Strona:Nazwy ulic w Poznaniu.djvu/080

Z Wikiźródeł, wolnej biblioteki
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ta strona została uwierzytelniona.


292. Wały Wazów (Nowe Miasto, pas poforteczny, zachód. Od ul. Wjazdowej do ul. Libelta. Pas zewnętrzny. Przy Akademji). Powstały w r. 1905 i otrzymały nazwę Königsring“. Nazwą tą objęto w r. 1908 także obecne Wały Batorego. Od 15. 11. 1919 obowiązuje nazwa „Wały Wazów“.

*) Z domu Wazów (szwedzkich) zasiadali na tronie polskim Zygmunt III. (1586—1632), Władysław IV. (1632 do 1648) i Jan Kazimierz (1648—1668). Panowali w czasie największej potęgi Polski i wspaniałego rozkwitu kraju, ale czasy ostatniego z nich przyniosły zupełną ruinę kraju. W Polsce kwitł dobrobyt. Od czasów Zygmunta III. wszczęły się wojny z licznymi nieprzyjaciółmi: ze Szwedami, z Moskwą, z Tatarami, Turkami i Kozakami. A nadto coraz częściej wybuchały rokosze wewnętrzne, głównie na tle wyznaniowem. Zygmunt III. był zwolennikiem radykalnej kontrreformacji. Władysław IV. był najdzielniejszym z Wazów, utrzymał silną ręką pokój zewnętrzny i wewnętrzny, nie żywił uprzedzeń do różnowierców. Dawni wrogowie polscy uderzyli wszyscy na kraj za Jana Kazimierza, Polska została spustoszona i zrujnowana. Miasto Poznań utraciło przez wojnę szwedzką cały swój blask, piękno i bogactwa.

293. Wały Zygmunta Augusta (Nowe Miasto, pas poforteczny, zachód. Od ul. Wjazdowej do ul. Franciszka Ratajczaka. Pas wewnętrzny. Przy dyrekcji poczty). Należały do dawnej ul. Wałowej, w r. 1884 nazwane „ul. Dolną Wałową“, w r. 1908 „Wałem Dolnym“. Od 15. 11. 1919 obowiązuje nazwa „Wały Zygmunta Augusta“. W okolicy wałów tych stało w wiekach dawnych osiedle zwane „Wymykowem“. Niedaleko Wymykowa była druga wieś, Wenetowo. Nazwę „Wymykowo“ próbowano za czasów polskich nadać „Wałom Zygmunta Augusta“, jednakże bezskutecznie.

*) Zygmunt August urodził się 1520, umarł 1572 r., panował jako król polski 1548—1572. Ostatni z Jagiellonów na tronie, utrzymywał pokój, dzięki któremu kultura i dobrobyt kraju rozwijały się jaknajwspanialej. Zdobył na Moskwie Inflanty dla Polski. Przeprowadził ważne reformy (rewizję praw, egzekucję dóbr koronnych), ustanowił wojsko kwarciane i doprowadził do wiekopomnej unji polsko-litewskiej w Lublinie. (Miasto Poznań otaczał wielką opieką).

294. Wały Zygmunta Starego (Nowe Miasto, pas poforteczny, zachód. Od ul. Wjazdowej do ul. Franciszka Ratajczaka. Pas zewnętrzny. Przy Parku Marcinkowskiego). Powstały w r. 1905 i otrzymały nazwę „Kurfürstenring“. Od 15. 11. 1919 obowiązuje nazwa „wały Zygmunta Starego“.

*) Zygmunt Stary, syn Kazimierza Jagiellończyka, urodził się w r. 1467, umarł w r. 1548, panował 1506—1548. Zapoczątkował najświetniejszy okres historji polskiej, zwany Zygmuntowskim czyli Złotym. Szczęśliwy na ogół w działaniach wojennych i wysoce dbały o wewnętrzny rozwój państwa.