Strona:M. Arcta słownik ilustrowany języka polskiego - Tom 1.djvu/483

Z Wikiźródeł, wolnej biblioteki
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ta strona została skorygowana.


celencja, J. Oświecony (tytuły wielkich, panów, arystokracji, dygnitarzy).

Jaśnieć, być, jasnym jasno świecić, błyszczeć, lśnić.

Jaśniuchny, Jaśniuteńki, Jaśniusi, bardzo jasny.

Jata, nm., chałupka, buda, budka, szałas, szopa, namiot.

M. Arcta słownik ilustrowany języka polskiego - ilustracja do hasła Jatagan.png

Jatagan, tur., krzywa szabla turecka (fig.).

Jatka, nm., sklep, stragan, w którym sprzedają mięso; rzeźnia, bydłobojnia, szlachtuz; przen., rzeź.

Jatrochemja, gr., dawna teorja medyczna, tłumacząca zjawiska organiczne i działanie środków lekarskich na drodze chemicznej.

Jatrofizyka, gr., fizyka, zastosowana do medycyny.

Jatrotechnika, gr., sztuka leczenia ran.

Jaw, Jawa, stan czuwania, czuwanie (w przeciwstawieniu do snu); na j. = na jaśnię, na widok publiczny, otwarcie, nieskrycie, w rzeczywistości; wyjść na j., wydać na j. = ogłosić; sen czy j-a? sen na j-ie = marzenie, urojenie, ułuda.

Jawić, jawnym czynić, objawiać, wyjawiać, ujawniać; j. ś., pojawiać ś., objawiać ś., zjawiać ś., jawnym ś. stawać, pokazywać ś.

Jawnie, przysł., niekryjomo, publicznie, otwarcie, widocznie, oczywiście.

Jawno, przysł., wiadomo; j. to wszystkim czynimy.

Jawnodychawkowy, mający dychawki z boków nie zasłonione.

Jawnogrzeszenie, jawne, publiczne grzeszenie.

Jawnogrzesznica, nierządnica.

Jawnogrzesznik, jawnie, publicznie grzeszący, rozpustnik.

Jawnokwiatowe, bot., rośliny, mające kwiaty i rozmnażające ś. przez nasiona.

Jawnopłciowe, bot., rośliny mające w kwiecie męskie a. żeńskie części, t. j. pręciki a słupki wyraźne.

Jawność, nieskrytość, oczywistość, głośność, jaw.

Jawny, wszystkim wiadomy, nie tajny nikomu, publiczny, głośny, nietajemny, niekryjomy, nieskryty, otwarty, widoczny, oczywisty, wyraźny.

M. Arcta słownik ilustrowany języka polskiego - ilustracja do hasła Jawor.png

Jawor, Jawór, drzewo z rodziny jaworowatych o liściach dłoniastodzielnyeh i baziach kulistych (fig.).

Jaworzyna, miejsce zarosłe jaworami; j. a. jawor = drzewo jaworowe.

Jaz, przegroda w poprzek rzeki dla wstrzymania i łowienia ryb; przyrząd z wikliny a. z trzciny do łowienia ryb; tama; budowla dokonana w celu spiętrzenia wody, zastawa.

Jazda, jechanie, jeżdżenie, podróż, droga, przejażdżka; przebycie drogi końmi, koleją, wierzchem, statkiem i t. d.; konnica, kawaleria; j.! = ruszaj!, jedź!, jedźmy!

M. Arcta słownik ilustrowany języka polskiego - ilustracja do hasła Jazgarz.png

Jazgarz, ryba okuniowata koścista cierniopromienna (fig.).

Jazgot, głos przeraźliwy, przykry, krzyk, hałas, harmider, pisk, wrzask: szwargot, gwara, żargon.

Jazgotać, krzyczeć, hałasować, wrzeszczeć, piszczeć, szwargotać, mamrotać.

M. Arcta słownik ilustrowany języka polskiego - ilustracja do hasła Jazłota.png

Jazłota, Paszczak, Błyszczak morski, gatunek ryby (fig.).

M. Arcta słownik ilustrowany języka polskiego - ilustracja do hasła Jaź.png

Jaź, Jazica, ryba karpiowata członkopromienna, brzuchopletwa (fig.).

Jaźń, w filoz., podmiot a. osobowość świadoma siebie, osobnik duchowny, ja.