Przejdź do zawartości

Strona:M. Arcta słownik ilustrowany języka polskiego - Tom 2.djvu/405

Z Wikiźródeł, wolnej biblioteki
Ta strona została przepisana.

wytępiać, wyniszczać; p. las = wyrzynać, przerzedzać; torować przez środek czego: p. drogę przez las; p. ś., być trzebionym.

 Przetrzeć — p. nied. Przecierać.

 Przetrzepać — p. nied. Przetrzepywać; wytrzepać: ubranie, meble, dywany z kurzu; wyrecytować coś prędko i bezmyślnie, przeczytać coś pośpiesznie; p. kogo, p. komu skórę = obić go, schłostać.

 Przetrzepywać, dok. Przetrzepać; strzepać z lekka, otrząsając z kurzu, okurzać; przepadywać, przekrapiać (o deszczu).

 Przetrzeźwiać, dok. Przetrzeźwić; wytrzeźwiać pijanego, wracać przytomność zemdlonemu.

 Przetrzeźwieć, trochę wytrzeźwieć po upiciu ś. otrzeźwieć.

 Przetrzymać — p. nied. Przetrzymywać; p. kogo, przezwyciężyć, pokonać kogo w wytrwaniu.

 Przetrzymywać, dok. Przetrzymać; jakiś czas trzymać, trwać trzymając, zatrzymywać u siebie, przechowywać; dawać komu utrzymanie przez jakiś czas; trzymać coś dłużej, niż należy, poza termin oznaczony; przen., znosić, cierpieć, wytrzymywać.

 Przetuczyć, zbytnio utuczyć.

 Przetułać się, spędzać pewien czas na błąkaniu ś. z miejsca na miejsce.

 Przeturczyć (się), przemienić (ś.) na Turka, sturczyć (ś.).

 Przeturkotać, przejechać, przemknąć z turkotem.

 Przetwarzacz — p. Przetwórca.

 Przetwarzać, dok. Przetworzyć; w inny sposób tworzyć, tworzyć powtórnie; przemieniać kogoś a. coś w jego istocie, przekształcać, przeobrażać, przeinaczać; przerabiać jakiś towar fabrycznie, wytwarzając z niego coś częściowo a. zupełnie innego; p. ś., przemieniać ś. w swojej istocie, przeistaczać, przeobrażać, przekształcać.

 Przetwierać, w połowie otwierać, uchylać, odmykać; otwierać niekiedy, czasami; p. a. p. ś., często drzwi otwierając, wchodzić i wychodzić.

 Przetwornica, przyrząd w maszynie elektrycznej, służący do przetwarzania prądu dowolnego na prąd stały odpowiedniego napięcia.

 Przetwornik — p. Transformator.

 Przetworowy, taki, z którego otrzymuje ś. jaki wyrób.

 Przetworzyciel — p. Przetwórca.

 Przetworzyć — p. nied. Przetwarzać.

 Przetwór, przekształcenie, przeobrażenie; istota, rzecz przekształcona, przerobiona; towar, wyrobiony z materjału surowego, oddany do użytku kupujących, produkt, wyrób; preparat chemiczny.

 Przetwórca, Przetwarzacz, Przetworzyciel, ten, który przetwarza, przekształca; właściciel fabryki, w której wyrabiają ś. jakie przetwory, wytwórca, producent; przeobraziciel. reformator.

 Przetwórczy, odnoszący ś. do przetwarzania, wytwórczy.

 Przetwórczyni, forma żeńs. od Przetwórca.

 Przetycie, zbytnia otyłość.

 Przetyczka, narzędzie do przetykania, czyszczenia czego: p. do zębów = wykałaczka, p. do uszu; p. do fajki = drut do czyszczenia cybucha: pręt żelazny, wetknięty w ucho kotwicy, przewłoka; iglica do przetykania zapałów broni palnej; klucz śrubsztakowy.

 Przetyć, nadmiernie utyć.

 Przetykać, dok. Przetknąć; wtykać co na wylot czego; przesuwać co przez środek czego, przepychać, przejmować, przewlekać, przeplatać; haftować, wyszywać.

 Przetykać, dok. Przetkać: tkać płótno, używając na wątek różnobarwnych nici.