Strona:M. Arcta słownik ilustrowany języka polskiego - Tom 2.djvu/249

Z Wikiźródeł, wolnej biblioteki
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ta strona została przepisana.


Posiadanie, własność, władanie czymś, używanie czego; wejść w p. czegoś = objąć na własność.

Posiadłość, to, co kto posiada, rzecz posiadana, własność; majątek nieruchomy, majątek ziemski, dom w mieście, posesja; kolonja zamorska.

Posiarkować, posypać siarką.

Posiąść, nied. Posiadać; zasiąść, usiąść jeden po drugim; siadłszy, zająć miejsca; osiedlić ś., zamieszkać; osiągnąć co, otrzymać co, dostać, zabrać, owładnąć czym, zdobyć, stać ś. panem, właścicielem czego: p. władzę, chwałę; p. kobietę = skłonić, zniewolić ją do oddania ś.; żart. p. wszystkie rozumy, wszystkie umiejętności = być przemądrzałym, pysznić ś. swym rozumem; p. ś., opamiętać ś., przyjść do rownowagi.

Posiec, Posiekać, siekając podrobić; pociąć, porąbać (szablą); ściąć, zsiec (kosą); p. ś., być posiekanym; twarz mi ś. p-ała = popękała od mrozu, od upału, od wiatru.

Posiedzenie, obrada, narada; p. sejmu a. sądu, zarządu jakiejś instytucji; p. ogólne = zebranie plenarne, walne wszystkich członków jakiegoś zrzeszenia; zagaić, zakończyć, zamknąć p.; zgromadzenie pewnej ilości osób, towarzystwo, kompanja; jednorazowe siedzenie bez przerwy: zjeść tuzin zrazów na p-iu, tej roboty starczy na trzy p-ia.

Posiedzieć, przesiedzieć jakiś czas, przetrwać siedząc; pobyć, zostać, zabawić, przebyć: nigdzie nie p-iał = długo nie zabawił; p-i w więzieniu = pozostanie w zamknięciu; p-dzę ja na tej posadzie! = nieprędko doczekam ś. awansu.

Posiekaćp. Posiec.

Posiekany, porąbany na drobne kawałki; popękany od pracy, od mrozu, od wiatru.

Posielenie, osady na Syberji, do których wysyłają przestępców kryminalnych i politycznych.

Posieleniec, zesłaniec, przestępca, skazany na osiedlenie w głębi Rosji a. na Syberji.

Posiepaćp. Posiec, potargać.

Posierdzić się, pogniewać się czas jakiś.

Posiew, to, co posiano, posianie, siejba; ziarno zasiane, zasiew; p. mieszany — p. Mieszanka; przen., p. myśli, idei, uczuć = praca krzewienia, rozszerzania ich.

Posiewacz, ten, który posiewa,; zasiewa, siewca.

Posiewaćp. dok. Posiać.

Posiewny, dobry do posiania, dający ś. posiać.

Posilać, dok. Posilić; dodawać sił, pokrzepiać, odżywiać, wzmacniać, zaspokajać głód, karmić; zasilać, podniecać, podburzać; p. ś.. pokrzepiać ś., wzmacniać ś. jedzeniem, zaspokajać głód, zasilać ś.; o wojsku: zbierać posiłki.

Posilający, posilny, pożywny, wzmacniający.

Posilenie, posilanie ś.; pokarm, pożywienie, posiłek, zasilanie.

Posilny, dodający sił, posilający, pożywny, odżywczy, sytny.

Posiłecznyp. Posiłkowy.

Posiłek, to, co posila, pożywienie, pokarm, jedzenie, napój, spożyte dla wzmocnienia sił; w Im p-i a. p-i wojenne = żołnierze posiłkowi, oddziały posiłkowe, wojsko, stojące w odwodzie, rezerwy.

Posiłkować, posiłkami wspierać kogo, dawać mu posiłki; wspierać, przybywać na posiłek, na pomoc, w sukurs; p. ś., pomagać sobie czym, posługiwać ś., korzystać z czego.

Posiłkowy, odnoszący ś. do posiłku; w gram., słowa a. czasowniki p-e, być i mieć, służące do formowania czasów złożonych innych czasowników.