Przejdź do zawartości

Strona:M. Arcta słownik ilustrowany języka polskiego - Tom 2.djvu/862

Z Wikiźródeł, wolnej biblioteki
Ta strona została przepisana.

 Szczelnie, przysł., ściśle, tak że jedno przystaje, przylega do drugiego: układać co s., spajać co s.

 Szczelnik — p. Szczalnik.

 Szczelność, własność rzeczy, które ściśle do siebie przystają, nie pozostawiając między sobą otworów.

 Szczelny, ten, który ściśle przystaje do drugiego, który przylega dokładnie swą powierzchnią do jego powierzchni.

 Szczeniak — p. Szczenię; pogardl., dziecko, zwłaszcza chłopiec, o którym wyrażamy ś. z pogardą, z nienawiścią.

 Szczeniątko — p. Szczenię.

 Szczenić się, o sukach i wogóle samicach z rodziny psów: mieć płód, rodzić szczenięta.

 Szczenię, Szczeniak, Szczeniątko, młode szczenię psa a. innych zwierząt z rodziny psów — p. Szczeniak.

 Szczenięcy, odnoszący ś. do szczenięcia, właściwy szczenięciu.

 Szczeniuk — p. Szczenię.

 Szczenna, o sukach i samicach z rodziny psów: nosząca w sobie płód.

 Szczep, gałązka, ze szlachetnego drzewa owocowego wsadzona w dziczkę, zraz; drzewko szczepione, sadzonka (fig.); szczepienie, zaszczepienie; protoplasta, przodek, ojciec, założyciel, rodzic; plemię, pokolenie; potomstwo, ród.

 Szczepa — p. Szczapa.

 Szczepać, łupać wzdłuż, płatać, rozrąbywać, druzgotać; s. ś., pękać wzdłuż, rozłupywać ś.

 Szczepek, niewielki szczep.

 Szczepie, drzewka szczepione.

 Szczepić, wsadzać zraz drzewa szlachetnego w rozszczepioną płonkę dziczki; przenosić chorobę z jednego organizmu żywego na drugi przez injekcję w krew limfy z zarażonego osobnika, czyni ś. to dla celów doświadczalnych a. dla zabezpieczenia organizmu na przyszłość od zarażenia ś.: s. ospę, wściekliznę; s. łąkę = poprawiać łąkę przez przenoszenie darniny z jednego miejsca na drugie; przen., krzewić, rozkrzewiać, rozszerzać, apostołować, propagować; budzić co w duszy np. pierwszy zarodek czego; s. ś., zaszczepiać ś.; być zaszczepianym.

 Szczepienie, rzecz. od Szczepić.

 Szczepieniec, ten, któremu zaszczepiono ospę lub inną chorobę; ten, który szczepi.

 Szczepionka, gałązka, zraz szlachetnego drzewa, przeznaczona do szczepienia; limfa, mająca być zaszczepioną, krowianka, wakcyna.

 Szczepiony, ten, którego szczepiono, zaszczepiono, uszlachetniony przez zaszczepienie.

 Szczepka, mała szczepa, szczapka, drzazga.

 Szczepki, Szczepny, ten, którego można łatwo szczepać, łupać, łupki.

 Szczepniarz — p. Szczepnik.

 Szczepnica, Szczepnik, część ogrodu, gdzie rosną szczepy owocowe, szkółka.

 Szczepnik, ogrodnik, zajmujący ś. szczepieniem drzew, szczepniarz; s-ki = synowie Kościoła, wierni wyznawcy.

 Szczepność, własność tego, co ś. łatwo szczepi, łupkość.

 Szczepny, szczepiony; s-e drzewo.

 Szczeporodztwo, płodzenie ś. przez szczepy.

 Szczepowy, odnoszący ś. do szczepu, właściwy szczepowi.

 Szczer — p. Szczyr.

 Szczerba, miejsce puste, pozostałe po odpadnięciu cząstki czego, wyłamaniu; odtłuczeniu, miejsce wyszczerbione, wyłom, wyrwa, np. w murze, w palisadzie, w wale, luka; miejsce puste po