Encyklopedja Kościelna/Augsburgskie wyznanie

Z Wikiźródeł, wolnej biblioteki
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
<<< Dane tekstu >>>
Tytuł Encyklopedja Kościelna (tom I)
Redaktor Michał Nowodworski
Data wydania 1873
Drukarz Czerwiński i Spółka
Miejsce wyd. Warszawa
Źródło Skany na Commons
Indeks stron

Augsburgskie wyznanie (Confessio augustana), nazywa się wyznanie wiary, podane cesarzowi Karolowi V, przez luteranów na sejmie augsburgskim 1530 r. Na wyznaniu tém byli podpisani: Jan, książę elektor saski, Jerzy, margrabia brandeburgski, Ernest, książę lindeburgski, Filip, landgraf heski, Jan Fryderyk, książę saski, Franciszek, książę lindenburgski, Wolfgang, książę anhaltski, rajcy i burmistrze Norymbergi i Reutlingen. Autorem tego dokumentu był Melanchton; odpowiednio też do charakteru swego autora, wyznanie to przedstawia wszędzie uderzającą dwuznaczność. Nowa nauka o ile możności przyczepia się tu do starej, i dla tego też, z początku zaraz, luteranie nie dobrém patrzyli okiem na to wyznanie, zkąd tak liczne powstały jego poprawki i odmiany, iż dziś niepodobna odróżnić tekstu pierwotnego, od tych późniejszych poprawek; stare bowiem rękopisy, jak augsburgski, moguncki, i t. d., nie zgadzają się z sobą, a o oryginale nie wiadomo, czy w Rzymie, czy w Madrycie się znajduje. Ale co więcej, nawet obie prace Melanchtona, jego niemieckie i łacińskie wyznanie, nie zgadzają się z sobą. A różnice te wszystkie są nieraz bardzo ważne. Składając cesarzowi to wyznanie, luteranie oddawali mu pod decyzję swoją sprawę, ale oddawali ją tylko pozornie, bo Melanchton, we wstępie swego wyznania, odwoływał się do soboru powszechnego, gdyby do zgody nie przyszło, a Luter zostawiał sobie dawną furteczkę, gdy mówił, iż godzić się należy na zdanie cesarskie, „byleby tylko jego cesarska mość, nic nie wyrzekł przeciwko jasnemu Pismu i słowu Bożemu. Tym sposobem okaże mu się dosyć honoru, bo się nad niego nic nie postawi prócz Boga, który przecie jest wyższy nad wszystko.“ Beyer, kanclerz elektora saskiego, odczytał wyznanie to w języku niemieckim 25 Czerwca 1530 r., w obec cesarza i zebranych stanów. Cesarz słuchał uważnie, nie rzekłszy ani słowa, a następnie wziął w rękę łaciński i niemiecki tego wyznania egzemplarz. Teologowie cesarscy rozpoczęli potém konfutację wyznania (ob. Augsburgskie sejmy). Wszystkie sekty protestanckie, z wyjątkiem starolutrów, czyli prawowiernych, uważają wyznanie, równie jak i inne symboliczne pisma (ob.), za przestarzałe. I robią to bardzo konsekwentnie, bo takie formuły wiary sprzeciwiają się kardynalnej zasadzie protestantyzmu, a mianowicie swobodzie sądu jednostkowego w rzeczach wiary. Ale znowu z drugiej strony, musi się protestantyzm oglądać na te wyznania wiary, ponieważ one są podstawą ich prawnego stanowiska w państwie. Nie rozwiązalna ta alternatywa pokazuje rdzenną słabość protestantyzmu.(Haas).N.