Księga pamiątkowa miasta Poznania/Miejski majątek ziemski Naramowice

Z Wikiźródeł, wolnej biblioteki
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
<<< Dane tekstu >>>
Tytuł Księga pamiątkowa miasta Poznania
Podtytuł Dziesięć lat pracy polskiego zarządu stołecznego miasta Poznania
Redaktor Zygmunt Zaleski
Data wydania 1929
Wydawnictwo Magistrat stołecznego miasta Poznania
Miejsce wyd. Poznań
Źródło Skany na Commons
Inne Cały tekst
Indeks stron
Miejski majątek ziemski Naramowice.

Pola irygacyjne w Szelągu będące własnością miasta a używane pod plantacje warzyw, okazały się wobec przesycenia gleby mułem kanałowym niedostateczne i trzeba było dążyć koniecznie do ich rozszerzenia. Jako tereny najbliższe, bo przylegające do plantacji warzyw w Szelągu, okazały się pola majątku Naramowice, będące własnością Skarbu Państwa (Okręgowego Urzędu Ziemskiego w Poznaniu).
Miasto podjęło dlatego starania o nabycie tego majątku na własność, a chcąc jaknajszybciej przystąpić do powiększenia pól irygacyjnych narazie zadzierżawiło majątek ten od 1. kwietnia 1923 za odpowiednią dzierżawą do czasu nabycia go na własność.
Pertraktacje o kupno majątku zostały w roku 1924 ukończone i kontraktem z dnia 6. grudnia 1924 nabyło miasto od Skarbu Państwa majątek ten o ogólnym obszarze 481.52,90 ha, obejmującym ziemi ornej 335 ha, łąki 30 ha, zapoczątkowanej szkółki drzew owocowych 3 ha i 113½ ha nieużytków za cenę 230.977,38 zł.
Przejęte zabudowania gospodarcze były stare i zupełnie zniszczone; inwentarz żywy był niekompletny, a inwentarz martwy prawie nie do użycia.
Widocznem było, że w ostatnich latach z powodu wojny i późniejszego kryzysu gospodarczego ówczesny właściciel nie podejmował żadnych inwestycyj.
Miastu przypadł zatem obowiązek doprowadzenia majątku do stanu normalnego; przedewszystkiem wytknęło sobie miasto za cel uprzemysłowienie majątku.
W pierwszym rzędzie przystąpiono zaraz do skompletowania inwentarza żywego zakupując 16 koni i 49 sztuk bydła rogatego. Tabela poniższa wykazuje inwentarz żywy w poszczególnych latach:

Rok
Konie
Źrebaki
Krowy
Stadniki
Jałowice
Cielęta
1923
1924
1925
1926
1927
1928
38
43
39
39
34
33
1

3
3
3
49
49
58
52
64
70
1
1
2
2
2
3


24
31

26

30

1
14

Dalej uzupełniono inwentarz martwy, zakupując uprząż na 12 koni, 4 wozy robocze, rozmaite pługi, radła, kosiarki itp.
Poza tem rozpoczęto z uporządkowaniem nieużytków, a więc 10 ha ugoru po lesie wykarczowano, zrównano i zamieniono na rolę uprawną kosztem 5 000,— zł. W roku 1925 poza dalszem uzupełnieniem inwentarza i pracami około doprowadzenia ziemi do większej kultury, przeprowadzono częściowy remont walących się zabudowań gospodarczych, asygnując na ten cel 15 000 złotych.
W latach 1926/27 podjęto dalsze inwestycje, mianowicie pobudowano jeden dom mieszkalny dla 2 rodzin robotniczych o 2 mieszkaniach, składających się z 2 pokoi i kuchni, górki, chlewików itd. kosztem 30 000,— zł., a celem powiększenia obszaru uprawnej ziemi podjęto prace około nawodnienia nieużytków wykonując kanał z Szeląga do Naramowic z syfonem i kanałami bocznemi kosztem 63 000,— zł.
W następstwie tego uprawiono 26 mórg pod wikliniarnię, sadząc 12 odmian wikliny, a dalsze 150 mórg przygotowano pod dalszą wikliniarnię, siejąc na terenie tym narazie seradelę i łubin.
W dalszym ciągu celem doprowadzenia majątku do jaknajwiększej wydajności przystąpiono do jego zmechanizowania. Zakupiono młocarnię, śrótownik, 1 traktor „Fordson“ z pługiem, 1 traktor „Raupenstock“ z pługiem, 1 samochód osobowy i ciężarowy i rozmaite siewniki, kosiarki itp. za cenę ogólną 78 200,— zł.
Poza tem powiększono obszar majątku wykupując z rąk prywatnych przyległy teren o powierzchni 5.86.70 ha za cenę 15 000,— złotych.
Największy rozmach w kierunku dalszej rozbudowy majątku wykazuje rok 1928.
Odrestaurowano gruntownie dawniejszy pałac na dom administracyjny, gdzie mieści się także mieszkanie dla zarządcy majątku, a na górze ubikacje mieszkalne dla służby i 10 ogrodników. Zburzono starą oficynę i na jej miejscu pobudowano domek mieszkalny o 4 pokojach z przynależnościami dla kierownika szkółki drzew, doprowadzając równocześnie do tych budynków kanalizację, wodę i światło elektryczne.
Koszt ogólny tych budowli wynosił 89 000,— zł.
Nadto pobudowano dalsze 2 domy dla 5 rodzin robotniczych o 4 mieszkaniach 2 pokojowych z kuchnią i 1 mieszkanie o 1 pokoju i kuchni, kosztem 90 000,— zł.; magazyn do nawozów, narzędzi i maszyn rolniczych kosztem 18 000,— zł; uporządkowano park kosztem 23 500,— zł; otoczono szparagarnię, ogród i podwórze płotem z siatki drutowej; pobudowano szopę jako pakownię produktów szkółki drzew; zaprowadzono światło elektryczne do budynków gospodarczych; przebrukowano drogę obok podwórza; wystawiono parkan betonowy od ulicy włącznie bramy wjazdowej ogólnym kosztem 35 600,— zł.
Dalej rozpoczęto budowę głównej bramy wjazdowej i planowanie podwórza.
Poza wyżej wymienionemi inwestycjami wybudowano w czasie od przejęcia majątku do roku 1928 — 5 stawów rybnych, z których 4 zarybiono i które w roku 1928 przyniosły już korzyści.
Koszt budowy tych stawów wynosił 12 500,— zł.
Budowa 6 stawu rybnego jest w toku.
Szczególnie usilnie dążono do rozwoju szkółki drzew owocowych.
Gdy w roku 1923 przy przejęciu majątku przez miasto wynosił obszar szkółki tylko 10 mórg, obejmuje ona dzisiaj już 88 mórg, a postanowiono corocznie powiększać szkółkę o 20 mórg.
Obok szkółki drzew zaprowadzono większą plantację warzyw na 82 morgach.
O ile chodzi o ziemię orną, to przeciętnie obsianych było rok rocznie 900 mórg zbożami, 100 mórg seradelą i łubinem, 300 mórg ziemniakami.
Na majątku zatrudnionych jest obecnie stale jeden zarządca majątku, 1 kierownik szkółki, 1 pisarz, 10 ogrodników, 23 deputatników, 50 zaciążników, a oprócz tego zatrudnia się latem w szkółce 30 robotników rolnych.
Majątek doprowadzony został do takiej kultury, że w budżecie na rok 1928 przewidziano już jako czysty zysk 74 000,— zł przeznaczony na pokrycie oprocentowania i amortyzację włożonych kapitałów, gdy tymczasem rok 1927 wykazywał tylko 21 000,— złotych czystego zysku.
Organem doradczym dla majątku jest osobna deputacja, składająca się z członków Magistratu, Rady Miejskiej i obywateli-fachowców.
Od 1 stycznia 1925 włączony został cały obszar dworski majątku Naramowice do gminy stoł. miasta Poznania.
Majątek Naramowic wraz z żywym i martwym inwentarzem przedstawia dzisiaj według ostatniego szacunku wartość 1 007 052,— zł.