Strona:M. Arcta słownik ilustrowany języka polskiego - Tom 2.djvu/99

Z Wikiźródeł, wolnej biblioteki
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ta strona została przepisana.


na słońcu = miejsca ciemniejsze na tarczy słonecznej.

Plamica, choroba, w której pokazują się na ciele duże plamy purpurowe.

Plamić, plamami brudzić, robić na czym plamy, brukać, zanieczyszczać, walać; przen., kazić, poniżać, hańbić, zniesławiać; p. ś., brukać, brudzić ś. czym; przen., kazić ś., zniesławiać ś., kalać ś.; p. ś. krwią czyjąś = popełniać zabójstwo, przyczyniać ś. do śmierci czyjejś.

Plamisty, pełen plam, pokryty plamami; łatwo plamiący ś.

Plamka, zdr. od Plama.

Plamonik, środek chemiczny do wywabiania plam, np. na ubraniu.

Plan, łć., naprzód obmyślony w szczegółach sposób wykonania jakiego przedsięwzięcia; w głównych punktach wytknięty szkic, zarys jakiej pracy; pomniejszony rysunek budynku lub miejscowości, dający obraz miejsca, zajętego przez przedmiot, położenia i stosunkowych wymiarów pojedyńczych części: zdejmować p-y; poziome przecięcie, projekt budynku lub robót inżynierskich, grundrys; porządek, w jakim są rozmieszczone przedmioty w stosunku do widza: pierwszy p. = przedmioty najbliższe; dalszy p., drugi p.; sytuacyjny p. = pokazujący położenie budynków, drzew, wód i t. p. względem siebie; pomieszać, pokrzyżować komu p-y = przeszkodzić mu w jego zamierzeniach; przen., program, rozkład, porządek, w jakim sprawy mają być rozstrzygane, stopień zajęcia, jaki budzą co do swej ważności, nagłości; projekt, zarys, zamiar, pomysł, widoki na przyszłość.

Plandeka, nm., płótno nieprzemakalne do przykrywania towarow lub rzeczy.

Planeta, gr., ciało niebieskie, biegnące naokoło słońca po drodze zbliżonej do koła i otrzymujące od niego światło i ciepło.

M. Arcta słownik ilustrowany języka polskiego - ilustracja do hasła Planetarjum.png

Planetarjum, łć., przyrząd naukowy, poruszany mechanizmem zegarowym lub korbą, przedstawiający nasz układ słoneczny i ruch planet dokoła słońca (fig.).

Planetarny gr. a. słoneczny system = w astr., nazwa całości świata, składającej ś. z wielkiego ciała niebieskiego zwanego słońcem, i mniejszych ciał (planet), krążących około niego.

Planetnik, gr., astronom, gwiaździarz; astrolog, umiejący niby czytać w planetach, wyprowadzać proroctwa z planet.

Planetoida, gr., mała planeta, niedostrzegalna prawie gołym okiem, krążąca dokoła słońca, asteroida.

Planiglob, Planisfera, gr., mapa gieograficzna półkuli ziemi lub nieba.

Planik, zdr. od Plan.

M. Arcta słownik ilustrowany języka polskiego - ilustracja do hasła Planimetr.png

Planimetr, gr., przyrząd do mechanicznego mierzenia powierzchni figur płaskich, integrator (fig.).

Planimetrja, łć., część gieometrji, zajmująca ś. badaniem figur płaskich, t. j. leżących na jednej płaszczyźnie; gieometrja płaska.

Planisfera, gr.p. Planiglob.

Planizacja, łć., urządzanie i wykonywanie podług zrobionego planu.

Planki, nm., deski, służące do obicia okrętu wewnątrz.

Plankt, łć., narzekanie żałosne, pieśń żałosna, tren, lament.

Plankton, gr., jakikolwiek organizm, żyjący w głębi oceanu;