Atlas anatomji patologicznej zatruć bojowych

Z Wikiźródeł, wolnej biblioteki
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
<<< Dane tekstu >>>
Autor Włodzimierz Lindeman
Tytuł Toksykologja chemicznych środków bojowych
Podtytuł z 17 rysunkami oraz atlasem
Data wydania 1925
Wydawnictwo Wojskowy Instytut Naukowo-Wydawniczy
Drukarz J. B. Kondecki
Miejsce wyd. Warszawa
Źródło Skany na commons
Inne Cały tekst
Indeks stron
ATLAS
ANATOMJI PATOLOGICZNEJ ZATRUĆ BOJOWYCH.

Zmiany anatomiczne, wywołane przez zatrucia środkami bojowemi są zależne tak od stężenia trucizny w powietrzu, jak również od trwałości wywołanej przez to zatrucie choroby. Z tego punktu widzenia rozróżniano wypadki natychmiastowej śmierci, która następuje w ciągu pierwszych 3 dni i śmierci odległej, która następuje później i jest zwykle zależna od pewnych powikłań, przeważnie charakteru zakaźnego.
W razie użycia nie absolutnie zabójczych, czyli tak zwanych względnie zabójczych, stężeń trucizny obserwujemy nagły zgon tylko najczulszych jednostek. Wśród pozostałych pewna część

Diagram A.
Zatrucie chlorem.



Rys. 15.
będzie ofiarą powikłań i umrze w ciągu następnych dni, u jednostek zaś pozostałych przy życiu spotkamy szereg patologicznych zmian, które po upływie pierwszego okresu zatrucia przybierają charakter reparacyjnych. Takie zmiany można zauważyć w narządach wyzdrowiałych jednostek, specjalnie zabitych po upływie odpowiedniego terminu po zatruciu.
Zależność przebiegu zatrucia od stężenia trucizny występuje wyraźnie w graficznych zestawieniach (diagramach) licznych doświadczeń Underhilla poczynionych przy zatruciu psów chlorem (172 psy), fosgenem (327 psów) i chloropikryną (219 psów). W tych diagramach wysokość pasków (rzędnych) oznacza stosunek pomiędzy nagłemi zgonami (czarna część), odległemi zgonami (część kreskowana) i wypadkami wyzdrowienia (część biała). Odległość paska w kierunku wagowym od punktu O (odcięte) oznacza wzrastający stopień stężenia (w gramach na M³).
Wszystkie doświadczenia trwały 30′ i były wykonane razem na znacznej ilości psów w dużej komorze gazowej.

Diagram B.
Zatrucie fosgenem.



Rys. 16.
Diagram C.
Zatrucie chloropikryną.



Rys. 17.


Taki doświadczalny materjał wykorzystano do ustalenia przebiegu zmian anatomicznych, których przykłady przedstawiono na dołączonych, kolorowych tablicach. Dokładniejsze omówienie tych zmian można znaleźć w tekście—strona 177—180 Tabl. I—VIII (ogólne dane tyczące się zmian w narządzie oddechowym); strona 281 (zmiany przy zatruciu mocnemi stężeniami chloropikryny) Tabl. IX; strona 243 (zmiany przy zatruciu arseniakiem) Tabl. X; strona 237 (zmiany skóry ludzkiej wskutek zatrucia iperytem) Tabl. XI i strona 241 takież same zmiany na skórze u psa przy zatruciu luizytem.



Tablica I.

Ognisko martwicy tkanki płucnej powstałe jako skutek zatrucia chlorem o dużem stężeniu. Płuca zdechłego psa w trzy godziny po doświadczeniu. Wśród mniej więcej normalnej tkanki płucnej, naokoło zupełnie zniszczonego oskrzelika, z którego pozostały same resztki w postaci kawałeczka śluzówki u brzegu byłego światła, ścianki pęcherzyków płucnych są zgrubiałe, pozbawione jądr komórkowych i zabarwione mocniej niż nieuszkodzona tkanka. Światła pęcherzyków w miejscu uszkodzenia jak również obok niego są napełnione masami strąconego białka.



TABLICA I
Tablica II.

Martwica śluzówki małej oskrzeli przy zatruciu chloropikryną. Płuca zdechłego psa na drugi dzień po zatruciu. Tkanka płuc mocno przekrwiona. W świetle pęcherzyków obfity osad włóknika w postaci nici. W oskrzeli śluzówka jest całkiem zniszczona i z jej ścianki pozostała sama tkanka łączna zawierająca dużą ilość białych komórek krwi. W świetle oskrzelika jest obecny osad białka w postaci ziarnek i włókien.



TABLICA II
Tablica III.

Toksyczna rozedma i niedodma płuc u kota zatrutego fosgenem. Pęcherzyki płucne najbliższe do opłucnej są w znacznym stopniu rozdęte, granice ich są nieregularne wskutek pęknięcia ścianek, powodującego powstanie dużych jam przez zlanie się kilku pęcherzyków razem. Pośrodku ognisko zupełnej niedodmy naokoło dużych naczyń krwionośnych. Zmniejszone pęcherzyki są napełnione ziarnistą masą powstałą z płynu obrzękowego.



TABLICA III
Tablica IV.

Zakorkowanie oskrzeli przez kawałki oddzielonej śluzówki górnych części dróg oddechowych, przy zatruciu chlorem. Płuca psa zdechłego na drugi dzień po zatruciu. W świetle małej oskrzeli, której śluzówka też jest prawie całkiem usunięta, znajduje się kłębek z resztek błonki śluzowej, zawierający jeszcze niezmienione jądra. Tkanka płucna w otoczeniu jest mało dotknięta i znajduje się w stanie obrzęku.



TABLICA IV
Tablica V.

Blizna tkanki płucnej w miejscu byłego stałego zatknięcia oskrzeli. Tkanka łączna z grubemi włókienkami w sąsiedztwie z rozszerzoną oskrzelą, której światło napełniono masą składającą się ze zmienionej ropy. Płuca psa zabitego po upływie dwóch miesięcy po zatruciu chlorem.



TABLICA V
Tablica VI.

a)Toksyczne zapalenie płuc typu zrazowego po zatruciu chlorem. Płuca psa zabitego po upływie 6 godzin po zatruciu. Ścianki pęcherzyków są zgrubiałe wskutek obrzęku i mocno przekrwione. W świetle pęcherzyków jak również w ich ściankach obfita ilość nici włóknika.
b)Toksyczne zapalenie płuc typu zrazikowego po zatruciu chlorem. Płuca psa zdechłego po upływie czterech godzin po zatruciu. Nagromadzenie białych komórek w świetle i ściankach oskrzelika. Nieznaczna ilość włóknika w świetle pęcherzyków.



TABLICA VI
Tablica VII.

Rażenie surowiczne (Apoplexia serosa) jako skutek zatrucia fosgenem. Płuco psa zdechłego po upływie 3 godzin po zatruciu. Prawie wszystkie pęcherzyki są napełnione szklistą masą strąconego białka osocza krwi. Tylko w niektórych częściowo znajduje się zwyczajny ziarnisty osad. Ścianki pęcherzyków są nieco zgrubiałe wskutek obrzęku.



TABLICA VII
Tablica VIII.

Schemat uszkodzeń śluzówki tchawicy jako podstawa pośmiertnej diagnozy zatruć bojowych.
a.Zatrucie chloropikryną. Zniszczenie górnej warstwy komórek nabłonkowych. Śluzówka pozostaje w łączności z podśluzówką.
b.Zatrucie fosgenem. Śluzówka pozostaje całkiem niezmieniona; nawet pozostają niuszkodzone rzęski migawkowe.
c.Zatrucie chlorem. Martwica śluzówki i oddzielenie się jej od podśluzówki.

TABLICA VIII
Tablica IX.

Klatka piersiowa kota zatrutego dużą dawką chloropikryny. Śmierć natychmiastowa. Górny i dolny zraz lewego płuca zabarwione na bronzowo wskutek tworzenia się methemoglobiny. Ogólne przekrwienie płuc.



TABLICA IX
Tablica X.

Skutki zatrucia arsenjakiem.
a.Kanaliki moczowe z substancji rdzeniowej nerki psa, przed dwiema dobami zatrutego arsenjakiem. W świetle kanalików ziarnista masa methemoglobiny.
b.Komórki Kupfera przeładowane hemosideryną z wątroby psa zdechłego wskutek zatrucia arsenjakiem.



TABLICA X
Tablica XI.

Oparzenie skóry iperytem. Skutki działania 0,001 iperytu na skórę ludzką: a) biała plamka otoczona czerwono-sinawym paskiem powstała po upływie 4 — 6 godzin po oparzeniu, b) powstanie naokoło tej białej plamki wieńca z pęcherzyków; c) duży pęcherz powstały przez połączenie tych pęcherzyków na całej przestrzeni oparzenia; d) wrzód powstały po pęknięciu pęcherza.



TABLICA XI
Tablica XII.

Oparzenie luizytem skóry psa. a) Martwica naskórka w postaci białej plamy otoczonej czerwonym paskiem, natychmiast po oparzeniu (działanie kropelki luizytu trwało 30′); b) zmiany na 2 do 4 dni — wysychanie ośrodka zmartwiałej powierzchni naskórka; c) zmiany na 5 do 10 dni — oddzielenie zmartwiałej części skóry, tworzenie się suchego puklerzyka, d) zmiany na 10 do 20 dni — oddzielenie się puklerzyka od spodu wrzodu przez tworzenie się tkanki ziarninowej; e) wrzód powstały na miejscu odpadłego puklerzyka; f) gojenie się wrzodu. Sierść na miejscu oparzenia została zabarwiona na biało, wskutek zaniku komórek barwikowych.



TABLICA XII


Tekst jest własnością publiczną (public domain). Szczegóły licencji na stronie autora: Włodzimierz Lindeman.