Przejdź do zawartości

Strona:M. Arcta słownik ilustrowany języka polskiego - Tom 2.djvu/53

Z Wikiźródeł, wolnej biblioteki
Ta strona została przepisana.

 Pech, nm., brak szczęścia, powodzenia, los nieprzyjazny.

 Peckać, gmerać, babrać, rozgrzebywać; walać, brudzić.

 Pecyna, glina z pieca, z ogniska odkruszona, gruz z muru, grudka, bryłka ziemi a. gliny.

 Pedagog, gr., u starożytnych Greków: uczony niewolnik, odprowadzający dzieci swego pana do szkoły; dziś: wychowawca, nauczyciel; uczony, pracujący nad ulepszeniem metody wychowania i uczenia.

 Pedagogiczny, gr., zgodny z zasadami pedagogiki.

 Pedagogika, gr., nauka o wychowaniu młodego pokolenia, podająca i uzasadniająca środki, do tego celu wiodące.

 Pedagogja, gr., zajęcie nauczyciela młodzieży a. wychowawcy, nauczanie, wychowywanie dzieci.

 Pedalarz, wł., pracownik w drukarni, drukujący na pedałówce.

 Pedał, wł., w organach: klawjatura dolna, poruszana nogą; w fortepjanie: przyrząd, służący do wzmacniania lub tłumienia tonów (fig.); w harfie — do zmiany tonu przez skracanie struny; deseczka a. blacha do naciskania nogą w maszynach do szycia, w kołowrotku, tokarni i t. p.; w lm., p-y żart., nogi; wyciągać p-y = śpieszyć ś., pędzić piechotą.

 Pedałówka, wł., mniejsza maszyna drukarska, która działa, poruszana motorem lub gdy naciskać pedał nogą (fig.).

 Pedancki, fr. — p. Pedantyczny.

 Pedant, fr., człowiek, trzymający ś. prawideł lub zwyczajów z drobiazgową ścisłością, zważający więcej na formę, niż na istotę rzeczy; uczony nudziarz bez wyższego polotu.

 Pedanterja, fr., Pedantyzm, łć., przesadna, drobnostkowa dokładność, trzymanie ś. ślepo formułek, formalizm; szkolarstwo, małostkowość.

 Pedantka, fr., forma ż. od Pedant.

 Pedantyczny, Pedancki, fr., właściwy pedantom, drobiazgowo skrupulatny, małostkowy.

 Pedatrofja, gr., uwiąd dziecinny, tuberkuliczne wycieńczenie organizmu dziecięcego.

 Pedel, nm. — p. Bedel.

 Pederasta, gr., człowiek, oddający ś. pederastji.

 Pederastja, gr., stosunek lubieżny mężczyzny do mężczyzny.

 Pedestralny' łć. posąg = posąg w postawie stojącej, w przeciwstawieniu do konnego.

 Pedestrjanizm, łć., sport pieszy, piesza wędrówka dla przyjemności.

 Pedjatra, gr., lekarz chorób dziecięcych.

 Pedjatrja, gr., nauka leczenia chorób dziecięcych.

 Pedologja, gr., nauka o dzieciach i ich naturze.

 Pedometr, gr., przyrząd, automatycznie notujący liczbę zrobionych kroków, hodometr.

 Pegaz, gr., w mitologji greckiej rumak skrzydlaty muz, symbol polotu poetyckiego (f.); nazwa gwiazdozbioru; dosiadać p-a = próbować sił na polu poezji; ryba oścista wiązkoskrzelna.

 Pegmatyt, gr., gruboziarnista odmiana granitu.

 Pegologja, gr., nauka o źródłach