Przejdź do zawartości

Strona:M. Arcta słownik ilustrowany języka polskiego - Tom 2.djvu/529

Z Wikiźródeł, wolnej biblioteki
Ta strona została przepisana.

 Rodzinka, zdr. od rodzina.

 Rodzinny, odnoszący ś. do rodziny, familijny, domowy; ojczysty — p. Rodzimy.

 Rodzoniuteńki, Rodzoniusienki, najzupełniej rodzony; przen., podobniusieńki.

 Rodzony, urodzony, zrodzony, spłodzony; mający pewną wadę od urodzenia: ślepo r., głucho r.; mający z kim wspólnych oboje rodziców; brat r., siostra r-a; własny, nie przybrany: r. ojciec, r-a matka.

 Roentgena promienie a. promienie X = promienie dla oka niewidzialne, wysyłane przez tak zw. rurkę Crookes’a połączoną z biegunami odpowiedniego induktora, a mające własność przechodzenia przez niektóre ciała nieprzezroczyste (2 fig.).

 Roentgenizacja, poddawanie chorego obserwacji za pomocą promieni Roentgena.

 Rogacieć, stawać ś. rogatym a. rogowym; przen., hardzieć, rozzuchwalać ś.

 Rogacizna, bydło rogate.

 Rogacz, zwierzę, opatrzone wydatnemi rogami, szczególniej jeleń; mąż, zdradzany przez żonę.

 Rogaczka, roślina z gromady wątrobowców.

 Rogal, bułka a. ciastko w kształcie półksiężyca — p. Rogacz.

 Rogalica, roślina z rodziny traw, trawa smółkowa, zadziornik.

 Rogalik, mały rogal.

 Rogatka, barjera, szlaban, zagradzający wjazd dokąd: r-i miejskiemu wjazdu do miasta (fig.).

 Rogatkowe (-ego), opłata za przejazd rogatek miejskich, kopytkowe, myto rogatkowe.

 Rogatkowy, odnoszący ś. do rogatki: pobór r. = rogatkowe.

 Rogaty, mający rogi: bydlę r-e, księżyc r., mający wiele kątów, mający krawędzie, kanciasty: czapka r-a; przen., hardy, zuchwały, krnąbrny; r-a w nim dusza = trwała, nie chcąca opuścić ciała; jest twardej natury; a to istny djabeł r. = awanturnik, zawadjaka.

 Rogatywka, czapka z dnem kwadratowym, konfederatka (fig.).

 Rogoryjec, wnętrzak, żyjący w ciele ludzkim.

 Rogowacieć, stawać ś. rogowatym, nabierać własności rogu, twardnieć, jak róg; przen., stawać ś. twardym i przezroczystym.

 Rogowaty, podobny do rogu, złożony z materji rogowej.

 Rogowe (-ego), podatek od rogacizny; danina, składana przez kmieci dworowi od ilości bydła.

 Rogowiec, minerał z grupy kwarców; r. skórny = nowotwór rogowaty.

 Rogownik, człowiek, zajmujący ś. wyrobem różnych przedmiotów z rogu; muzykant, trąbiący na rogu, kornecista.

 Rogowszczyzna, danina, płacona przez chłopów za wypasanie rogacizny na pastwiskach dworskich.

 Rogowy, wyrobiony z rogu, odnoszący ś. do rogu; podatek r. — p. Rogowe; znajdujący ś. w rogu a. na rogu czego, narożny.

 Rogozina, Rogozie, sitowie.

 Rogozła, rodzaj roślin wodnych z rodziny rogozłowatych.

 Rogoża, roślina, zwana też manną wodną a. mielcem — p. Ożypałka; mata, plecionka, upleciona z łyka a. sitowia.