Strona:M. Arcta słownik ilustrowany języka polskiego - Tom 2.djvu/849

Z Wikiźródeł, wolnej biblioteki
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ta strona została przepisana.


przeciwnika w najbliższym posunięciu i dlatego przegrana.

Szachnąć, zaszeleścić, zachrobotać.

Szachować, pers., w grze w szachy: dawać królowi nieprzyjacielskiemu szach, zmuszać przeciwnika do zabezpieczenia króla swego przed groźbą; przen., utrudniać komu działanie, stawiać przeszkody, postawić w trudnym a. groźnym położeniu.

M. Arcta słownik ilustrowany języka polskiego - ilustracja do hasła Szachownica.png

Szachownica, pers., tablica kwadratowa do gry w szachy, podzielona na 64 kwadraty (dawniej na sto), naprzemian czarne i białe (fig.); deseń w s-cę = podobny do s-cy; pola w s-cę = pola dworskie i włościańskie, na przemian leżące; motyl dzienny z rodziny oczennic.

Szachowniczka, pers., mała szachownica; motyl nocny z rodziny drobnych nocówek.

Szachowniczy, pers., podobny z kształtu do szachownicy.

Szachowy, pers., odnoszący ś. do szachów.

Szachraić, hebr., postępować, jak szachraj, oszukiwać w handlu a. w grze.

Szachraj, hebr.p. Szacher-macher, nie dotrzymujący słowa, oszukujący, handlarz nieuczciwy, oszust, krętacz.

Szachrajka, hebr., forma żeńs. od Szachraj p. Szacherka.

Szachrajski, hebr., właściwy szachrajowi, podstępny, oszukańczy.

Szachrajstwo, hebr.p. Szacherstwo.

Szachrować, hebr., nieuczciwie handel prowadzić; w grze: postępować przeciw regułom, nieuczciwie starać ś. o wygranę.

Szachry (ó-w), hebr., szachrowanie; szacherka, oszukaństwo, postępek szachrajski.

Szacht, nm., w górnictwie: szyb; wnętrze pieca do wytapiania surowca.

Szachtowy, nm., odnoszący ś. do szachtu; s. piec = obszerny i wysoki piec do fryszowania, wytapiania surowca.

Szachulec, pers., rodzaj budynku drewnianego, w którym deski ułożone są w szachownicę.

M. Arcta słownik ilustrowany języka polskiego - ilustracja do hasła Szachy.png

Szachy (-ów), pers., gra, polegająca na kombinacji ruchów rozmaitych figur, ustawionych na szachownicy, mających oddzielne znaczenia; figury do gry szachowej (fig.).

Szacić, odziewać, stroić.

Szacisko, brudna, znoszona szata, gałgan.

Szacować, nm., oceniać, wyznaczać cenę, taksować, określać wartość istotną a. sprzedażną; obliczać, kombinować; wielce ważyć sobie, cenić wysoko, szanować, poważać, czcić; s. kogo z czego a. po czym = osądzać, sądzić; poczytywać, brać kogo za co; nicować, krytykować; s. ś., być szacowanym; szanować samego siebie.

Szacowniczy (-ego), nm., człowiek, ustanawiający cenę, wartość czego, taksator.

Szacownie, Szacowno, nm., przysł., zasługując na szacunek, wzbudzając poszanowanie.

Szacownikp. Szacowniczy; w starożytnym Rzymie — p. Cenzor; obmówca, oszczerca; czciciel, wyznawca.

Szacowność, wysoka wartość, i wielka cena; własność tego, co wzbudza szacunek.

Szacowny, nm., kosztowny, wartościowy; godzien szacunku, szanowny, czcigodny.

Szacunek, nm., uczucie czci,