Przejdź do zawartości

Strona:M. Arcta słownik ilustrowany języka polskiego - Tom 2.djvu/12

Z Wikiźródeł, wolnej biblioteki
Ta strona została uwierzytelniona.

 Pachwinowy, przym. od Pachwina.

 Pachytrop, gr., przyrząd do łączenia drutów zwojowych cewek.

 Paciać — p. Paćkać.

 Paciak, brudas, tłusty dzieciak; p-ki = kluski prażone.

 Paciara, Paciarajda, zupa mączna na wodzie, na mleku, zacierki; przen., niezgrabiasz, niezdara, człowiek rozlazły.

 Paciepa, jama, jaskinia.

 Pacierz, łć., codzienna modlitwa, złożona z Ojcze Nasz, Zdrowaś i Wierzę w Boga; w lm., p-rze = modlitwy, odmawiane codziennie o jednej porze; odmawiać p-rze = mamrotać; jak amen w p-rzu = napewno; umieć co jak p. = doskonale, płynnie; powtarzać, mówić za panią matką p. = powtarzać cudze myśli, zdania; powiedzieć komu p., usłyszeć p. = usłyszeć naganę, reprymandę; przen., czas potrzebny do zmówienia p-a (będę tu za dwa p-e); kręgosłup, kość pacierzowa.

 Pacierzowy, łć., przym. od Pacierz; p. mlecz a. rdzeń, niewłaściwie: szpik, masa nerwowa wypełniająca stos kręgowy (2 fig.); p-a kość a. kolumna = szereg kręgów czyli pojedyńczych kości w rodzaju pierścienia, mniej więcej ruchomo połączonych z sobą, wypełnionych mleczem pacierzowym, idących od głowy wzdłuż ciała u ludzi i zwierząt kręgowych, stos kręgowy.

 Pacioreczek, łć., zdr. od Pacierz.

 Paciorecznik, łć., rośl. kwiatotrzcina, kanna (f.).

 Paciorek, łć., zdr. od Pacierz; ziarnko krągłe a. podługowate z koralu, bursztynu, szkła i t. p, mające sztuczny otwór na przewleczenie nitki, służy do ozdoby (fig.).

 Paciorkowiec, łć., rodzaj bakterji, wyglądających jak paciorki; roślina z rodziny morszczynowatych — p. Modligroszek.

 Paciuk, prosię, podświnek, wieprzak.

 Pacjencja, łć., cierpliwość.

 Pacjent, łć. cierpiący, chory będący na opiece lekarza.

 Packa, klapka do zabijania much składająca się z kawałka skóry, przywiązanej do kijka (fig.).

 Pacnąć, uderzyć, klapnąć, upaść.

 Pacta conventa (pakta konwenta), łć., w prawie polskim państwowym: dobrowolna umowa narodu z królem (obieralnym), określająca wzajemne obowiązki.

 Pacyfik, ang., ocean Spokojny cz. Wielki; kolej P-u = kolej żelazna (w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północ.), łącząca ocean Wielki z Atlantyckim.

 Pacyfikacja, łć., uspokojenie, załagodzenie (zwłaszcza zaburzeń krajowych, rozruchów); przywrócenie porządku sposobem zgodnym; układy o pokój.

 Pacyfikał, łć., naczynie złote a. srebrne na chowanie świętości w Kościele katolickim; także: krzyż, który kapłan daje do pocałowania.

 Pacyfikator, łć., dający spokój, uspokoiciel.

 Pacyfizm, łć., dążenie do załatwiania sporów i zatargów międzypaństwowych drogą układów pokojowych.

 Pacyka, deszczułka z rączką do wygładzania wapna, narzucanego na mur, używa-