Strona:Opis ziem zamieszkanych przez Polaków 1.djvu/483

Z Wikiźródeł, wolnej biblioteki
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ta strona została przepisana.


W takich warunkach w samorządzie powiatowym Polacy nie odgrywają prawie żadnej roli i nie zdołali też dotąd przeprowadzić ani jednego posła do sejmu pruskiego, a ten stan rzeczy prawdopodobnie nie rychło zmieni się na lepsze.
Inaczej jest, gdy chodzi o wybór reprezentantów w parlamencie. Wybory do parlamentu odbywają się na zasadzie zupełnego równouprawnienia wszystkich, bez względu na majątek lub zarobek, a nadto głosowanie jest tajne, występowanie więc przeciw magnateryi niemieckiej nie jest połączone bezpośrednio z niebezpieczeństwem utraty zarobku i prześladowań. Ponieważ zaś Polacy prawie we wszystkich okręgach stanowią znaczną większość, mogliby przy dobrej organizacyi zdobyć na G. Śląsku kilka mandatów poselskich. Dotąd posiadają tylko jeden, w okręgu Katowickim; wszystkie inne zaś znajdują się w rękach centrowców, którzy jednak, uznając z konieczności prawa ludu wyborczego, zgadzają się na wybieranie kilku kandydatów pochodzenia polskiego. Takich posłów polskich, wybranych pod hasłami centrowymi i należących do stronnictwa centrum, jest obecnie (styczeń, 1904) trzech: właściciel ziemski Szmula, górnik Królik i włościanin Strzoda.
Dla szczegółowego scharakteryzowania tych stosunków, podajemy w zestawieniu poniższem wykaz okręgów wyborczych z oznaczeniem ogólnej liczby ludności oraz ludności polskiej, przyczem opieramy się na statystyce urzędowej z r. 1900.

Obwód regencyjny Opolski.
Okręg wyborczy Liczba mieszkań-
ców wogóle
Liczba
Polaków
1) Kluczbork-Oleśno
2) Opole
3) W. Strzelce-Koźle
4) Lubliniec-Gliwice
5) Tarnowskie Góry-Bytom-
Królewska Huta
6) Zabrze-Katowice
7) Pszczyna-Rybnik
98,292
137,972
142,668
173,509

309,439
299,007
199,533
71,000
91,000
112,000
118,000

190,000
154,000
171,000