Strona:M. Arcta słownik ilustrowany języka polskiego - Tom 1.djvu/478

Z Wikiźródeł, wolnej biblioteki
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ta strona została skorygowana.


cha czegoś; ogół przymiotów lub cech.

Jakowość, jakość.

Jakowy, jaki, który.

Jakowyśp. Jakiś.

Jakoż, przys., w samej rzeczy, też; jakże.

Jakożkolwiekp. Jakokolwiek.

Jakto! wykrz., jakim sposobem! czy może być! j.! ty tu?

Jakubówka, wylew rzek z powodu ulewnych deszczów w lipcu około św. Jakóba; nazwa gruszy.

Jakże, przys. = jak; j. to było?, jakim sposobem, jak? j. a. ajakże! = rozumie ś., zapewne, tak jest, nieinaczej, a jużci.

M. Arcta słownik ilustrowany języka polskiego - ilustracja do hasła Jalapa.png

Jalapa, meksyk., korzeń rośliny meksykańskiej Wilec, używany w lecznictwie (fig.).

Jałmużna, gr., datek z miłosierdzia ubogim, pomoc materjalna potrzebującemu bliźniemu, ofiarowana z litości.

Jałmużnica, kobieta rozdająca wiele jałmużny.

Jałmużnictwo, gr., urząd jałmużnika.

Jałmużniczy, gr., jałmużnę dający; dotyczący jałmużnika.

Jałmużnik, gr., rozdawca jałmużny; urząd duchowny szafujący jałmużnami.

M. Arcta słownik ilustrowany języka polskiego - ilustracja do hasła Jałoma.png

Jałoma, ukr., rodzaj czapki futrzanej, noszonej przez kozaków (fig.).

Jałop, Jołop, gawron, gamoń, gapa, głupi, niezdara.

Jałopowaty, głupowaty, bałwanowaty.

Jałoszkap. Jałowica.

Jałowcówka, wódka na jałowcu, borowiczka.

Jałowica, Jałoszka, młoda krowa, która jeszcze nie rodziła, cielica.

M. Arcta słownik ilustrowany języka polskiego - ilustracja do hasła Jałowiec.png

Jałowiec, roślina z rodziny szyszkowych; jagody jałowca pospolitego (fig.).

Jałowieć, stawać ś. jałowym, nieurodzajnym; marnieć.

Jałowizna, młode bydło, szczególnie młode krowy, niepłodne jeszcze, nie dające mleka, cielęta.

Jałowo, przys. od Jałowy; bez zaprawy, bez okrasy, postnie; przen., sucho, czczo; daremnie, źle, licho.

Jałowość, niepłodność, bezpłodność.

Jałowy, niepłodny, nieurodzajny, nieżyzny, płonny; j-wa, niecielna, niekotna (krowa, łania, sarna itp.); przen., bezmyślny, gołosłowny, beztreściowy, bezbarwny; czczy, suchy; próżny, daremny, pusty, płonny: (nadzieja); udany, zmyślony (płacz); (o potrawach) bez omasty.

Jałówkap. Jałoszka, Jałowica.

Jałżyn, roślina z rodziny złożonych.

Jama, wydrążenie w ziemi, nora, dół; dziura; loch; grota, jaskinia, kryjówka; wklęsłość, wydrążenie w ciele, obejmujące ważne jakie narządy: j. brzuszna, ustna, nosowa; j. w płucach = dziura spowodowana rozkładem tkanek, kawerna.

Jamajka, gatunek araku czyli rumu (od nazwy wyspy Jamajka).

Jamb, gr., dwuzgłoskowa stopa wierszowa, składająca ś. z pierwszej krótkiej i drugiej długiej zgłoski (∪ — ); j-y = wiersze jambiczne; wiersze wesołe, żartobliwe.

Jambiczny, przym. od Jamb.

Jamisty, pełen jam, dołowaty.

Jamka, Jameczka, zdr. od Jama.

M. Arcta słownik ilustrowany języka polskiego - ilustracja do hasła Jamnik.png

Jamnik, odmiana psa, używana do tropienia zwierząt w jamach; taks (fig.).