Przejdź do zawartości

Strona:M. Arcta słownik ilustrowany języka polskiego - Tom 2.djvu/687

Z Wikiźródeł, wolnej biblioteki
Ta strona została przepisana.

uderzyć z całej s-y, ze wszystkich sił; umrzeć w sile wieku = w pełni sił żywotnych; chodzić; o swej sile = bez cudzej pomocy; s. jak u komara = nędzna, słaba; nad s-ę = nad możność; s-ą = gwałtem; to przechodzi moje s-y = nie mogę tego wykonać, nie starcza mi na to sił; s. wyższa = niezależna od nas, zrządzenie losu, fatalność; s. lądowa, s. zbrojna = armja; s. morska = flota; s-y piekielne = duchy nieczyste; będę ś. starał wszystkiemi s-ami = wytężę wszystkie usiłowania; ze wszystkich sił = z całej mocy; s-y na chorego biją = poty, humory, pasuje ś. z sobą; przysł., wiele, dużo, mnogo, masa, mnóstwo; ile?, wiele?, w jakiej ilości?; tyle, ile, ile tylko: pijcie, s. chcecie = ile tylko chcecie; s. złego na jednego = mówi ś., gdy ktoś spotyka jednocześnie wiele przeciwieństw a. przeciwników.

 Siłacz, człowiek bardzo silny, osiłek, atleta; człowiek, popisujący ś. publicznie swą siłą, np. w cyrku, zapaśnik cyrkowy.

 Siłaczka, kobieta, obdarzona niezwykłą siłą.

 Siłak — p. Siłacz.

 Siłkiem, przysł., siłą, przemocą, gwałtem.

 Siłodajny, Siłodawczy, dający siłę, wzmacniający pod względem fizycznym, posilny, pożywny.

 Siłomierz — p. Dynamometr.

 Siłotka, roślina z rodziny wiesiołkowatych.

 Siłotwór, rzecz, wytwarzająca siłę.

 Siłować, usiłować; zmuszać, zniewalać; s. ś., przymuszać ś.

 Simara, wł., długi wierzchni płaszcz prałatów i kardynałów.

 Similor, Semilor, fr., aljaż, złożony z 5 części miedzi i 2 części cynku, podobny do złota, tombak.

 Sin — p. Cyjan.

 Sinawy, trochę siny, niezupełnie siny.

 Sinek — p. Cyjanek.

 Siniaczek, mały siniak.

 Siniaczyć, uderzyć tak, że wyskoczy sinak na skórze.

 Siniak, plama sina na skórze od uderzenia; ptak z rodziny gołębi, dziupnik, kozdubek (fig.); rodzaj grzyba, modrzak, podlasek, zajączek, grzyb siny, podgrzybek, dębniak, borowik polny a. zajęczy.

 Siniara, roślina z rodziny psiankowatych.

 Sinica, chorobliwa siność skóry.

 Sinić, czynić sinym.

 Siniec — p. Siniak; narzędzie garncarskie do wyrabiania garnków i dzbanków; rodzaj ryby z rodziny karpiowatych.

 Sinieć, nabierać koloru sinego, wydawać ś. sinym.

 Siniło, nazwa rośliny: urzet farbiarski.

 Siniuchny, Siniutki, Siniuteńki, całkiem siny.

 Sinolicy, mający sine lica.

 Sinolog, gr., badacz i znawca języka chińskiego i literatury chińskiej, chinolog.

 Sinorosty, klasa roślin z gromady rozszczepkowców, z działu bezsprzężnych, z podkrólestwa plechowców (fig.).

 Siność, barwa sina; siniak, siniec.

 Sinus, łć., zatoka, odnoga; w trygonom., wstawa, połowa cięciwy łuku dwa razy większego, niżeli łuk dany.

 Siny, mający kolor ciemniejszy od błękitnego; modry; s. kamień = kamień piekielny, lapis.

 Siń — p. Siność.

 Sio!, wykrz., oznaczający odpędzanie ptaków, zwłaszcza kur.