Strona:M. Arcta słownik ilustrowany języka polskiego - Tom 2.djvu/411

Z Wikiźródeł, wolnej biblioteki
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ta strona została przepisana.


Przewodzenie, przewodnictwo.

Przewodzić, dok. Przewieść; przeprowadzać przez co, przeprawiać, wiodąc; przen., tłómaczyć, przekładać; stawiać na równi; dokazywać swego, przeprowadzać, ziszczać swoje plany mimo wszelkich przeszkód; p. co na sobie = przemagać ś., przezwyciężać ś.; przepędzać czas, przeżywać; p. komu a. nad kim = wskazywać, dowodzić, przewodniczyć, być naczelnikiem, dowódcą; p. nad kim, imponować komu, obchodzić ś. z kim dumnie, w sposób rozkazujący, rej nad nim wodzić, pomiatać nim, burmistrzować nad nim.

Przewojować, czas jakiś spędzić na wojaczce.

Przewora, Przywora, Przeworzyna, przegroda w stajni między końmi a. bydłem, żeby ś. nie gryzły; klatka, przedział w stajni a. oborze dla jednego konia a. jednej sztuki bydła.

Przewozić, dok. Przewieźć; wioząc przeprawiać, przeprowadzać, przenosić z miejsca na miejsce, transportować; zajmować ś. przewoźnictwem, być przewoźnikiem; przejedżdżać ś. z kim dla zrobienia mu przyjemności, by użył świeżego powietrza i t. p.; p. ś., przeprawiać ś., jadąc przez co, przejeżdżać; przejeżdżać ś. nieco dla przyjemności, dla świeżego powietrza i t. p.

Przewoziny (-in), przewożenie ś., przeprawa.

Przewozisko, stary prom.

Przewozowe (-ego), opłata za przewóz, transport.

Przewozowy, służący do przewozu: statek, okręt p. = trudniący ś. przewozem: kantor p., przedsiębiorstwo p-e; polegający na przewozie: handel p. a. transportowy = polegający na tym, że towar przechodzi przez kraj, a potym idzie dalej.

Przewoźne (-ego) — p. Przewozowe.

Przewoźnictwo, zajęcie przewoźnika, przedsiębiorstwo przewozowe.

Przewoźniczka, żona przewoźnika.

Przewoźniczy, Przewoźnicki, odnoszący ś. do przewoźnika, do przewozu.

Przewoźnik, człowiek, trudniący ś. przewozem.

Przewoźny, który łatwo może być przewożony, obcy, zagraniczny; nie swojski, przywoźny, pokryjomu przywieziony, przemy! cany.

Przewód, przeprowadzenie, przewodnictwo, kierownictwo, naczelnictwo, dowództwo; dawna powinność przewożenia ruchomości monarchy w Polsce piastowskiej; postawienie na swoim: p. prawa = wygrana w sądzie; orszak, pochód; rura, kanał, ściek; kierunek; kanał w ciele ludzkim, zwierzęcym lub roślinnym, służący do jakiej funkcji organicznej: p. pokarmowy, mleczny, moczowy i t. p.; rodzaj sieci do łowienia ryb; p-y = niedziela Przewodnia.

Przewódca, Przewódzcap. Przewodnik; dowódca.

Przewódczyni, przewodniczka.

Przewództwo, zadanie przewódcy, przewaga, kierownictwo, naczelnictwo, dowództwo.

Przewóz, przewożenie, przewożenie ś.; transport; trudzić ś. p-em = być przewoźnikiem; miejsce, gdzie można ś. przewozić, przystań; łódź, czółno, prom; opłata za przewiezienie, np. przez rzekę; w dawnej Polsce piastowskiej obowiązek przewożenia podwodami i ruchomości monarchy; masz wóz i p. = masz ś. decydować na jedno a. na drugie, masz dwie alternatywy do wyboru.

Przewózkap. Przewóz.