Strona:PL Felicyana przekład Pieśni Petrarki.djvu/064

Z Wikiźródeł, wolnej biblioteki
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ta strona została przepisana.


I wszystko, czem Miłości słynie król surowy —
I boski i też ludzki rodzaj zhołdowany —
Szczęśliwa Lauro! przez cię tryumf taki staje!...





§ 3. Co się dziś u nas wie o Petrarce — a co się dawniej wiedziało. — Z tej przyczyny słów kilka o Kochanowskim i Sępie. — Jan Grotkowski (?) pierwszy przekładca Petrarki. — Zakończenie.


Nie wiem, czym nie nad miarę rozszerzył objaśnienia moje do Petrarki. Sądziłem jednak, że zasługiwała na sumienniejsze nieco rozpatrzenie działalność tej tak przedziwnie krajowi swemu zasłużonej osobistości. Wogóle bowiem u nas, najfantastyczniejsze w tym przedmiocie krążą wyobrażenia. Wcale tu niemam na myśli wiedzy potocznej, tylko to, co się fila pouczenia drugich nieraz pisało i pisze. Zawiele zajęłoby miejsca obszerniej nad tem się rozwodzić — przytoczę więc tylko dwa najosobliwsze w swoim rodzaju złudzenia, które nawet o znajomości własnych rzeczy więcej niż powierzchowne zdradzają pojęcia. Oto naprzykład, w pewnej Historyi Literatury, czytamy co następuje: — „Sonet Petrarki na wodospad Wokluzie (widocznie to tedy strumień, ten Wokluz), naśladuje prześlicznie Sęp w Pieśni: Pannie Jadwidze Tarłównie k’woli.“ — Pieśń tę z łatwością znajdzie czytelnik na stronnicy 30-ej poezyj Sępa wydania Turowskiego — ale co się tyczy Sonetu Petrarki z którego ma być naśladowaną, dam konia z rzędem temu, kto podobną w całym Pieśniozbiorze odszuka. Dalej, tenże autor twierdzi jeszcze co następuje: — „Pierwszy Sęp wprowadził do poezyi naszej formę Włoskiego Sonetu — a także czworowiersz, w którym środkowe dwa wiersze parają się pomiędzy sobą a czwarty z pierwszym.“ — W takim razie, cóż Kochanowski, który od Sępa co najmniej o lat trzydzieści jest starszy? — Nieco lepiej od rzeczonego autora powiadomiony korrespondent do jednego z pism całkiem poważnych, cieszy się znowu, że przeglądając dzieła Kochanowskiego, znalazł w nich „drugi“ jeszcze Sonet (jeden już poprzednio „znalazł był“ profesor owego korespondenta; w takim razie trzeci — bo ich jest trzy — pozostaje jeszcze do odnalezienia) — i robi przypuszczenie, że on zapewne pochodzi z roku 1584 (jestto data śmierci Kochanowskiego) — a zatem wcześniejszy jest od Sonetów Sępa, pochodzących z roku 1601 (w tym roku istotnie wydane zostały poezye Sępa — tylko, że jak