Przejdź do zawartości

Strona:M. Arcta słownik ilustrowany języka polskiego - Tom 2.djvu/375

Z Wikiźródeł, wolnej biblioteki
Ta strona została przepisana.

nym wypadkiem a drugim, jednym stanem a drugim, między dwiema epokami, kryzys.

 Przełomikamień, roślina z rodziny różowatych.

 Przełomka, przerębel.

 Przełomny, dający ś. przełamać, kruchy.

 Przełomowy, przejściowy, krytyczny, zwrotny.

 Przełowić, nied. Przeławiać; schwycić w biegu, przejąć w drodze; przeczerpać łowiąc.

 Przełożenie, położenie na innym miejscu; przetłómaczenie z jednego języka na drugi; uwaga, przedstawienie, upomnienie, perswazja, namowa, rada.

 Przełożeństwo, władza, zwierzchność, naczelnictwo, pierwszeństwo, starszeństwo; przełożeni, starsi, starszyzna.

 Przełożona (-ej), zwierzchniczka, naczelniczka: p. klasztoru, zakonu = ksieni; p. pensji = właścicielka jej; ochmistrzyni.

 Przełożony, zwierzchnik, naczelnik, starszy: p. zakładu naukowego.

 Przełożyć — p. nied. Przekładać.

 Przełup, odłam, przełam.

 Przełupać, łupaniem przedziurawić; łupiąc, przedzielić, rozbić, rozłupać.

 Przełyk, część przewodu pokarmowego od gardła do żołądka (fig.).

 Przełykać, dok. Przełknąć; przez gardło przepuszczać, wprowadzać do żołądka; przen., pożerać, pochłaniać, trawić.

 Przełysiały, nieco łysy, łysawy.

 Przełysieć, stracić nieco włosów, nieco łysym ś. stać, wyłysieć do pewnego stopnia; przen., stać ś. gołym, przejrzystym.

 Przełyskiwać, przeświecać.

 Przemachać, Przemachnąć, przebiec szybko, przejechać pośpiesznie; zrobić co prędko, pośpiesznie.

 Przemacywać, dok. Przemacać; wymacywać; przemacać co, domyślać ś. czego.

 Przemagać, dok. Przemoc; pokonywać siłą, zwyciężać, zwalczać przemocą; p. co na sobie = przezwyciężać samego siebie, zniewalać, zmuszać samego siebie do czegoś niemiłego; przen., brać górę, przeważać, przewyższać, zwyciężać w znaczeniu moralnym; p. ś., przezwyciężać ś., pokonywać siebie samego; przemagać siebie wzajemnie; zdobywać ś., wysadzać ś., wytężać ś., zmuszać ś.

 Przemagający, przeważający, znaczniejszy, niż inny.

 Przemakać, dok. Przemoknąć; przechodzić na wskroś wilgocią; przesiąkać wodą; przepuszczać przez siebie płyn; o płynie: przedostawać ś. na drugą stronę, przeciekać.

 Przemakalny, przepuszczający przez siebie wilgoć, wodę, a. inny płyn.

 Przemalowywać, dok. Przemalować; malować w inny sposób; kopjować obraz namalowany.

 Przemamić, skłonić na swoją stronę, zwabić ku sobie.

 Przemarnotrawić — p. Przemarnować.

 Przemarnować, Przemarnotrawić, strwonić, przehulać, przepuścić.

 Przemarsz, przechód, przejście wojska, defilada.

 Przemarzać (przemar-zać), dok. Przemarznąć; marznąć, ziębnąć, odczuwać chłód; w lód ś. zamieniać, krzepnąć od mrozu.

 Przemarzlina (przemar-zlina), przemarzło drzewo; rysa w spękanym od mrozu drzewie.

 Przemarzły (przemar-zły), Przemarznięty, ten, co przemarzł, zziębnięty, zmrożony, zlodowaciały.