemię rzuciły, gdyż Likurg morderca
      Srogim ościeniem je raził; wylękły zaś bóg Dyonizos
      W morza bałwany się rzucił, gdzie Tetys na łonie go skryła
      Z trwogi drżącego gwałtownie przed groźnem wołaniem mocarza.
      To też na niego zawzięły się bogi, bez troski żyjące.
      Ślepcem go syn wiec Kronosa uczynił, a potem niedługo
      Pożył, gdyż ściągnął na siebie nienawiść wszystkich nieśmiertelnych.

      Sofokles wbrew temu utrzymuje, że nie Zeus ukarał Likurga, lecz sam Dyonizos, kazawszy go zamurować w skale.

    4. "między Bosforem i Salmidessem“ Salmidessos, miasto leżące w Tracyi naprzeciw wybrzeża azyatyckiego (dziś Midjeh); w temto mieście panował, Finej, o którym powiada Apollodor w Bibliotece, że ożenił się z Kleopatrą, córką Boreasza (wiatr północny) i Orytyi — córki Erechteja, Z tejto Kleopatry miał dwóch synów; po jej wypędzeniu ożenił się z córką Dardana, Idają, która z nienawiści ku Kleopatrze namówiła Fineja, by obu jej synów (Pleksyppa i Pandyona) oślepił i w grobowcu zamknął. Sofokles przypisuje oślepienie samej Idai. Cyany (Kyaneaj) według podania były to pierwotnie dwie wysokie skały, ustawicznie stykające się i odskakujące, przezco wpłynięcie na Morze Czarne (Pontos Euksejnos) było niemoźliwe. Dopiero Argonauei przy pomocy czarodaiejki drogę utorowali i synów Fineja oswobodzili; odtąd skały owe stały już nieruchomo. Nazywano je także: Symplegades albo Planktai.