ufny, zły, dyszący żądzą zemsty za najmniejszego kuksańca, który był dla mnie tem co policzek między mężczyznami, słowem z wszelkiemi przywarami z wyjątkiem zdrady.
Najgorszą stroną tyranji księdza Raillane było to, że ja czułem swoje niedole. Widziałem bezustanku na Grenette dzieci w moim wieku, chodzące i biegające społem, rzecz której mi nie dozwolono ani razu. Kiedy okazywałem zgryzotę, która mnie żarła, odpowiadano mi: „pojedziesz powozem“, i pani Périer-Lagrange, matka mego szwagra, brała mnie do swego powozu, kiedy odbywała przejażdżkę dla zdrowia. Łajała mnie przynajmniej tyle co ksiądz Railiane, była to zasuszona dewotka i miała, jak ksiądz, ową niezmienną fizjognomję, która nie śmieje się nigdy. Co za ekwiwalent przechadzki z małemi urwisami w moim wieku! Ktoby uwierzył, ja nigdy nie grałem w kręgielki, a bąka dostałem jedynie dzięki interwencji dziadka, któremu córka jego Serafja zrobiła o to scenę.
Byłem tedy bardzo nieufny, bardzo zły, kiedy w pięknej bibljotece w Claix odkryłem Don Kiszota po francusku. Książka była z rycinami, ale wyglądała staro, ja zaś nienawidziłem wszystkiego co było stare, ponieważ moi krewni nie pozwalali mi widywać młodych, a sami wydawali mi się strasznie starzy. Ale w końcu zdołałem zrozumieć ryciny, które wydały mi się zabawne: Sancho Pansę na jego ośle podpierają czterema tyczkami, gdy Gines de Panamone zabiera mu osła.
Pękałem przy don Kiszocie ze śmiechu. Raczcie się zastanowić, że od śmierci mojej biednej matki ja się nie śmiałem; byłem ofiarą najbardziej konsekwentnego arystokratycznego i religijnego wychowania. Moi tyrani nie odstąpili nigdy na krok od tego planu. Odrzucano wszelkie zaproszenia. Chwytałem czasem urywek rozmów, w których dziadek był zdania, aby mi pozwolono gdzieś bywać. Ciotka Serafja sprzeciwiała się, wyrażając się o mnie w sposób obelżywy; ojciec, który jej ulegał, dawał dziadkowi jezuickie odpowiedzi, które nie zobowiązywały do niczego. Ciotka Elżbieta wzruszała ramionami. Kiedy jakiś projekt przechadzki wyszedł
Strona:PL Stendhal - Życie Henryka Brulard.djvu/77
Ta strona została skorygowana.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/29/PL_Stendhal_-_%C5%BBycie_Henryka_Brulard.djvu/page77-1024px-PL_Stendhal_-_%C5%BBycie_Henryka_Brulard.djvu.jpg)