Strona:M. Arcta słownik ilustrowany języka polskiego - Tom 2.djvu/628

Z Wikiźródeł, wolnej biblioteki
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ta strona została przepisana.


nie do r-y = to nie ma sensu, to ś. nie nadaje; mówić nie do r-y, od r-y = bezsensownie, głupio, niedorzecznie; człowiek do r-y = rozsądny; tak dalej r. swą prowadził = przemawiał w dalszym ciągu; przystąpić do r-y = do właściwego przedmiotu rozmowy, narady itp.; stosownie do r-y = co ś. tyczy kwestji, omawianej sprawy.

Rzeczenie, wyrażenie ś., wyrażenie, powiedzenie, zdanie, myśl wypowiedziana.

Rzeczka, mała rzeka.

Rzeczne (-ego), opłata za spław rzeką a. przeprawę przez rzekę.

Rzecznica, Rzeczniczka, orędowniczka, obronicielka; mównica.

Rzecznicki, Rzeczniczy, Rzecznikowy, odnoszący ś. do rzecznika, obrończy, adwokacki.

Rzecznictwo, rola rzecznika, adwokactwo, adwokatura, orędownictwo, wstawiennictwo.

Rzeczniczkap. Rzecznica.

Rzecznik, mówca, orator, krasomówca; obrońca sądowy, adwokat, patron, orędownik, obrońca, pośrednik.

Rzecznikować, być rzecznikiem, być obrońcą.

Rzeczny, odnoszący ś. do rzeki.

Rzeczownie, przysł., jako rzeczownik, w znaczeniu rzeczownika, w zastępstwie rzeczownika.

Rzeczownik, część mowy odmiennej, oznaczająca osobę albo rzecz zmysłową lub pojęcie oderwane.

Rzeczownikowo, przysł., rzeczownie, w znaczeniu rzeczownika.

Rzeczownikowy, odnoszący ś. do rzeczownika, właściwy rzeczownikowi.

Rzeczownyp. Rzeczowy.

Rzeczowo, przysł., w rzeczy, w czynie, istotnie, faktycznie; dowodnie, przekonywająco, na podstawie faktów; a posteriori.

Rzeczowy, przym. od Rzecz; dowód r. = przedmiot, świadczący o winie o skarżonego, corpus delicti; pismo r-e = hieroglificzne, t. j. wyrażające za pomocą znaków przedmioty, nie zaś dźwięki mowy.

Rzeczoznawca, człowiek, znający ś. fachowo na czym, biegły, ekspert.

Rzeczoznawstwo, rola, specjalność rzeczoznawcy.

Rzeczpospolita, dobro wspólne, sprawa, dotycząca ogółu, interes powszechny; społeczeństwo, powszechność, ogół, naród; państwo, kraj; stan polityczny kraju, rządzonego przez przedstawicieli narodu, zgromadzonych na parlament, na sejm; respublika, republika; państwo polskie przed rozbiorami.

Rzeczpospolitować, bawić ś. w rzeczpospolitą.

Rzeczułka, Rzeczułeczka, mała rzeczka, strumień.

Rzeczysko, wielka rzeka, dawne koryto rzeki, rzeczyszcze, odlewisko.

Rzeczywistość, to, co jest rzeczywiste, istotne, realne; co jest w samej rzeczy takie, jakim ś. przedstawia naszym zmysłom, prawda; smutna r. = smutna, straszna prawda; obrócić co w r. = ziścić, urzeczywistnić.

Rzeczywisty, w samej rzeczy istniejący, istotny, prawdziwy, nieurojony, realny, rzetelny, prawI dziwy; r. radca stanu = wysoki tytuł honorowy w Rosji; r. student = najniższy stopień naukowy, otrzymywany w uniwersytecie rosyjskim; w matem., liczba r-a = nieurojona.

Rzeczywiście, przysł., w rzeczy samej, w gruncie rzeczy, wistocie, istotnie, naprawdę.

Rzedzić, Rzedziećp. Rzadzieć, Rzadnieć.

Rzegotka, grzechotka.