Przejdź do zawartości

Strona:M. Arcta słownik ilustrowany języka polskiego - Tom 2.djvu/662

Z Wikiźródeł, wolnej biblioteki
Ta strona została przepisana.

 Sekator, łć., nożyce ogrodnicze ze sprężyną, używane do ucinania gałązek (fig.).

 Sekatura, wł., drażnienie ś., dokuczanie, dręczenie, ciemiężenie.

 Sekciarstwo, charakter i zasady sekciarzy, odszczepieństwo, herezja.

 Sekciarz, Sektarz, łć., zwolennik jakiej sekty; odszczepieniec, heretyk; człowiek, ślepo przywiązany do swojej doktryny.

 Sekcja, łć., rozcinanie, rozdzielanie; w med., otwieranie jamy czaszkowej, piersiowej i brzusznej trupa dla zbadania zmian, poczynanych przez chorobę, i stwierdzenia przyczyny śmierci; wydział w niektórych urzędach; wydział ministerjum, oddział; mały oddział wojska (5 — 6 rot); s. koniczna, w matem., przecięcie stożkowe, figura, która wynikła z przecięcia stożka, płaszczyzna.

 Sekcjonować, łć., robić sekcję, krajać, rozbierać anatomicznie.

 Sekcyjny, łć., dotyczący wydziału jakiej dykasterji; dotyczący sekcji lekarskiej, służący do sekcji.

 Sekluzja, łć., wyłączenie, oddzielenie.

 Sekować, wł., dręczyć, nękać, dokuczać.

 Sekrecik, łć., błahy sekret.

 Sekrecja, łć., odłączenie; wydzielina z ciała, z gruczołów ciała.

 Sekret, łć., tajemnica; przepis wiadomy małej liczbie osób a dotyczący sposobu wykonywania jakiej czynności, zwłaszcza gospodarskiej, a. jakiej sztuki, zdumiewającej widzów; s. poliszynela = tajemnica wszystkim znana.

 Sekretarjat, łć., urząd i miejsce urzędowania sekretarza; s. papieski = gabinet papieski, z którego wychodzą bulle i brewe, dotyczące układów z mocarstwami.

 Sekretarka, łć., kobieta, pełniąca obowiązki sekretarza.

 Sekretarz, łć., załatwiający korespondencję osoby, u której ma zajęcie koło różnych interesów; członek zgromadzania, redagujący sprawozdanie z posiedzenia, obrad i t. p.; urzędnik, zajmujący ś. przygotowywaniem aktów i czuwający nad biegiem spraw w kancelarji a. w biurze; książka, zawierająca wzory listów, podań i t. p.; rodzaj gry towarzyskiej, polegającej na pisaniu pytań i odpowiedzi i głośnym ich odczytywaniu: ptak drapieżny afrykański, spokrewniony z jastrzębiem (fig.); s. stanu = minister przy osobie monarchy, załatwiający najważniejsze sprawy państwowe.

 Sekretarzować, Sekretarzyć, łć., pełnić obowiązki sekretarza.

 Sekretarzyk, łć., biureczko z szufladkami i pulpitem do pisania (fig.); szkatułka do przechowywania listów i dokumentów.

 Sekretnica, łć., kobieta, umiejąca dotrzymać sekretu.

 Sekretnik, łć., papier listowy bez koperty, zaklejany u brzegów; list, napisany na takim papierze.

 Sekretny, łć., tajemny; s-e choroby = choroby weneryczne.

 Seksagiena, łć., moneta: dawne dwa złote polskie.

 Seksagon, gr., sześciokąt.

 Seksta, łć., szósta klasa w szkołach (w Prusach najniższa); jedna z godzin kanonicznych, w których kapłani i zakonnicy odmawiają