Strona:M. Arcta słownik ilustrowany języka polskiego - Tom 1.djvu/268

Z Wikiźródeł, wolnej biblioteki
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ta strona została przepisana.


kamiennego; w rzeźn. kiełbasa myśliwska, sucha.

Dziesiątkować, co dziesiątego karać; przerzedzać dotkliwie, tępić, śmierć dziesiątkuje = co dziesiąty umiera.

Dziesiąty, liczebnik porządkowy od Dziesięć; piąte przez d-e = powiedzieć, opowiedzieć, powtórzyć niedokładnie zaledwo niektóre rzeczy; d-a woda po kisielu = w bardzo dalekim stopniu pokrewieństwa a. powinowactwa.

Dziesięcina, dziesiąta część zbiorów i płodów, oddawana jako podatek stały Kościołowi.

Dziesięcinnik, ten, co pobiera dziesięcinę.

Dziesięcio- w połączeniu z rzeczownikami tworzy przymiotniki złożone, oznaczające posiadanie pewnych części a. pewnych cech w liczbie 10 (np. dziesięciogarncowy = zawierający 10 garncy).

Dziesięciobok (-u), p. Dziesięcokąt.

Dziesięciodniowy, dziesięć dni trwający a. mający.

Dziesięciogroszówka, moneta zawierająca dziesięć groszy, dziesiątka, dziesiątak, dyska.

Dziesięciokąt, powierzchnia ograniczona dziesięciu linjami czyli bokami i mająca dziesięć kątów.

Dziesięciokopiejkowy, dziesięć kopiejek zawierający a. kosztujący, dwudziestogroszowy.

Dziesięciokrotny, dziesięć razy powtórzony.

Dziesięciolecie, przeciąg czasu dziesięciu lat; rocznica dziesięcioletnia.

Dziesięciomiesięczny, dziesięć miesięcy mający a. trwający.

Dziesięciomiljonowy, z dziesięciu miljonów złożony; dziesięć miljonów posiadający; na dziesięć miljonów wartości oceniany; stanowiący cząstkę dziesięć miljonów razy mniejszą od całości.

Dziesięciopiętrowy, mający dziesięć piętr; wysoki na dziesięć pięter.

Dziesięciopręcikowy kwiat = mający dziesięć pręcików.

Dziesięcioraki, dziesięcioma sposobami dający się wytłomaczyć a. zrobić; z dziesięciu gatunków złożony.

Dziesięcioro (-rga), dziesięć sztuk czegoś (szczeg. różnych rodzajów a. niemających liczby pojedynczej), dziesiątek; d. dzieci, drzwi, sani; D. Bożego Przykazania = dekalog; d. w d. = w dziesięć razy tyle.

Dziesięciorublowy, dziesięć rubli zawierający a. kosztujący (loża dziesięciorublowa, papierek dziesięciorublowy).

Dziesięciorublówka, dziesięciorublowa moneta.

Dziesięciorzędny, w dziesiątym rzędzie umieszczony; przen. najpodrzędniejszy.

Dziesięciosłupkowy kwiat = mający dziesięć słupków.

Dziesięciostrzałowy rewolwer = dziesięć nabojów mieszczący.

Dziesięciotysięczny, z dziesięciu tysięcy złożony; dziesięć tysięcy posiadający; na dziesięć tysięcy oceniany; stanowiący cząstkę dziesięć tysięcy razy mniejszą od całości.

Dziesięciowiekowy, dziesięć wieków trwający, istniejący; po dziesięciu wiekach przypadający (jubileusz).

Dziesięciowiosłówka, łódź mieszcząca dziesięciu wioślarzy.

Dziesięciu (o mężczyznach) = 10.

Dziesięć (-ciu), liczba = 10; (dziesięć razy).

Dziesięćkroć, dziesięć razy.

Dziesięć kroć sto tysięcy = miljon.

Dziesiętnik, dowódca, naczelnik dziesięciu, przełożony nad dziesięcioma.