Strona:Opis ziem zamieszkanych przez Polaków 1.djvu/197

Z Wikiźródeł, wolnej biblioteki
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ta strona została skorygowana.


licząca 2,233 mieszkańców. Druga połowa b. powiatu Krobskiego, stanowiąca obecnie powiat osobny Gostyński, należy częścią do niziny nadobrzańskiej i posiada skutkiem tego lepszą glebę, a pod względem narodowym odznacza się wysokim procentem ludności polskiej. Z miast tego powiatu, Gostyń posiada 4,844, Krobia 2,186, Poniec (Punitz) 2,200, Piaseczna (Sandberg) 1,231 mieszkańców. Gostyń, Krobia i Piaseczna mają ludność polską, w Poniecu przeważają Niemcy protestanci. Miasto Gostyń słynie wspaniałym kościołem gotyckim z wieku XV-go i położonym opodal na wzgórzu ogromnym klasztorem ks. Filipinów. Kościół w Krobi należy do najstarszych w Księstwie. Graniczący z Gostyńskim na wschodzie powiat Koźmiński, posiada również i glebę stosunkowo dobrą i charakter polski. Ten sam charakter mają i miasta: Koźmin (4,655), Borek (1,986) i Pogorzela (1,615 mieszk.). Powiat ten jest także nowotworem i powstał z części dawnego pow. Krotoszyńskiego. Pozostała reszta, pod starą nazwą, posiada glebę piasczystą i znaczny procent ludności niemieckiej. Miasto powiatowe Krotoszyn odznacza się wielką ruchliwością handlową. W r. 1900 naliczono tam 12,578 mieszkańców, w tej liczbie połowę katolików Polaków. Inne miasta powiatu upadają. W 2/3 niemieckie i protestanckie Zduny miały w r. 1900-ym 3,514, w 2/3 polska Dobrzyca 1,314, a w większości polski Kobylin 2,214 mieszkańców. Z powiatami Koźmińskim i Krotoszyńskim graniczy na północy Jarociński. Jest to powiat nowy, utworzony w r. 1887 z części powiatu Pleszewskiego i skrawków Wrzesińskiego oraz Śremskiego i obejmuje obszar, położony między Wartą i Prosną. Gleba należy do lepszych w Księstwie, powierzchnia jest równa, miejscami tylko wystają nad równinę nizkie pagórki. Miasta są niewielkie, nie odznaczają się szczególnym ruchem przemysłowym ani handlowym. Jarocin posiada 4,334, Żerków 1,724, Nowe Miasto (Neustadt an der Warthe) 1,135, Jaraczew 964 mieszkańców. We wszystkich katolicy Polacy posiadają wielką przewagę. Reszta dawnego pow. Pleszewskiego zatrzymała starą nazwę. Okrojony ten powiat posiada tylko jedno miasto handlowe i przemysłowe, ale rozwijające się wolno, Pleszew (Pleschen). W r. 1900 naliczono tam 6,356 mieszkańców. Polacy stanowią 2/3 ludności.