Strona:M. Arcta słownik ilustrowany języka polskiego - Tom 2.djvu/737

Z Wikiźródeł, wolnej biblioteki
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ta strona została przepisana.


Sośnica, roślina z rodziny gruboszowatych.

Sośnina, drzewo sosnowe, wierzchołek a. gałąź sosny; młoda, niewielka sosna; las sosnowy.

Sośninka, zdr. od Sośnina.

Sotnia, ukr., setka, secina.

Sotnictwo, ukr., urząd setnika; ogół osób zostających pod zwierzchnictwem setnika.

Sotniczanka, córka sotnika.

Sotniczka, ukr., żona sotnika.

Sotnik, ukr.p. Setnik.

Sowa, ptak z rzędu kraskowatych, z podrzędu i rodziny tegoż miana (fig.); z pustej stodoły rade lecą s-y: mówi ś. o pustce w głowie; nonosić s-y do Aten = zasić coś w takie miejsce, gdzie tego jest dużo, wykonywać pracę bezpożyteczną; symbol mądrości.

Sowi, właściwy sowie; oczy s-e = małe i ciemne; mina s-a = posępna.

Sowiątkop. Sowię.

Sowicha, roślina z rodziny palm, widlica (fig.).

Sowicie, Sowito, przysł., hojnie, obficie, pod dostatkiem.

Sowieć, posępnieć, smutnieć, ponurym ś. stawać, tracić humor.

Sowię, pisklę sowy.

Sowito, przysł.p. Sowicie.

Sowitość, hojność, obfitość.

Sowity, hojny, obfity, bogaty, dostatni; suty, szczodry.

Sowizdrzalska (-ej), kobieta lekkomyślna, wietrznica.

Sowizdrzalstwo, charakter sowizdrzała, płochość, wietrzność, lekkomyślność.

Sowizdrzał, narwaniec, lekkomyślnik, lekkoduch, wietrznik, trzpiot, pustak, postrzeleniec.

Sógłówka, ścieżka polna, miedza.

Sójka, ptak wróblowaty z rodziny kruków (fig.); kuks, kuksaniec, szturchaniec; wybierać się, jak s. za morze = guzdrać się długo.

Sól, kryształy solne wydobywane z głębi ziemi: s. kopalna; związek chemiczny, powstający gdy w kwasie wodór bywa zastąpiony przez metal, a. kiedy w wodanie zasadowym wodór jest zastąpiony przez sodnik kwasowy, a. związek bezwodnika kwasowego z bezwodnikiem zasadowym, a. związek kwasu z zasadą: s. amonjaku = chlorek amonu, salamonjak, salmjak; s. cynowa = chlorek cyny; s. kuchenna = warzona z solanki i oczyszczona od przymieszek; chlorek sodu; s. angielska, gorzka = siarkan magnezowy; s. i glauberska = siarczan sodu; przyjmować kogo chlebem i s-ą = gościnnie; wychodzić naprzeciw kogo z chlebem i s-ą = witać ostentacyjnie na progu domu, nosiąc na tacy chleb i sól na znak gościnności; zjadłem z nim beczkę s-i = znam go bardzo dawno, od lat wielu; jeść z s-ą = bez okrasy, zachowując ścisły post; sprzedawać, kupować co z pieprzem i s-ą = bardzo drogo; być komu s-ą w oku = być przedmiotem nienawiści a. zazdrości serdecznej; s. atycka = dowcip wytworny.

Sół, spiżarnia chłopska; komomora, śpichrz, śpiehlerz.

Sóweczka, zdr. od Sowa, Sówka; ptak drapieżny nocny z rzędu i rodziny sów.