Strona:M. Arcta słownik ilustrowany języka polskiego - Tom 2.djvu/485

Z Wikiźródeł, wolnej biblioteki
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ta strona została przepisana.


Raca, wł.p. Rakieta.

Rachat, fr., (rasza) odkupienie towaru sprzedanego zwykle za cenę wyższą od tej. którą zapłacił pierwotnie kupujący.

Rachatłakum, tat., pasta owocowa, krajana w tabliczki, rodzaj marmelady.

Rachialgja, gr., ból w kręgosłupie.

Rachityzm, gr., dziecięca choroba, objawiająca ś. tym, że kości, wskutek nieprawidłowego składu chemicznego, stają ś. miękkie i wyginają ś. nienormalnie, krzywica, angielska choroba.

Rachmistrz, nm., urzędnik, prowadzący księgi dochodów i wydatków; ten, kto umie dobrze liczyć, biegły w arytmetyce; przen., człowiek oszczędny; człowiek, umiejący obliczyć następstwa swoich czynów, przedsiębiorstw i wogóle następstwa wypadków.

Rachmistrzostwo, nm., umiejętność prowadzenia rachunków, buchalterja; zajęcie rachmistrza, polegające na prowadzeniu ksiąg rachunkowych; zbiór., rachmistrz z żoną.

Rachmistrzowski, nm., odnoszący ś. do rachmistrza.

Rachować, nm., liczyć, liczbami dochodzić, liczbami oznaczać; r. na co = oczekiwać czego, spodziewać ś. czegoś korzystnego; r. na kogo = oczekiwać kogo, ufać komu, polegać na kim; r. za... = poczytywać za (np. za zasługę, za winę); r. ś. z kim, z czym, mieć na pamięci następstwa postępowania swego względem kogo a. czego, mieć wzgląd na kogo, zastanawiać ś., obliczać ś. z kim, robić z kim rachunek, zdawać rachunek; r. ś. z sobą = rozstrząsać swoje postępowanie.

Rachownica, nm.p. Liczydło.

Rachuba, nm., rachowanie, kalkulacja, liczenie; liczba, ilość, poczet; w lm., r-y, nadzieje, widoki: zawiodły mnie r-y.

Rachunek, nm., rachowanie, działanie matematyczne za pomocą liczb; obrachunek z kim, czego, obrachunek wpływów i rozchodów, stanu majątkowego; sprawozdanie; r. sumienia = rozważanie swoich ujemnych postępków; otworzyć r. = dawać na kredyt i przyjmować wpłaty; zamknąć r. = przestać dawać na kredyt, nie dowierzać; zamknąć r-nki = obliczyć ostatecznie i wyprowadzić sumę tak strony dochodu jak i wydatku; r. bieżący = ciągłe przyjmowanie pieniędzy od jednej osoby, firmy, instytucji i wypłata ich tejże osobie lub na jej zlecenie; mieć z kim r-ki = mieć spór, pretensje do kogo.

Rachunkowość, nm., umiejętność prowadzenia rachunków; prowadzenie rachunków, buchalterja.

Rachunkowy, nm., dotyczący rachunków; księgi r-e = handlowe; człowiek r. = rachujący ś. z wydatkami, oszczędny.

Racica, kopyto rozdwojone u zwierząt dwukopytnych czyli przeżuwających (fig.).

Raciczka, zdr. od Racica.

Racimora, gatunek materji jedwabnej dawniej używanej na ubranie.

Racja, łć., rozumowana przyczyna, powód; dowód; słuszność; wyznaczona porcja żywności a. furażu; masz r-ę = słusznie mówisz; bez r-i = bez powodu; jest r.! = to prawda; ostatnia r. = ostateczny sposób; r. fizyka! = także mi powód!, także tłumaczenie!; r. stanu = przyczyny polityczne jakiego postanowienia rządowego.

Racjonalista, łć., zwolennik racjonalizmu; tłumaczący sobie rozumowo wszystko.

Racjonalistyczny, łć., rozumo-