Strona:M. Arcta słownik ilustrowany języka polskiego - Tom 2.djvu/662

Z Wikiźródeł, wolnej biblioteki
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ta strona została przepisana.


Sekator, łć., nożyce ogrodnicze ze sprężyną, używane do ucinania gałązek (fig.).

Sekatura, wł., drażnienie ś., dokuczanie, dręczenie, ciemiężenie.

Sekciarstwo, charakter i zasady sekciarzy, odszczepieństwo, herezja.

Sekciarz, Sektarz, łć., zwolennik jakiej sekty; odszczepieniec, heretyk; człowiek, ślepo przywiązany do swojej doktryny.

Sekcja, łć., rozcinanie, rozdzielanie; w med., otwieranie jamy czaszkowej, piersiowej i brzusznej trupa dla zbadania zmian, poczynanych przez chorobę, i stwierdzenia przyczyny śmierci; wydział w niektórych urzędach; wydział ministerjum, oddział; mały oddział wojska (5 — 6 rot); s. koniczna, w matem., przecięcie stożkowe, figura, która wynikła z przecięcia stożka, płaszczyzna.

Sekcjonować, łć., robić sekcję, krajać, rozbierać anatomicznie.

Sekcyjny, łć., dotyczący wydziału jakiej dykasterji; dotyczący sekcji lekarskiej, służący do sekcji.

Sekluzja, łć., wyłączenie, oddzielenie.

Sekować, wł., dręczyć, nękać, dokuczać.

Sekrecik, łć., błahy sekret.

Sekrecja, łć., odłączenie; wydzielina z ciała, z gruczołów ciała.

Sekret, łć., tajemnica; przepis wiadomy małej liczbie osób a dotyczący sposobu wykonywania jakiej czynności, zwłaszcza gospodarskiej, a. jakiej sztuki, zdumiewającej widzów; s. poliszynela = tajemnica wszystkim znana.

Sekretarjat, łć., urząd i miejsce urzędowania sekretarza; s. papieski = gabinet papieski, z którego wychodzą bulle i brewe, dotyczące układów z mocarstwami.

Sekretarka, łć., kobieta, pełniąca obowiązki sekretarza.

Sekretarz, łć., załatwiający korespondencję osoby, u której ma zajęcie koło różnych interesów; członek zgromadzania, redagujący sprawozdanie z posiedzenia, obrad i t. p.; urzędnik, zajmujący ś. przygotowywaniem aktów i czuwający nad biegiem spraw w kancelarji a. w biurze; książka, zawierająca wzory listów, podań i t. p.; rodzaj gry towarzyskiej, polegającej na pisaniu pytań i odpowiedzi i głośnym ich odczytywaniu: ptak drapieżny afrykański, spokrewniony z jastrzębiem (fig.); s. stanu = minister przy osobie monarchy, załatwiający najważniejsze sprawy państwowe.

Sekretarzować, Sekretarzyć, łć., pełnić obowiązki sekretarza.

Sekretarzyk, łć., biureczko z szufladkami i pulpitem do pisania (fig.); szkatułka do przechowywania listów i dokumentów.

Sekretnica, łć., kobieta, umiejąca dotrzymać sekretu.

Sekretnik, łć., papier listowy bez koperty, zaklejany u brzegów; list, napisany na takim papierze.

Sekretny, łć., tajemny; s-e choroby = choroby weneryczne.

Seksagiena, łć., moneta: dawne dwa złote polskie.

Seksagon, gr., sześciokąt.

Seksta, łć., szósta klasa w szkołach (w Prusach najniższa); jedna z godzin kanonicznych, w których kapłani i zakonnicy odmawiają