Przejdź do zawartości

Strona:M. Arcta słownik ilustrowany języka polskiego - Tom 2.djvu/425

Z Wikiźródeł, wolnej biblioteki
Ta strona została skorygowana.

 Przyczynienie się, wstawiennictwo, instancja, orędownictwo, dopomaganie, pomoc.

 Przyczynka, błahy powód, pozór.

 Przyczynowo, przysł., pod względem przyczyny.

 Przyczynowość, zasada, wyjaśniająca zjawiska wszechświata, jako szereg przyczyn i skutków.

 Przyczynowy, odnoszący ś. do przyczyny, wyrażający stosunek przyczyny do skutku.

 Przyczyńca, ten, który jest powodem czego, sprawca, który ś. przyczynia do czego a. za kim, orędownik.

 Przyćmić — p. nied. Przyćmiewać.

 Przyćmiewać, dok. Przyćmić; umniejszać światło, blask, ogień, tłumić, przygaszać; przyciemniać, zaciemniać, mniej jasnym czynić; przen., pozbawiać świetności, blasku, sławy, pokonywać, przemagać, zwyciężać świetnością, zaćmiewać, kasować; p. ś., ciemniejszym ś. stawać; tracić na świetności, blasku, stawać ś. nieprzytomnym, tracić rozum.

 Przydacznia, gatunek wielkiego małża morskiego (fig.).

 Przydać — p. nied. Przydawać.

 Przydajać, dok. Przydoić; doić jeszcze trochę.

 Przydalej, przysł., trochę dalej, zbyt daleko.

 Przydany, dodany do czego, do pomocy, do nadzoru; p. opiekun = naznaczony dla opieki nad dziećmi, którym umarł ojciec lub matka, nad ich majątkiem.

 Przydarniować, Przydarnować, przykrywać darniną.

 Przydarzać się, dok. Przydarzyć ś.; wydarzać ś., przytrafiać ś.

 Przydaszek, Przystrzeszka, wązki daszek, biegnący na wysokości okapu dachu głównego.

 Przydatek, to, co jest dodanego do czego, dodatek, naddatek, przykładka, dokładka, przyczynek, warunek, zastrzeżenie; w gram. — p. Przybranka.

 Przydatność, zdolność do czego, zdatność, użyteczność, odpowiedniość.

 Przydatny, nadający ś., mogący ś. przydać, zdatny, stosowny, odpowiedni, użyteczny.

 Przydawać, dok. Przydać; dodawać, dokładać, dołączać, przykładać przyłączać, przyczyniać, przymnażać; dodawać kogo komu za towarzysza, za opiekuna; kłamać, zmyślać, komponować, opowiadając coś; do tego, co już było powiedziane, dodawać coś jeszcze; p. ś., okazywać ś. przydatnym, odpowiadać swemu celowi, przeznaczeniu, służyć do czego, zdawać ś, nadawać ś. do czego, być użytecznym.

 Przydawka, określenie przymiotnikowe a. rzeczownikowe przy rzeczowniku.

 Przydąć — p. nied. Przydymać.

 Przydążyć, dążąc przybyć do jakiego miejsca.

 Przydech, tchnienie gardłowe, odcień gardłowy, zjawiający ś. przy wymawianiu pewnych dźwięków, zwłaszcza samogłosek; znak przydechu, nacisk.

 Przydeptywać, dok. Przydeptać; i nadeptawszy nogą, przyciskać, przygniatać; depcząc, przypłaszczać a. rozgniatać: p. trzewik, pantofel.

 Przydławiać, dok. Przydławić; przyduszać, przygniatać.

 Przydługi, trochę zadługi.

 Przydługogłowy, Przydłuższogłowy, mający czaszkę nieco wydłużoną.

 Przydługość, podługowatość; p. głowy = umiarkowane wydłużenie czaszki.

 Przydłużać, dok. Przydłużyć;