Przejdź do zawartości

Strona:M. Arcta słownik ilustrowany języka polskiego - Tom 2.djvu/884

Z Wikiźródeł, wolnej biblioteki
Ta strona została przepisana.

 Szlifować, nm., ścierać, gładzić dany materjał innym szorstkim materjałem; gładzić przedmiot metalowy, kamienny lub szklany w celu nadania mu połysku, blasku lub foremnych ścianek; ostrzyć, brusować; s. bruki = chodzić po mieście bez zajęcia, próżnować.

 Szlifowany, nm., ten, którego oszlifowano; kamień s., szkło s-e = rznięte ręczną robotą

 Szlifunek, nm., szlifowanie, szlifierstwo.

 Sziips, nm., długi, wązki krawat męski do wiązania.

 Szloch, płacz rzewny, połączony z jękiem i krzykiem spazmatycznym, łkanie.

 Szlochać, płakać rzewnemi łzami, płakać głośno, z jękiem spazmatycznym.

 Szlufa, nm. — p. Szlifa.

 Szlus, nm., koniec, basta; zakończenie pracy dziennej.

 Szluscetel nm., wyciąg z umowy, zrobiony w skróceniu przez przysięgłego maklera giełdowego.

 Szlusować nm., w języku wojskowym: skupiać, ścieśniać szeregi, przerzedzone przez ubywających żołnierzy (zabitych i rannych).

 Szluza, nm., upust, urządzenie w rodzaju kanału z zastawami, utrzymującemi wodę na żądanym poziomie, w celu spożytkowania jej dla fabryki, młyna, przepływu statków przez kanał i t. p. (fig.).

 Szłap, wielki krok przy chodzeniu, ale niezbyt pośpieszny, krok koński, powolny kłus, stęp; s-ią, wolnym kłusem.

 Szłapać — p. Człapać.

 Szłapak — p. Człapak.

 Szłapisty, chodzący wielkiemi krokami, szłapią.

 Szłyk, czapka futrzana, zwężająca ś. ku górze, kołpak; kapelusz lichy (fig.).

 Szmaciak, rodzaj grzybka.

 Szmaciany, zrobiony ze szmat: s. papier.

 Szmacik, mały szmat.

 Szmacina, nędzny, lichy, szmat.

 Szmacisko, wstrętny, brzydki szmat; duży szmat.

 Szmaga, rodzaj statku wodnego.

 Szmale — p. Smalec.

 Szmalec, nm., wytopiony tłuszcz zwierzęcy, zwłaszcza wieprzowy łój.

 Szmaragd, gr., wysoko ceniona odmiana berylu koloru ciemno-zielonego.

 Szmaragdek, gr., motyl zmierzchnikowiec z rodziny kraśników.

 Szmaragdowo-zielony, zielony, jak szmaragd.

 Szmaragdowy, gr., zrobiony ze szmaragdu; zrobiony ze szmaragdem, przybrany szmaragdem; zielony, jak szmaragd.

 Szmarn, nm., potrawa z rozdrobionego i przysmażonego z jajami ciasta.

 Szmat, kawał, kawałek, spłacheć, szęść, cząstka: s. czasu = długo; s. drogi = daleko.

 Szmata, oderwany kawał jakiej tkaniny, płat, gałgan; ścierka; suknia a. sztuka bielizny stara, zmoczona, podarta.

 Szmatek, mały szmat.

 Szmatka, mała szmata.

 Szmelc, nm., emalja, powłoka szklista, zwłaszcza tworząca ś. na metalach; przetopienie kruszców, stop metalowych przedmiotów na masę metalową; pozostałe resztki z pieców hutniczych; przen., rzecz nie do użytku, na nic nie przydatna; to pójdzie na s. = do wyrzucenia, jako rzecz niepotrzebna.