Biblja ma jednak także znaczenie dla świeckiej nauki, a przedewszystkiem dla historji cywilizacji. Historyk ma najzupełniejsze prawo zważania tylko na ludzkie pochodzenie Biblji: jest ona dla niego księgą nader ciekawą, zbiorem dokumentów powstałych w ciągu wieków i pokoleń. Bada on ich autentyczność krytyczną metodą, oznacza czas i warunki ich powstania, usiłuje określić losy, jakie przechodziły, nim dostały się do nas w tej formie. A następnie, po ukończeniu krytycznej pracy, wyrokuje o dziejach, życiu i pojęciach ludu, wśród którego te księgi powstały, pokazuje, jak różne były jego wierzenia, zapatrywania i moralność, od dzisiejszych.
Praca ta nie czyni w niczem uszczerbku świętości ksiąg dla religji, gdyż bierze pod uwagę jedynie ludzką ich treść, pomijając zupełnie boskie ich znaczenie.
Wreszcie posiada dla nas Biblja i trzecią wartość artystyczną. Wśród różnorodnych pism, które się na nią składają, znajdują się arcydzieła pierwszorzędnej doniosłości. Do tych należą przedewszystkiem początkowe rozdziały kaznodziejskiej księgi Salomona, Pieśń nad Pieśniami, wiele psalmów Dawidowych i trenów
Strona:PL Jerzy Żuławski - Szkice literackie.djvu/191
Ta strona została uwierzytelniona.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d2/PL_Jerzy_%C5%BBu%C5%82awski_-_Szkice_literackie.djvu/page191-821px-PL_Jerzy_%C5%BBu%C5%82awski_-_Szkice_literackie.djvu.jpg)