Strona:M. Arcta słownik ilustrowany języka polskiego - Tom 2.djvu/857

Z Wikiźródeł, wolnej biblioteki
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ta strona została przepisana.


lonawo-brudną, niekiedy składa ś. z mnóstwa pęcherzy, szarawaka, waka szara, szarogłaz.

Szarowaty, wpadający w szarą barwę, szarawy.

Szaro-zielonawy, mający barwę szarą, wpadającą w zieloną.

Szaro-zielony, mający kolor szary z zielonym.

Szarówka, szara godzina; tarcica do pokrycia dachu.

Szarpacki, właściwy szarpaczowi, siepacki, zbójecki, rozbójniczy, hajdamacki.

Szarpacz, człowiek, który szarpie kogo a. co, siepacz, rozbójnik; ceklarz, oprawca, kat; człowiek, szarpiący sławę innych, oszczerca, obmówca; narzędzie do szarpania, rozrywania, rozdrabniania.

Szarpać, dok. Szarpnąć; rozdzierać na sztuki, na kawałki, rozrywać, rozszarpywać, ćwiartować; targać, rwać; wyrywać, zrywać, urywać, zdzierać; s. kogo, targać, szamotać, ciągnąć w różne strony gwałtownie; ogołacać, rabować, kraść, okradać; nadużywać, wyzyskiwać; (o broni palnej) uderzać kolbą podczas wystrzału; przen., dręczyć, nękać, męczyć, trapić, gryźć; szkalować, zbezczeszczać: s. cudzą sławę; s-ie mię = mam bóle rozdzierające, rwie mię; s. ś., wydzierać ś., szamotać ś., robić ruchy gwałtowne dla wydarcia ś. z czyich rąk; porywać ś., rzucać ś., miotać ś. na kogo, chcieć go uderzyć; targać ś. na kogo a. na co; ośmielać ś. coś zrobić, być tak zuchwałym, by przedsięwziąć co; zabierać ś. niecierpliwie do czego, chcieć co zaraz zrobić, rwać ś. do czego; (o koniu) chcieć zaraz ruszyć z miejsca; szamotać ś. z kim, walczyć z kim, mocować ś. z kim; s. ś. o co, bić ś. o co, chcieć sobie co nawzajem wydrzeć.

Szarpak, nóż a. miecz do roszarpywania; ramię, łączące dwie brony; nędzna szkapa, wywłoka; człowiek czupurny, stawiający ś.

Szarpanina, szarpanie ś., mocowanie ś.; szarpanie, rozszarpywanie; zbiory, nagromadzone szarpaniem, wydzieraniem; rzucanie ś; życie gorączkowe, nerwowe.

Szarpie, fr., skubanka ze starego płótna, zwykle napojonego substancjami dezynfekcyjnemi, używana dawniej do opatrywania ran.

Szarpki, gwałtowny, porywczy, rączy,, chyży.

Szarpko, przysł., silnie, gwałtownie.

Szarpnąćp. nied. Szarpać.

Szarpny, szarpiący, szybko porywający, drapieżny.

Szarsza, nm., tkanina wełniana, przetykana jedwabiem.

Szarszyn, Szarszun, gatunek i szabli, pałasza, szpady, kord.

Szartreza, fr., likier, wyrabiany przez Kartuzów w Nancy.

Szarucha, szara maść, merkurjalna.

Szaruga, słota, błoto, pluta, pluskota, flaga, zadymka, zawierucha, i zamieć.

Szarwark, nm., obowiązek utrzymywania dróg w porządku, wkładany na gminy, rodzaj podatku.

Szarwarkowy, dotyczący szarwarku.

Szary, mający barwę powstałą z połączenia białego z czarnym, i popielaty, ciemno siwy; przen., zwykły, banalny, nędzny, marny, pospolity: s-e życie, s-a dola = bez nadzwyczajności, wśród trosk o byt; szpetny, wstrętny, przebrzydły: s-a pycha; siostra s-a = szarytka, siostra miłosierdzia; s-a szlachta = zaściankowa, zagonowa; s-y sos = z miodem, migdałami i rodzynkami; koniec s. u stołu =