Strona:PL Lindeman-Toksykologja chemicznych środków bojowych.djvu/049

Z Wikiźródeł, wolnej biblioteki
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ta strona została przepisana.
— 43 —

zostałych 44% na tlen przypada jeszcze 9%. Ogólna zawartość wody w organizmie dorosłego człowieka równa jest 65%, u noworodka nawet 71%. Dla tego usprawiedliwionem jesi rozpatrywanie organizmu jako środowiska składającego się przedewszystkiem z rozczynów wodnych.
Co do zawartości wody w poszczególnych tkankach, to mamy (według Abderhaldena) dla człowieka następujące dane:

szkliwo zębów 0,2 śledziona 76
zębina 10,0 grasica 77
kości szkieletu 22,0 trzustka 78
tłuszcz (tkanka) 30,0 jelita 77
tkanka sprężysta 50,0 płuca 79
chrząstka 55,0 serce 79
wątroba 70,0 krew 80
rdzeń pacierzowy 70,0 tkanka łączna 80
biała substancja mózgu 70,0 nerki 83
skóra 72,0 kora mózgu 86
mięśnie 76,0 ciałko szkliste 99

Jeżeli prócz tego zwrocimy uwagę, że organizm wydziela codziennie przeciętnie 1¹⁄₂ l moczu i oddaje przez skórę i płuca w stanie pary jeszcze około ¹⁄₂ l, wody, to przyjdziemy do wniosku, że potrzebna do podtrzymania życia ilość wody jest bardzo znaczna, a więc głód wodny, czyli pragnienie, musi mieć bardzo ciężkie następstwa. Takiemi następstwami są, oprócz męczącego uczucia pragnienia, zgęszczenie krwi, t. zw. anhydremja, której skutkiem bywa podniesienie jej kleistości do tego stopnia, że krwioobieg staje się zupełnie niemożliwy, zatrzymanie wszystkich wydzielin, przeważnie moczu i wzmożenie wrażliwości wszystkich tkanek, a nadewszystko układu nerwowego. Organizm zatrzymuje chciwie ostatnią niezbędną dla siebie ilość pozostającej jeszcze w nim wody, wskutek czego prosty brak wody w pokarmie nie wystarcza jeszcze dla zmniejszenia się jej zawartości w ustroju. Zwierzę w tym stanie nie będzie jadło pokarmu pozbawionego wody, jak również zwierzę pozbawione pożywienia nie będzie piło wody w zwykłej ilości. Wyższe stopnie zmniejszenia się zawartości wody we krwi i w tkankach wywołać można jedynie przez usunięcie wody z organizmu. Sposobami takiego usunięcia są: 1) obfita diureza (powiększenie ilości moczu) wskutek dożylnego wstrzykiwania mocnych rozczynów soli. W ten sposób można osiągnąć w ciągu ¹⁄₂ do 1 godziny utratę wody wyższą od wydalanej ilości